Με την αυξανόμενη διείσδυση της Τεχνητής Νοημοσύνης σε κάθε πτυχή της ανθρώπινης δραστηριότητας, η μετάβαση σε μια νέα πραγματικότητα αλλάζει ριζικά τις προτεραιότητες στην εκπαίδευση και την επαγγελματική σταδιοδρομία. Οι φοιτητές –σημερινοί και μελλοντικοί– επαναπροσδιορίζουν τον τρόπο με τον οποίο βλέπουν τις σπουδές και το μέλλον τους στην αγορά εργασίας.
Σε συνέντευξή του στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, ο Γεώργιος Δουκίδης, ομότιμος καθηγητής του Τμήματος Διοικητικής Επιστήμης και Τεχνολογίας του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών, αναλύει τις δεξιότητες του μέλλοντος, τις εναλλακτικές επαγγελματικές διαδρομές που αναδύονται, αλλά και τα κριτήρια επιλογής σπουδών ενόψει της συμπλήρωσης του Μηχανογραφικού Δελτίου.
Οι δεξιότητες του μέλλοντος
Για δεκαετίες, το πανεπιστημιακό πτυχίο καθόριζε την επαγγελματική πορεία των αποφοίτων. Η Νομική οδηγούσε στη δικηγορία, το Μαθηματικό ή το Φυσικό στην εκπαίδευση. Πλέον, η εικόνα έχει διαφοροποιηθεί σημαντικά.
Όπως επισημαίνει ο κ. Δουκίδης, το πανεπιστήμιο εξακολουθεί να έχει αξία, «γιατί πολλά επαγγέλματα απαιτούν πτυχίο, οι πτυχιούχοι έχουν υψηλότερα εισοδήματα και χαμηλότερη ανεργία, ενώ το πτυχίο λειτουργεί ως ένδειξη ικανότητας προς τους εργοδότες». Ωστόσο, τα ΑΕΙ δεν αποτελούν πλέον τον μοναδικό δρόμο επαγγελματικής επιτυχίας.
«Η τεχνολογία και το διαδίκτυο έχουν δημιουργήσει νέες ευκαιρίες χωρίς απαραίτητα πανεπιστημιακό τίτλο», ανέφερε, τονίζοντας ότι η επιτυχία εξαρτάται από τον συνδυασμό γνώσεων, προσαρμοστικότητας, διαρκούς μάθησης, εμπειρίας και κοινωνικών δεξιοτήτων. «Το πανεπιστήμιο παραμένει ισχυρός μηχανισμός κοινωνικής κινητικότητας, ειδικά για όσους δεν διαθέτουν άλλες μορφές κεφαλαίου», πρόσθεσε.
Ο καθηγητής κατηγοριοποιεί τις δεξιότητες που θα καθορίσουν το μέλλον σε τέσσερις ομάδες: τεχνικές γνώσεις, ποιοτικές δεξιότητες (κριτική σκέψη, συνεργασία, επικοινωνία), γενικές δεξιότητες που μεταφέρονται μεταξύ επαγγελμάτων και συνεχή μάθηση, απαραίτητη σε ένα περιβάλλον τεχνολογικών αλλαγών.
Η ώρα των εναλλακτικών διαδρομών
Περισσότερο από το ένα τρίτο των αποφοίτων πανεπιστημίου εργάζονται ήδη σε τομείς διαφορετικούς από το αντικείμενο σπουδών τους, σύμφωνα με τον κ. Δουκίδη. Το ποσοστό αυτό αναμένεται να αυξηθεί, καθώς οι τεχνολογικές και οικονομικές εξελίξεις δημιουργούν νέες ανάγκες και επαγγελματικές ευκαιρίες.
Η δια βίου μάθηση αποτελεί το κλειδί για τη μετάβαση σε νέους ρόλους. Ο κ. Δουκίδης παραθέτει χαρακτηριστικά παραδείγματα: σπουδές Ψυχολογίας μπορούν να οδηγήσουν στη διαχείριση ανθρώπινου δυναμικού, Μαθηματικά στον προγραμματισμό, Μηχανικοί στη διαχείριση κινδύνου και Φιλόλογοι στο ψηφιακό μάρκετινγκ.
Ποια επαγγέλματα επηρεάζονται από την ΤΝ
Τα επαγγέλματα που βασίζονται στη δημιουργία άυλου περιεχομένου –όπως σύμβουλοι επιχειρήσεων, δικηγόροι, δημοσιογράφοι, προγραμματιστές, στελέχη μάρκετινγκ, λογιστές και αρχιτέκτονες– είναι πιθανότερο να επηρεαστούν από την Τεχνητή Νοημοσύνη. Αντίθετα, οι χειρωνακτικές εργασίες φαίνεται προς το παρόν να παραμένουν ανεπηρέαστες.
«Η ελληνική οικονομία βασίζεται στις υπηρεσίες και ήδη παρατηρείται εκτενής χρήση εργαλείων όπως το ChatGPT», σημείωσε ο κ. Δουκίδης, αναφέροντας ως παράδειγμα τη μείωση της απασχόλησης στους αποφοίτους μηχανικών υπολογιστών στις ΗΠΑ.
Αναδιαμόρφωση και όχι αντικατάσταση επαγγελμάτων
Η Τεχνητή Νοημοσύνη, σύμφωνα με τον κ. Δουκίδη, δεν θα αντικαταστήσει αλλά θα αναδιαμορφώσει τα επαγγέλματα. Το ζητούμενο είναι κατά πόσο τα πανεπιστημιακά τμήματα προσαρμόζουν τα προγράμματα σπουδών τους στο νέο εργασιακό περιβάλλον.
«Η ΤΝ αφαιρεί επαναλαμβανόμενες δραστηριότητες και απελευθερώνει χρόνο για εργασίες υψηλότερης προστιθέμενης αξίας», ανέφερε, εξηγώντας ότι ο ρόλος των επαγγελματιών θα μετατοπιστεί προς τον σχεδιασμό, την ανάλυση και τη διαχείριση αλλαγών.
Συμβουλές για τη συμπλήρωση του Μηχανογραφικού Δελτίου
Ο κ. Δουκίδης προτείνει τρεις βασικές κατευθύνσεις στους υποψηφίους των Πανελλαδικών Εξετάσεων 2026:
1. Επιλογή τμήματος, όχι επαγγέλματος. Οι υποψήφιοι πρέπει να αντιληφθούν ότι επιλέγουν αντικείμενο σπουδών, όχι απαραίτητα το μελλοντικό τους επάγγελμα, καθώς οι επαγγελματικές επιλογές εξελίσσονται με τον χρόνο.
2. Επιλογή γνωστικού αντικειμένου που ενθουσιάζει. Κατά τη διάρκεια των σπουδών, οι φοιτητές έχουν τη δυνατότητα να εξειδικευτούν ή να επανειδικευτούν μέσω των 1.200 μεταπτυχιακών προγραμμάτων που προσφέρουν τα ελληνικά πανεπιστήμια, είτε σε τομείς όπως η κυβερνοασφάλεια είτε στη χρηματοοικονομική διοίκηση.
3. Εστίαση στο περιβάλλον εκπαίδευσης. Η αξιολόγηση των πανεπιστημιακών τμημάτων θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη το πόσο σύγχρονα είναι τα προγράμματα σπουδών, τη διασύνδεση με την αγορά εργασίας, τις δυνατότητες πρακτικής άσκησης, τα μεταπτυχιακά προγράμματα, τη συμμετοχή σε φοιτητικούς διαγωνισμούς και προγράμματα όπως το Erasmus.
Η επιλογή σπουδών, όπως καταλήγει ο κ. Δουκίδης, δεν πρέπει να βασίζεται μόνο στις βάσεις εισαγωγής, αλλά στη δυνατότητα του κάθε τμήματος να καλλιεργεί δεξιότητες που θα ανταποκριθούν στις απαιτήσεις μιας εποχής διαρκούς τεχνολογικής εξέλιξης.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
