Το 2025 αναδεικνύεται σε χρονιά-ορόσημο για τον ελληνικό ενεργειακό τομέα, καθώς μια σειρά από στρατηγικές κινήσεις, επενδύσεις και διεθνείς συμφωνίες τοποθετούν τη χώρα μας στο επίκεντρο των ενεργειακών εξελίξεων. Από τις συμφωνίες στον τομέα του υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) μέχρι τις πρώτες γεωτρήσεις υδρογονανθράκων και τις ανακατατάξεις στην αγορά προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας η ενεργειακή σκακιέρα στη χώρα μας μετασχηματίζεται ραγδαία.
Το μεγάλο στοίχημα του LNG και οι συμφωνίες με τις ΗΠΑ
Στο επίκεντρο των εξελίξεων βρίσκεται η σύσταση της Atlantic - SEE LNG Trade, της κοινοπραξίας της Aktor Energy (60%) και της ΔΕΠΑ Εμπορίας (40%), με έδρα την Παιανία, τον Οκτώβριο.
Το νέο σχήμα στοχεύει στη δραστηριοποίηση στο χονδρικό εμπόριο φυσικού αερίου (σε υγρή και αέρια μορφή), καθώς και στη μεταφορά, αποθήκευση και διανομή LNG σε ολόκληρη τη Νοτιοανατολική Ευρώπη.
Η εταιρεία, με αρχικό μετοχικό κεφάλαιο 500.000 ευρώ, φιλοδοξεί να εξελιχθεί σε βασικό κόμβο εμπορίας LNG, αξιοποιώντας τη γεωγραφική θέση της Ελλάδας και τις υφιστάμενες και υπό ανάπτυξη υποδομές. Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος της Atlantic - SEE είναι ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος του Aktor, Αλέξανδρος Εξάρχου, με αντιπρόεδρο τον Κωνσταντίνο Ξιφαρά.
Η συνεργασία αυτή εντάσσεται σε μια ευρύτερη στρατηγική στροφή του ομίλου Aktor προς τον ενεργειακό τομέα. Άλλωστε, στόχος σύμφωνα με όσα έχει αναφέρει πρόσφατα ο κ. Εξάρχου είναι το 2030 η συμμετοχή της κατασκευής στο EBITDA του ομίλου να διαμορφωθεί στο 25%, ενώ το υπόλοιπο 75% θα αντιστοιχεί κυρίως σε ενέργεια και παραχωρήσεις.
Πάντως, η νέα εταιρεία σφράγισε ήδη την παρουσία της στην αγορά με την υπογραφή μακροχρόνιου συμβολαίου προμήθειας LNG με την αμερικανική Venture Global το Νοέμβριο στο περιθώριο της P-TEC στο Ζάππειο. Η συμφωνία αφορά περίπου 0,5 δισ. κυβικά μέτρα φυσικού αερίου ετησίως, με δυνατότητα επέκτασης έως και 1,5 εκατ. τόνους LNG, και χρονικό ορίζοντα 20 ετών.
Το αέριο θα διοχετεύεται μέσω του Κάθετου Διαδρόμου προς τις αγορές της Νοτιοανατολικής και Κεντρικής Ευρώπης, αναβαθμίζοντας τον ρόλο της Ελλάδας σε βασικό ενεργειακό κόμβο.
Παράλληλα, η Atlantic - SEE υπέγραψε μνημόνια συνεργασίας με τις Transgaz (Ρουμανία), Nova Power & Gas και την ουκρανική Naftogaz, ενισχύοντας τον ρόλο της χώρας στην περιφερειακή ενεργειακή ασφάλεια.
Ιδιαίτερη βαρύτητα έχει και η ανακοίνωση της συμφωνίας ΔΕΠΑ - Naftogaz που έγινε γνωστή στις 16 Νοεμβρίου, μέσω της οποίας η Atlantic -SEE θα υλοποιήσει την προμήθεια αμερικανικού LNG προς την Ουκρανία την περίοδο 2025-2026.
Πρόκειται για μια κίνηση με έντονο γεωπολιτικό αποτύπωμα, καθώς ενισχύει την ενεργειακή ασφάλεια της Ουκρανίας και ταυτόχρονα αναβαθμίζει τον ρόλο της Ελλάδας ως πύλης εισόδου του LNG στην Ευρώπη.
Ωστόσο, οι κινήσεις του Ομίλου Aktor στον τομέα του LNG δεν περιορίζονται εκεί, καθώς μετά την επίσκεψη του κ. Εξάρχου στην Ουάσιγκτον, λίγες ημέρες πριν, ο όμιλος βρίσκεται ήδη σε συζητήσεις με τουλάχιστον τρεις προμηθευτές LNG από τις ΗΠΑ.
H Ελλάδα επανέρχεται στον τομέα των υδρογονανθράκων
Παράλληλα με όλα τα παραπάνω, η χώρα μας επανέρχεται δυναμικά και στον τομέα των υδρογονανθράκων. Η συμφωνία μεταξύ ExxonMobil, HelleniQ Energy και Energean το Νοέμβριο για έρευνες στο Ιόνιο συνιστά την πρώτη σοβαρή προσπάθεια μετά από τέσσερις δεκαετίες στην Ελλάδα.
Η ExxonMobil εισέρχεται με ποσοστό 60% στο «μπλοκ 2» του Βορειοδυτικού Ιονίου που διαχειρίζονται η Energean και η HelleniQ Energy, σηματοδοτώντας μία από τις μεγαλύτερες ενεργειακές επενδύσεις των τελευταίων δεκαετιών.
Το Block 2 αποτελεί την πλέον ώριμη παραχώρηση για τη διενέργεια ερευνητικής γεώτρησης, προκειμένου να διαπιστωθεί η ύπαρξη αξιοποιήσιμου κοιτάσματος υδρογονανθράκων με πιθανότητες επιτυχίας της τάξης του 15-18%.
Τυπικά, η δέσμευση για την πραγματοποίηση ερευνητικής γεώτρησης θα πρέπει να έχει ληφθεί έως τον Μάρτιο του 2026 προκειμένου να υποβληθεί επίσημα το αίτημα μετάβασης στην επόμενη (δεύτερη) ερευνητική περίοδο προς την ΕΔΕΥΕΠ. Η διενέργειά της, εφόσον προχωρήσουν ομαλά οι απαιτούμενες αδειοδοτικές διαδικασίες, είναι εφικτή μέσα στο 2027.
Δεδομένου ότι το συγκεκριμένο κοίτασμα εκτιμάται ότι μπορεί να φτάσει τα 200 δισ. κυβικά μέτρα φυσικού αερίου, η εξερεύνηση αυτή θα μπορούσε να αναβαθμίσει καθοριστικά τον ενεργειακό χάρτη της χώρας.
Παράλληλα, προχωρούν και οι έρευνες σε θαλάσσιες περιοχές νοτίως της Κρήτης, στο πλαίσιο συνεργασίας Chevron - HelleniQ Energy, ενισχύοντας περαιτέρω το γεωστρατηγικό αποτύπωμα της χώρας.
Η σύμβαση Chevron-HelleniQ Energy αφορά την έρευνα και εκμετάλλευση υδρογονανθράκων στις θαλάσσιες περιοχές νοτίως της Πελοποννήσου (περιοχές «Α2» και «Νότια της Πελοποννήσου») και στις θαλάσσιες περιοχές νοτίως της Κρήτης (περιοχές «Νότια της Κρήτης 1» και «Νότια της Κρήτης 2»), περιοχές με μεγάλο στρατηγικό ενδιαφέρον τόσο για την Ελλάδα όσο και για την Ευρώπη.
Έτσι, μόνο στην Ελλάδα αναλαμβάνουν την ευθύνη για την έρευνα υποθαλάσσιων εκτάσεων συνολικής έκτασης περίπου 47.000 τετραγωνικών χιλιομέτρων.
Ραγδαίες ανακατατάξεις στην αγορά προμήθειας
Στο μέτωπο της λιανικής αγοράς δεσπόζουσα θέση εξακολουθεί να διατηρεί η ΔΕΗ, με συνολικό μερίδιο που προσεγγίζει το 47% στην προμήθεια ηλεκτρικής ενέργειας, παραμένοντας ο βασικός προμηθευτής για τα νοικοκυριά και τις μικρές επιχειρήσεις, συγκεντρώνοντας ποσοστό άνω του 61% σε αυτές τις κατηγορίες.
Ωστόσο, με στόχο τη διατήρηση της κυρίαρχης θέσης της, λίγο πριν την εκπνοή του 2025, ανακοίνωσε ότι από τη νέα χρονιά μπαίνει στη λογική «όλα σε ένα», ανοίγοντας τον δρόμο για ένα νέο μοντέλο ολιστικής εξυπηρέτησης των καταναλωτών, από το σταθερό τηλέφωνο και τα συνδρομητικά φωτοβολταϊκά μέχρι τις πωλήσεις οικιακών συσκευών και την είσοδό της στην ψηφιακή διαχείριση των πολυκατοικιών.
Η Metlen, από την άλλη, η οποία πραγματοποίησε την εισαγωγή της στο Χρηματιστήριο του Λονδίνου στις 4 Αυγούστου, συνεχίζει τη δυναμική της πορεία, διατηρώντας τη θέση του δεύτερου μεγαλύτερου προμηθευτή της χώρας. Μέσω οργανικής ανάπτυξης και εξαγορών στοχεύει σε μερίδιο 30% μέσω της Protergia από 22% που είναι σήμερα.
Ωστόσο, η συμμαχία ΗΡΩΝ της ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ και NRG της Motor Oil, που ανακοινώθηκε το καλοκαίρι και προσωρινά ονομάζεται UtilityCo, δημιουργεί έναν νέο ισχυρό παίκτη με μερίδιο περίπου 17% στην προμήθεια ηλεκτρικής ενέργειας, με περίπου 500.000 πελάτες και θερμοηλεκτρικό δυναμικό 1,5 GW ευέλικτων μονάδων βάσης, κρίσιμων για την εξισορρόπηση του συστήματος σε ένα περιβάλλον αυξανόμενης διείσδυσης των ΑΠΕ.
Επιθετική στρατηγική ακολουθεί και η HelleniQ Energy μετά την ολοκλήρωση της εξαγοράς και πλήρους ενσωμάτωσης της Elpedison. Υπό τη νέα εταιρική ταυτότητα Enerwave, ο όμιλος θέτει ως στόχο την αύξηση του μεριδίου του στην αγορά προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας στο 12% έως το 2026, από 6,39% σήμερα, καθώς και τον διπλασιασμό της εγκατεστημένης ισχύος του σε Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας και θερμικές μονάδες από 1,3 GW σε 2,6 GW μέσα στην επόμενη τριετία έως πενταετία.