Οι γυναίκες που βιώνουν πρόωρη εμμηνόπαυση πριν από την ηλικία των 40 ετών διατρέχουν περίπου 40% υψηλότερο κίνδυνο εμφάνισης στεφανιαίας νόσου κατά τη διάρκεια της ζωής τους, σύμφωνα με εκτενή μελέτη του αμερικανικού υγειονομικού συστήματος «Northwestern Medicine».
Η εμμηνόπαυση ορίζεται ως η συμπλήρωση ενός έτους από την τελευταία έμμηνο ρύση, με τη μέση ηλικία εμφάνισής της στις ΗΠΑ να είναι τα 51 έτη. Οι ερευνητές χαρακτηρίζουν ως πρόωρη εμμηνόπαυση την εμφάνιση πριν τα 40 έτη και ως πρώιμη, εκείνη που συμβαίνει μεταξύ 40 και 45 ετών.
Τα αίτια της πρόωρης εμμηνόπαυσης δεν έχουν πλήρως διευκρινιστεί. Πιθανολογείται πως σχετίζονται με γενετικούς, βιολογικούς και περιβαλλοντικούς παράγοντες, καθώς και με συνήθειες όπως το κάπνισμα, η παχυσαρκία και το χρόνιο στρες.
Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «JAMA Cardiology», ανέλυσε δεδομένα από περισσότερες από 10.000 γυναίκες στις ΗΠΑ, οι οποίες συμμετείχαν σε έξι μακροχρόνιες έρευνες μεταξύ 1964 και 2018.
Ακόμη και μετά τη συνεκτίμηση παραγόντων κινδύνου όπως το κάπνισμα, η παχυσαρκία, η υπέρταση και ο διαβήτης, η πρόωρη εμμηνόπαυση συνδέθηκε με αυξημένο κίνδυνο στεφανιαίας νόσου κατά 41% για τις μαύρες γυναίκες και 39% για τις λευκές.
Επιπλέον, διαπιστώθηκε ότι η πρόωρη εμμηνόπαυση είναι τρεις φορές συχνότερη στις μαύρες γυναίκες απ’ ό,τι στις λευκές (15,5% έναντι 4,8%). Οι ερευνητές επισημαίνουν πως η διαφορά αυτή αντικατοπτρίζει έναν συνδυασμό προβλημάτων υγείας και δομικών ανισοτήτων, πέρα από τις βιολογικές διαφοροποιήσεις.
Δεν έχει αποσαφηνιστεί εάν η ίδια η μετάβαση στην εμμηνόπαυση προκαλεί καρδιαγγειακά νοσήματα ή αν οι γυναίκες με πρόωρη εμμηνόπαυση διαθέτουν ήδη προϋπάρχον προφίλ κινδύνου που τις καθιστά πιο ευάλωτες.
Οι ορμονικές αλλαγές της εμμηνόπαυσης επηρεάζουν την καρδιαγγειακή λειτουργία, ακόμη και όταν εμφανίζονται στη μέση ηλικία. Η μείωση των οιστρογόνων συνδέεται με μεταβολές που αυξάνουν τον κίνδυνο στεφανιαίας νόσου.
Η μελέτη αναδεικνύει ένα σημαντικό κενό στην ιατρική πρακτική: η εμμηνόπαυση εξακολουθεί να αντιμετωπίζεται κυρίως ως γυναικολογικό ζήτημα, παρότι η ορμονική μετάβαση επηρεάζει πολλαπλά συστήματα του οργανισμού, συμπεριλαμβανομένου του καρδιαγγειακού.
Τα αποτελέσματα υποδεικνύουν ότι οι γιατροί οφείλουν να ρωτούν συστηματικά τις γυναίκες για την ηλικία εισόδου στην εμμηνόπαυση, ώστε να εντοπίζουν εγκαίρως όσες ανήκουν σε ομάδες υψηλού κινδύνου και να προχωρούν σε προληπτικές παρεμβάσεις.