Τη λειτουργία της «Πτολεμαΐδα 5» σε καθεστώς εφεδρείας έως και τον Μάρτιο του 2027 ζητά ο ΑΔΜΗΕ, κάτι που, εφόσον υλοποιηθεί, εκτιμάται ότι θα κοστίσει περίπου 150 εκατ. ευρώ για την αποζημίωση της ΔΕΗ.
Από την πλευρά της η ΔΕΗ έχει ξεκαθαρίσει ουκ ολίγες φορές πως η απόφαση περί κλεισίματος της τελευταίας λιγνιτικής μονάδας δεν χωρά αναβολή, καθώς πρόκειται για μια ζημιογόνα και κοστοβόρα μονάδα.
Θυμίζουμε πως ο Κωνσταντίνος Αλεξανδρίδης, CFO της ΔΕΗ, μιλώντας τον Νοέμβριο στο Capital Markets Day του Λονδίνου, είχε αναφέρει πως η διακοπή της ζημιογόνου λιγνιτικής δραστηριότητας το 2026, «θα απελευθερώσει κερδοφορία».
Στο ίδιο μήκος κύματος, ο επικεφαλής της ΔΕΗ, Γιώργιος Στάσσης, σε πρόσφατο call με αναλυτές με αφορμή τα αποτελέσματα χρήσης του 2025, ερωτηθείς σχετικά με το αν η ΔΕΗ σκέφτεται να επαναφέρει σε λειτουργία τις λιγνιτικές μονάδες σε περίπτωση που η κρίση συνεχιστεί, είχε απαντήσει με κατηγορηματικό τρόπο, αποκλείοντας οριστικά τα σενάρια περί «επιστράτευσης» του κάποτε κύριου εθνικού καυσίμου, χαρακτηρίζοντας τη μονάδα ζημιογόνο.
Προ ημερών, ο υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Νίκος Τσάφος, στο περιθώριο εκδήλωσης για τα ενεργειακά έργα του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας έδωσε το σήμα πως τόσο η κυβέρνηση όσο και το ΥΠΕΝ δεν αλλάζουν ρότα σχετικά με τη διαδικασία της απολιγνιτοποίησης και το χρονοδιάγραμμα που έχει τεθεί.
Η σύσταση του ΑΔΜΗΕ
Στην εμπιστευτική επιστολή που απέστειλε προ ημερών ο Διαχειριστής στη ΡΑΑΕΥ με κοινοποίηση στο υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας αλλά και τη ΔΕΗ, εξετάζοντας το πιο ακραίο σενάριο για την εξέλιξη της κρίσης λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή, ζητά την παράταση της λειτουργίας της «Πτολεμαΐδας 5» ως εφεδρικής μέχρι και το τέλος Μαρτίου του 2027.
Σύμφωνα με την επιστολή η μη διαθεσιμότητα της Πτολεμαΐδας 5 δεν έχει απαγορευτική δυσμενή επίπτωση στην επάρκεια ισχύος του ΕΣΜΗΕ.
Στα 150 εκατ. η αποζημίωση ΔΕΗ
Ωστόσο, παρά τις συστάσεις του ΑΔΜΗΕ, η τελική απόφαση για το μέλλον της μονάδας βρίσκεται στο γήπεδο της ΡΑΑΕΥ και του ΥΠΕΝ.
Σύμφωνα με πηγές με γνώση του θέματος, η τελική απόφαση θα εξαρτηθεί από το ρίσκο που θα θελήσει να πάρει η Πολιτεία, αν δηλαδή για λίγους μήνες εφεδρείας θα είναι διατεθειμένη να αποζημιώσει τη ΔΕΗ με έως και 150 εκατ. ευρώ, που δικαιούται σε μία τέτοια περίπτωση.
Ωστόσο, σε μία τέτοια περίπτωση το κρίσιμο ζήτημα εντοπίζεται στην πηγή χρηματοδότησης.
Πάντως, οι αποζημιώσεις ύψους 107 εκατ. ευρώ που αναμένεται να λάβει η ΔΕΗ ως αποζημίωση για τις πετρελαϊκές μονάδες που διατηρεί σε καθεστώς εφεδρείας σε νησιά τα οποία έχουν πλέον διασυνδεθεί με το ηπειρωτικό ηλεκτρικό σύστημα, λέγεται πως θα καλυφθούν από τον Ειδικό Λογαριασμό Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας (ΥΚΩ).
Δεδομένου ότι ο λογαριασμός είναι μέχρι στιγμής ελλειμματικός, παραμένει ανοιχτό το ενδεχόμενο περαιτέρω επιβάρυνσης, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την αγορά και ενδεχομένως για τους καταναλωτές.
Το 2028 η μετατροπή σε μονάδα φυσικού αερίου
Η Πτολεμαΐδα 5, ισχύος 660 MW, αποτελεί ένα έργο με μακρά διαδρομή υλοποίησης, καθώς ο σχεδιασμός της ξεκίνησε ήδη από το 2007, ενώ η κατασκευή της άρχισε το 2015.
Η μονάδα εισήλθε σε δοκιμαστική λειτουργία το φθινόπωρο του 2022 και πέρασε σε εμπορική λειτουργία τον Μάρτιο του 2023, με το συνολικό κόστος για τη ΔΕΗ να ανέρχεται σε περίπου 1,5 δισ. ευρώ.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό της ΔΕΗ, η μονάδα αναμένεται να «σβήσει» τον Σεπτέμβριο και να λειτουργήσει ως μονάδα φυσικού αερίου από το 2028.
Ο Όμιλος σχεδιάζει να επενδύσει 300 εκατ. ευρώ για να τη μετατρέψει αρχικά σε μονάδα φυσικού αερίου ανοικτού κύκλου/OCGT ισχύος 350 MW.
Η μονάδα έχει σχεδιαστεί ώστε να μπορεί να αναβαθμιστεί, με την προσθήκη ατμοστρόβιλου, σε μονάδα συνδυασμένου κύκλου/CCGT, που θα ξεπερνά τα 1.000 MW.
Η αποδοτικότητα και η ευελιξία της θα είναι από τις υψηλότερες στην αγορά ενέργειας, προσφέροντας επιπλέον ευελιξία στο χαρτοφυλάκιο παραγωγής, ενώ θα είναι έτοιμη να χρησιμοποιήσει υδρογόνο, όταν αυτή η τεχνολογία ωριμάσει.
Όσον αφορά στην επιλογή του φυσικού αερίου, δεν είναι τυχαία, αφού θεωρείται ως η βέλτιστη λύση, καθώς αποτελεί τεχνολογία απαραίτητη στο περιφερειακό ενεργειακό σύστημα και συμπληρώνει το χαρτοφυλάκιο ΑΠΕ που αναπτύσσει ο Όμιλος ΔΕΗ στην περιοχή της Δ. Μακεδονίας.
15 Μαΐου «σβήνουν» μηχανές και οι μονάδες Αγίου Δημητρίου
Θυμίζουμε ότι με στόχο τη διασφάλιση της τηλεθέρμανσης για τον Δήμο Κοζάνης κατά τη χειμερινή περίοδο 2025-2026, έχει δοθεί παράταση σε τρεις λιγνιτικές μονάδες του Ατμοηλεκτρικού Σταθμού Αγίου Δημητρίου, καθώς η νέα μονάδα Συμπαραγωγής Ηλεκτρισμού και Θερμότητας Υψηλής Απόδοσης (ΣΗΘΥΑ) της ΔΕΗ, που ανεγείρεται στον χώρο του πρώην ΑΗΣ Καρδιάς, δεν έχει ακόμη τεθεί σε λειτουργία.
Οι μονάδες αυτές θα «σβήσουν» στις 15 Μαΐου, οπότε και τελειώνει η θερμαντική περίοδος. Σύμφωνα με πληροφορίες η μονάδα ΣΗΘΥΑ, η ποία αυτή τη στιγμή είναι υπό κατασκευή, θα είναι εκτός απροόπτου έτοιμη από το φθινόπωρο προκειμένου να καλύψει τη νέα θερμαντική περίοδο.
Ο θάνατος του λιγνίτη, το υψηλό κόστος και ο ρόλος των ΑΠΕ
Το 2025 η μονάδα λειτούργησε μόνο για το 20% των ωρών με στόχο κυρίως να καλυφθούν τα όποια κενά στο σύστημα σε περιόδους έντονης ζήτησης.
Φέτος, παρά αυξημένες ανάγκες και τις πιέσεις στην αγορά με φόντο τον πόλεμο στο Ιράν, η μονάδα έχει λειτουργήσει από τις αρχές του έτους μόλις για δέκα ημέρες, κυρίως κατά τη χειμερινή περίοδο.
Το γεγονός αυτό θεωρείται από ανθρώπους της αγοράς ενδεικτικό της μειωμένης χρησιμότητάς της, ακόμη και σε περιόδους κρίσης.
Σύμφωνα με τους ίδιους, παρά το σταδιακό κλείσιμο των λιγνιτικών μονάδων τα τελευταία χρόνια, η χώρα έχει μετατραπεί από καθαρός εισαγωγέας σε εξαγωγέα ενέργειας το 2025.
Καθοριστικό ρόλο σε αυτή τη μετάβαση διαδραματίζουν οι ΑΠΕ, οι οποίες καλύπτουν ειδικά τον Απρίλιο σταθερά πάνω από το 60% της παραγωγής με αποτέλεσμα χαμηλότερες τιμές στη χονδρική αγορά παρά την κρίση.
Όσον αφορά το πρόβλημα της στοχαστικότητάς τους, αυτό δε μπορεί να αντιμετωπιστεί με τις λιγνιτικές μονάδες, αλλά μέσω ευέλικτων μονάδων φυσικού αερίου, αντλησιοταμίευση και μπαταρίες.
Άλλωστε, φέτος αναμένεται να ενταχθούν στο σύστημα μονάδες αποθήκευσης συνολικής ισχύος περίπου 700 μεγαβάτ, υπερβαίνοντας την εγκατεστημένη ισχύ των 660 μεγαβάτ της Πτολεμαΐδα 5.
Επιπλέον, οι λιγνιτικές μονάδες, ως μονάδες βάσης, έχουν σχεδιαστεί για συνεχή λειτουργία, 24 ώρες το 24ωρο και δεν δύνανται να τίθενται σε λειτουργία αποσπασματικά, ανάλογα με τις ανάγκες της στιγμής, ιδίως αν αναλογιστούμε το υψηλό λειτουργικό τους κόστος.
Άλλωστε, πίσω από κάθε τέτοια μονάδα υπάρχουν ορυχεία, υποδομές και εργαζόμενοι που συνεχίζουν να αμείβονται ακόμη και όταν η μονάδα δεν λειτουργεί, ενώ δε θα πρέπει να παραβλέψουμε τις υψηλές τιμές των δικαιωμάτων εκπομπών CO2, που καθιστούν πλέον τέτοιες μονάδες ασύμφορες.
Ωστόσο, δε θα πρέπει να παραβλέψουμε και τα περιβαλλοντικά οφέλη που θα φέρει η κίνηση αυτή, καθώς μαζί με τη σημαντική μείωση της παραγωγής από μονάδες πετρελαίου λόγω διασυνδέσεων των νησιών, θα οδηγήσει το 2028 σε 85% μείωση των εκπομπών αερίου του θερμοκηπίου συγκριτικά με το 2019.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
