Τον καθοριστικό ρόλο που διαδραματίζει η ναυπηγική βιομηχανία στη στρατηγική ενεργειακής μετάβασης, ασφάλειας και ανεξαρτησίας της Ελλάδας και της Ευρώπης ανέδειξε ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος του Ομίλου ΟΝΕΧ, Πάνος Ξενοκώστας, κατά τη συμμετοχή του στο Athens Energy Summit 2026.
Συμμετέχοντας στη θεματική ενότητα για την κατασκευή μεγάλων ενεργειακών υποδομών και τη χρηματοδότηση έργων, ο κ. Ξενοκώστας τόνισε ότι «τα ναυπηγεία είναι οι θυροφύλακες της ενεργειακής ανεξαρτησίας», επισημαίνοντας πως χωρίς αυτά δεν μπορεί να υπάρξει ουσιαστική υποστήριξη της ενεργειακής οικονομίας.
Όπως ανέφερε, τα ναυπηγεία αποτελούν βασικό κρίκο στις παγκόσμιες ενεργειακές αλυσίδες, αφού εκεί κατασκευάζονται, επισκευάζονται και αναβαθμίζονται πλοία και πλωτά μέσα που μεταφέρουν ενεργειακά και άλλα κρίσιμα αγαθά. Επιπλέον, μπορούν να εξελιχθούν σε χώρους παραγωγής ενέργειας.
Στη σύγχρονη εποχή, τα ναυπηγεία δεν περιορίζονται πλέον στον παραδοσιακό ρόλο μονάδων επισκευών, αλλά μετασχηματίζονται σε βιομηχανικούς και τεχνολογικούς κόμβους, κρίσιμους για την ενεργειακή μετάβαση.
Ο κ. Ξενοκώστας αναφέρθηκε στον μετασχηματισμό των ναυπηγείων του Ομίλου ONEX Shipyards & Technologies σε Ελευσίνα και Σύρο, τονίζοντας τη γεωπολιτική σημασία της θέσης τους και τις κομβικές ενεργειακές διαδρομές που ενισχύουν την ασφάλεια εφοδιασμού της χώρας.
Υπογράμμισε ότι οι σύγχρονες ενεργειακές λύσεις, με έμφαση στις θαλάσσιες υποδομές, περνούν πλέον υποχρεωτικά μέσα από τη ναυπηγική βάση.
Σε αυτές περιλαμβάνονται πλωτές πλατφόρμες παραγωγής ενέργειας, μονάδες LNG-to-Power, έργα υπεράκτιας ενέργειας και νέες τεχνολογίες, όπως οι μικροί αρθρωτοί αντιδραστήρες (SMR) και οι πλωτές ενεργειακές μονάδες.
Νέες απαιτήσεις και προκλήσεις για τη ναυπηγική βιομηχανία
Ο κ. Ξενοκώστας έκανε λόγο για μετάβαση από τον όρο «ενεργειακός μετασχηματισμός» στην έννοια της «ενεργειακής αναβάθμισης», επισημαίνοντας ότι στη νέα εποχή η ζήτηση ενέργειας θα αυξηθεί σημαντικά. Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε, όποιος δεν προσαρμοστεί εγκαίρως στις νέες απαιτήσεις «θα μείνει εκτός».
Αναφερόμενος στις δυσκολίες υλοποίησης μεγάλων ενεργειακών έργων στην Ελλάδα, υπογράμμισε το ύψος των απαιτούμενων επενδύσεων.
Τόνισε ότι, σε αντίθεση με το παρελθόν όπου τα ναυπηγεία ανήκαν κυρίως σε κράτη ή τράπεζες, σήμερα η ανάπτυξή τους στηρίζεται σε ιδιωτικά κεφάλαια μεγάλης κλίμακας, τα οποία απαιτούν διαρκή επικαιροποίηση και ταχύτητα λήψης αποφάσεων.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στον διεθνή ανταγωνισμό, σημειώνοντας πως το πεδίο δεν περιορίζεται στην Ευρωπαϊκή Ένωση, αλλά καθορίζεται κυρίως από χώρες εκτός ΕΕ, όπου ισχύουν ισχυρότεροι μηχανισμοί κρατικής ενίσχυσης και επιδότησης.
Αυτό, όπως είπε, δημιουργεί συνθήκες αθέμιτου ανταγωνισμού για τις ευρωπαϊκές και δυτικές βιομηχανίες στους τομείς της ναυτιλίας και της ενέργειας.
Παράλληλα, τόνισε την ανάγκη επιτάχυνσης των διαδικασιών και μείωσης της γραφειοκρατίας, σημειώνοντας ότι η παγκόσμια αγορά κινείται με ρυθμούς που δεν επιτρέπουν καθυστερήσεις.
Τα επενδυτικά έργα που υλοποιεί η ONEX από το 2018 και μετά προχώρησαν χωρίς διαθέσιμα χρηματοδοτικά εργαλεία επιχορήγησης ή επιδότησης, γεγονός που καθιστά ακόμη πιο κρίσιμη την αποτελεσματικότητα του θεσμικού πλαισίου.
Σχετικά με τον τρόπο ωρίμανσης και υλοποίησης των έργων, ο κ. Ξενοκώστας πρότεινε αλλαγή φιλοσοφίας στον σχεδιασμό, ώστε αδειοδοτήσεις και μελέτες να εξελίσσονται παράλληλα με την παραγωγή, για να μην χάνεται πολύτιμος χρόνος.
Για να ολοκληρωθούν τέτοιου μεγέθους έργα εντός 12 έως 24 μηνών, όλα τα κρίσιμα ζητήματα πρέπει να επιλύονται στον ίδιο χρονικό ορίζοντα.
Ο ρόλος των ναυπηγείων στην ενεργειακή στρατηγική της Ελλάδας
Αναφορικά με τον στόχο της Ελλάδας να εξελιχθεί σε ενεργειακό κόμβο, ο επικεφαλής της ONEX σημείωσε ότι τα ναυπηγεία μπορούν να διαδραματίσουν πολλαπλό ρόλο, από την υποστήριξη και συντήρηση κρίσιμων πλωτών μέσων, έως την κατασκευή μεγάλων θαλάσσιων ενεργειακών υποδομών και την ενίσχυση του εγχώριου βιομηχανικού και τεχνολογικού αποτυπώματος, διασφαλίζοντας ότι το οικονομικό αποτέλεσμα των επενδύσεων παραμένει στη χώρα.
Έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στη στρατηγική σημασία της υπεράκτιας ανάπτυξης, επισημαίνοντας πως μετά το 2030 η παγκόσμια τάση στρέφεται ολοένα και περισσότερο προς τη θάλασσα, καθώς στην ξηρά συχνά παρατηρούνται καθυστερήσεις λόγω πολιτικών και διαδικαστικών περιορισμών.
Ολοκληρώνοντας, ο κ. Ξενοκώστας χαρακτήρισε τα ναυπηγεία «το εργοστάσιο της ενεργειακής αναβάθμισης της χώρας» και επανέλαβε ότι αποτελούν τον «θυροφύλακα της ενεργειακής ανεξαρτησίας», υπογραμμίζοντας πως το κρίσιμο ζητούμενο είναι η ταχύτητα.
Η ενέργεια, όπως σημείωσε, δεν αποτελεί πλέον μόνο βασικό παράγοντα βιομηχανικής υπεροχής και βιοτικού επιπέδου, αλλά έχει αναδειχθεί σε καθοριστικό συντελεστή παραγωγής γνώσης, ειδικά μέσω της ανάπτυξης των data centers.