Σήμερα 28η Οκτωβρίου, που η μνήμη και η καθημερινότητα ενώνονται σε μια στιγμή στοχασμού, η πόλη κουβαλά ακόμη μικρές, σιωπηλές ιστορίες. Ιστορίες που δεν γράφτηκαν στα βιβλία, αλλά στα πεζοδρόμια, στις αυλές και στα μπαλκονάκια των παλιών σπιτιών της Αθήνας.
Μια τέτοια ιστορία θυμάται ο Αλέκος Λιδωρίκης στο βιβλίο του «Αθήνα- Περιηγήσεις και ίχνη» (Εκδόσεις Παρουσίας) μια σκηνή μνήμης, όπου το βλέμμα ενός παιδιού διασώζει την ανθρωπιά μέσα στη σκοτεινή εποχή της Κατοχής.
Απλώς ένα μπαλκονάκι
Εθνική εορτή της 28ης Οκτωβρίου. Η γιαγιά είχε πάρει το μικρό εγγονό της για να παρακολουθήσουν τη μαθητική παρέλαση. Καθώς γύριζαν, ένα μπαλκονάκι μιας προπολεμικής κατοικίας στην οδό Δεριγνύ, από τις ελάχιστες που σώζονται στη γειτονιά, της θύμισε μια ιστορία της Κατοχής.
Η σημερινή γιαγιά θα ήταν τότε 8 ετών και ο πατέρας της την είχε πάρει μαζί του σε κάποια επίσκεψη σε συγγενικό πρόσωπο. Θυμάται:
«Καθώς προχωρούσαμε, να εδώ, μπροστά σε αυτό το σπίτι, είδαμε ένα νέο άνδρα να τρέχει και ξαφνικά να βγάζει το σακάκι του και το κασκέτο του και να το πετάει αστραπιαία σε αυτό το ισόγειο μπαλκονάκι. Αμέσως μετά τρεις τέσσερις Γερμανοί των Eς-Eς έστριψαν τρέχοντας από την οδό Πατησίων να τον πιάσουν. Ο νεαρός όμως είχε σταματήσει να τρέχει και βάδιζε αμέριμνα. Οι Γερμανοί σταμάτησαν, προσπάθησαν να εντοπίσουν τον άνθρωπο που καταδίωκαν, δεν μπόρεσαν όμως, καθώς είχαν χάσει την “εικόνα” του. Ο πατέρας μου έσφιξε το χέρι και μου έκανε το νόημα της σιωπής. Συνεχίσαμε να περπατούμε. Οι Γερμανοί ξαφνιάστηκαν, κοντοστάθηκαν απορημένοι, ο νεαρός είχε πια εξαφανιστεί στους γύρω δρόμους, είχε σωθεί…».
Ποιος να ξέρει άραγε από τους ιδιοκτήτες ή τους ενοίκους του σπιτιού την ιστορία αυτή, μια ιστορία αντίστασης από τις τόσες που είχαν συμβεί στην κατοχή, στους δρόμους της Αθήνας; Και η νοικοκυρά που κάποια στιγμή θα βρήκε απρόσμενα ένα φθαρμένο σακάκι και ένα κασκέτο, πού να φανταστεί ότι το μπαλκονάκι της έσωσε ένα παλικάρι;
Το εγγονάκι ακούει την ιστορία και θα την αναπλάθει ασφαλώς με τη φαντασία του. Έχει όμως και άλλες απορίες: «Έτσι ήταν τότε τα σπίτια, γιαγιά; Χαμηλά με κεραμίδια, όπως το βλέπουμε σήμερα στην εξοχή;».
«Ναι!», λέει η γιαγιά. «Και ευτυχώς ακόμα κάποια σώζονται· σε μια τέτοια πόλη μεγαλώσαμε και παίξαμε στους δρόμους και τις πλατείες της!»
Και τότε ο εγγονός γυρίζει τη φωτογραφική του μηχανή και απεικονίζει το μπαλκονάκι που η γιαγιά του είχε διηγηθεί την ιστορία του.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
