Σε μια συγκινητική τελετή στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, ο ομότιμος καθηγητής Γλωσσολογίας, πρώην πρύτανης του Πανεπιστημίου Αθηνών και πρόεδρος των Αρσακείων-Τοσιτσείων Σχολείων, Γεώργιος Μπαμπινιώτης, εκφώνησε τον πανηγυρικό λόγο για την επέτειο της Εθνεγερσίας. Ο καθηγητής τόνισε ότι η Ελλάδα δεν θα είχε ξεκινήσει τον άνισο και σκληρό αγώνα για την ελευθερία, αν δεν είχε προηγηθεί η πνευματική ζύμωση και ο Νεοελληνικός Διαφωτισμός του 17ου και 18ου αιώνα, που προετοίμασαν το έδαφος για την αφύπνιση του Γένους.
Στην ομιλία του με θέμα «Η επίδραση του Νεοελληνικού Διαφωτισμού στην αφύπνιση του Γένους το 1821: Αδαμάντιος Κοραής και Ρήγας Φεραίος», ο κ. Μπαμπινιώτης περιέγραψε τον Διαφωτισμό ως μια συστηματική προσπάθεια διαφώτισης του υπόδουλου Γένους από τους Διδασκάλους του Γένους. Μέσω της παιδείας, του σχολείου, του βιβλίου και της γλώσσας, οι Έλληνες ανακάλυψαν ξανά την ταυτότητα και την πολιτιστική τους συνέχεια, καλλιεργώντας την πίστη στην αξία της ελευθερίας.
Ο καθηγητής επισήμανε ότι «η αφύπνιση του Γένους συνέβη όταν οι Έλληνες συνειδητοποίησαν ότι η ελευθερία ούτε δωρίζεται ούτε εκχωρείται, αλλά κατακτάται με αίμα και θυσίες». Όπως ανέφερε, η Επανάσταση του 1821 κρίθηκε περισσότερο από το φρόνημα και το πάθος για ελευθερία, παρά από τη στρατιωτική ισχύ, καθώς η ψυχική δύναμη υπερίσχυσε της αριθμητικής λογικής.
Η συμβολή Κοραή και Ρήγα στον Νεοελληνικό Διαφωτισμό
Αναφερόμενος στους Αδαμάντιο Κοραή και Ρήγα Φεραίο, ο κ. Μπαμπινιώτης υπογράμμισε τη σημασία τους ως εμβληματικών μορφών του Διαφωτισμού. Ο Κοραής, όπως είπε, συνέδεσε την ελευθερία με την παιδεία και τη γλώσσα, ενώ τα βιβλία του αποτέλεσαν πηγή έμπνευσης και υπερηφάνειας για τους Έλληνες πριν την Επανάσταση. Ο Ρήγας, από την πλευρά του, διαμόρφωσε ένα «επαναστατικό μανιφέστο» μέσα από τέσσερα πολιτικά κείμενα – την προκήρυξη, τη διακήρυξη των «Δικαίων του Ανθρώπου», το σχέδιο Συντάγματος και τον «Θούριο» – οραματιζόμενος μια Ελληνική Δημοκρατία με πολυεθνικό, διαβαλκανικό χαρακτήρα.
Ο ρόλος του Πανεπιστημίου και το μήνυμα του εορτασμού
Στην προσφώνησή του, ο πρύτανης του ΑΠΘ, καθ. Κυριάκος Αναστασιάδης, τόνισε ότι η τιμή στις μεγάλες στιγμές της ιστορίας αποτελεί πυξίδα για το μέλλον. Η Επανάσταση του 1821, σημείωσε, υπήρξε αποτέλεσμα πίστης στην ελευθερία, δύναμης της παιδείας και ενότητας του λαού. Δύο αιώνες μετά, η ελευθερία παραμένει διαρκής κατάκτηση που απαιτεί παιδεία, υπευθυνότητα και ενεργό συμμετοχή στα κοινά.
Ο πρύτανης υπογράμμισε τον ρόλο του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου, το οποίο ως μεγαλύτερος ακαδημαϊκός θεσμός της χώρας έχει ευθύνη να διατηρεί ζωντανές τις αξίες που γέννησαν την Ελληνική Επανάσταση. Η ελευθερία της σκέψης, η διάχυση της γνώσης και η αναζήτηση της αλήθειας αποτελούν, όπως είπε, θεμέλια της δημοκρατίας και της ακαδημαϊκής προόδου.
Ο φετινός εορτασμός είχε ιδιαίτερο συμβολισμό, καθώς συνέπεσε με τη συμπλήρωση εκατό χρόνων από την ίδρυση του ΑΠΘ. Ο κ. Αναστασιάδης υπενθύμισε ότι το Πανεπιστήμιο ιδρύθηκε ως φάρος παιδείας και επιστήμης και συνεχίζει έναν αιώνα μετά να διαμορφώνει γενιές επιστημόνων, συμβάλλοντας στην πρόοδο της κοινωνίας.
Η καλλιτεχνική και επίσημη παρουσία στην εκδήλωση
Το μουσικό μέρος της τελετής πλαισίωσαν η Χορωδία «Γιάννης Μάντακας» και το «Χορωδιακό Εργαστήρι» του Τμήματος Μουσικών Σπουδών του ΑΠΘ, υπό τη διδασκαλία της Εριφύλης Δαμιανού, καθώς και η Συμφωνική Ορχήστρα του Πανεπιστημίου υπό τη διεύθυνση του Αν. Καθηγητή Βλαδίμηρου Συμεωνίδη.
Στην εκδήλωση παρέστησαν οι υφυπουργοί Εσωτερικών (τομέας Μακεδονίας-Θράκης) Κώστας Γκιουλέκας, Παιδείας Θρησκευμάτων και Αθλητισμού Νίκος Παπαϊωάννου, Ανάπτυξης Σταύρος Καλαφάτης, οι βουλευτές Δημήτρης Κούβελας και Πέτρος Παππάς, ο δήμαρχος Θεσσαλονίκης Στέλιος Αγγελούδης, ο συντονιστής του πρωθυπουργικού γραφείου στη Θεσσαλονίκη Γιάννης Παπαγεωργίου, καθώς και εκπρόσωποι φορέων, συλλόγων, ενόπλων δυνάμεων και σωμάτων ασφαλείας.