Την αναβίωση του ιστορικού σιδηροδρομικού σταθμού Πελοποννήσου, που αποτέλεσε για δεκαετίες την αφετηρία της γραμμής που συνδέει την Αθήνα με την Πελοπόννησο, δρομολογεί η ΓΑΙΑΟΣΕ.
Έχοντας στα σκαριά τη συνολική ανάπλαση του συμπλέγματος των σταθμών Λαρίσης και Πελοποννήσου για τη δημιουργία ενός σύγχρονου πόλου στο κέντρο της πρωτεύουσας, ξεκίνησε διαγωνισμό για τη μελέτη αποκατάστασης και εκσυγχρονισμού του κτηρίου της οδού Σιδηροδρομικών στο Μεταξουργείο, που έχει παραδοθεί στη φθορά του χρόνου από το 2005.
Πρόκειται για ένα κτήριο εξαιρετικής αισθητικής, που ξεκίνησε να κατασκευάζεται για να στεγάσει τον κεντρικό σιδηροδρομικό σταθμό της πόλης το 1884.
Οικοδομήθηκε στη βάση σχεδίων της Γαλλικής Αποστολής Μηχανικών, η οποία είχε κληθεί από τον Χαρίλαο Τρικούπη, με επικεφαλής τον Alfred Rondel και υπεύθυνο αρχιμηχανικό τον Abel Gotteland. Ολοκληρώθηκε πέντε χρόνια αργότερα, όμως η τελική του μορφή οφείλεται στον Ερνέστο Τσίλλερ, που προσέθεσε τους τρεις χαρακτηριστικούς θόλους από μεταλλικά φύλλα.
Έτσι, σήμερα αποτελεί ένα δείγμα εκλεκτικισμού, καθώς ενσωματώνει αρχιτεκτονικά χαρακτηριστικά του νεοκλασικισμού και της Art Nouveau, αντίστοιχα του οποίου εντοπίζονται στον κεντρικό σταθμό Σιρκετζί της Κωνσταντινούπολης, στη Μόσχα κ.α. Για αυτό και έχει χαρακτηριστεί ως έργο τέχνης από το 1985, εποχή που ο σταθμός ήταν ακόμη σε λειτουργία, διατηρώντας σε μεγάλο βαθμό τα αρχικά δομικά και διακοσμητικά του στοιχεία (μαρμάρινα δάπεδα, χρωματισμούς, μεταλλικές επιστέψεις, ψευδοροφές κ.λπ.).
Ωστόσο, το πέρασμα του χρόνου και η έλλειψη συντήρησης έχουν αφήσει ανεξίτηλα σημάδια στο κτήριο, ειδικά από τις 7 Αυγούστου του 2005 οπότε παροπλίστηκε, εξαιτίας της οριστικής κατάργησης της παλιάς μετρικής γραμμής της Πελοποννήσου.
Ανάπλαση σε δύο φάσεις
Με στόχο να επαναφέρει τη δομική ακεραιότητα του κτηρίου και να διαμορφώσει ένα πολυδιάστατο εσωτερικό περιβάλλον, όπου θα συνυπάρχουν χώροι πολιτισμού, εκθέσεων, συνεδρίων και εστίασης, η ΓΑΙΑΟΣΕ προχωρά σε μελέτη αποκατάστασης και εκσυγχρονισμού του παλιού σιδηροδρομικού σταθμού Αθηνών-Πελοποννήσου. Όπως επισημαίνεται στη διακήρυξη, «με τις επεμβάσεις θα αναδειχθεί η αρχιτεκτονική και ιστορική αξία του κτίσματος, ενώ παράλληλα θα επανενταχθεί στη ζωή της πόλης».
Στην δεύτερη και τελική φάση της ανάπλασης, η οποία επί του παρόντος βρίσκεται σε φάση αρχιτεκτονικών προτάσεων, μαζί με τον σταθμό Λαρίσης θα αποτελέσουν τα δύο σημεία αναφοράς του νέου σιδηροδρομικού τέρμιναλ της Αθήνας. Βάσει της αρχιτεκτονικής πρότασης, αυτό θα δημιουργήσει μία «γέφυρα» στον αστικό ιστό, με τη δημιουργία του νέου κεντρικού κτηρίου πάνω από τις γραμμές του τρένου, επιφάνειας 10.000 τ.μ.
Σε αυτό το νέο κτήριο θα στεγάζονται χώροι αναμονής, εκδοτήρια, διάδρομοι πρόσβασης στις αποβάθρες, χώροι φύλαξη αποσκευών, καταστήματα, χώροι εστίασης. Στον επάνω όροφο θα φιλοξενεί καταστήματα, γραφειακούς χώρους και τη διοίκηση. Ενώ τα δύο σημερινά κτήρια, επιφάνειας περί τα 1.000 τ.μ. το καθένα, θα μετατραπούν σε χώρους πολιτισμού και εστίασης υψηλών προδιαγραφών.
Μεταξύ των δύο παλαιών σταθμών, προτείνεται η ανέγερση ενός πολυώροφου ξενοδοχείου, τεσσάρων αστέρων, της τάξεως των 6.000 τ.μ. ως ξενοδοχείο. Η χρήση του ενδεχομένως συνδυαστεί και με βραχυχρόνια μίσθωση. Ακόμη, κάτω από την πλατεία Λαρίσης θα δημιουργηθεί πολυώροφο πάρκινκ, που θα συνδέεται και με τον κοντινό σταθμό του μετρό.
Λίγο πριν τα Χριστούγεννα, μάλιστα, εγκρίθηκε η σύναψη σύμβασης με την Deloitte, ώστε να είναι ο χρηματοοικονομικός σύμβουλος της ΓΑΙΑΟΣΕ, στο πλαίσιο της αξιοποίησης των δύο σταθμών, μέχρι τον διαγωνισμό και την ανάδειξη πλειοδότη.
Προκειμένου στο διάστημα που θα μεσολαβήσει να βελτιωθούν οι συνθήκες στον σταθμό Λαρίσης, που σήμερα είναι αποκαρδιωτικές εξαιτίας της πλημμελούς συντήρησης και της απουσίας εκσυγχρονισμού, θα ξεκινήσει στις αρχές του έτους η α’ φάση ανακαίνισης, όπως έχει ανακοινώσει ο αναπληρωτής υπουργός Μεταφορών, Κωνσταντίνος Κυρανάκης. Βάσει χρονοδιαγράμματος αυτή θα ολοκληρωθεί το φθινόπωρο του 2026.
Αξιοποίηση υπό μελέτη
Το κτήριο του παλιού σιδηροδρομικού σταθμού Αθηνών-Πελοποννήσου αναπτύσσεται σε τρεις στάθμες και καλύπτει συνολικά περίπου 1.085 τ.μ. κλειστών χώρων. Στο ισόγειο βρίσκονται η κεντρική αίθουσα με τα εκδοτήρια εισιτηρίων, δύο αίθουσες αναμονής κι ένα καφενείο, δύο χώροι για αζήτητα, μία αίθουσα αποσκευών και τρεις χώροι για γραφεία (προσωπικού και σταθμάρχη).
Ακόμη, υπάρχουν τρία κτίσματα για μηχανοστάσιο, χώρους υγιεινής και προσθήκη κυλικείου. Στο υπόγειο φιλοξενείτο τμήμα αίθουσας καφενείου, ενώ στον πρώτο όροφο ήταν μία κεντρική αίθουσα, το κλιμακοστάσιο και το δώμα του.
Σήμερα, το διατηρητέο κτήριο παρουσιάζει έντονα σημάδια εγκατάλειψης και φθοράς, τόσο στο εξωτερικό όσο και στο εσωτερικό του. Οι αλλοιώσεις αυτές οφείλονται κυρίως στη μακροχρόνια έκθεση στις καιρικές συνθήκες και στην απουσία συντήρησης.
Ο ανάδοχος θα αναλάβει να εκπονήσει ειδική αρχιτεκτονική μελέτη του κτηρίου και του περιβάλλοντος χώρου, στατική μελέτη ενίσχυσης κτηρίου – αποκατάστασης βλαβών και νέων κατασκευών, ηλεκτρομηχανολογική μελέτη και μελέτη φυτοτεχνικής διαμόρφωσης του περιβάλλοντος χώρου. Θα έχει στη διάθεσή του καθαρό χρόνο επτά μηνών, με την εκτιμώμενη αξία της σύμβασης να ανέρχεται σε 499.605,61 ευρώ (με ΦΠΑ). Η καταληκτική ημερομηνία για την υποβολή των προσφορών είναι η 2 Φεβρουαρίου 2026, ημέρα Δευτέρα και ώρα 13.00.
Σε τροχιά η μεγάλη ανάπλαση
Καθώς τα γρανάζια για τη μεγάλη ανάπλαση κινούνται, ολοκληρώθηκαν εντός του 2025 η μελέτη αξιοποίησης του διατηρητέου σιδηροδρομικού σταθμού Πελοποννήσου και ο προϋπολογισμός της οριστικής μελέτης για την αποκατάστασή του.
Ακόμη, εκδόθηκε πρόσφατα άδεια για μικρής κλίμακας εργασίες, που περιλαμβάνουν τη συντήρηση και επισκευή στεγών και την τοποθέτηση προσωρινής περίφραξης. Εντωμεταξύ, βρίσκεται σε εξέλιξη η εκπόνηση τοπογραφικής μελέτης.
Όσο για τις κυκλοφοριακές επιπτώσεις της αξιοποίησης ως ενιαίου του ακινήτου που στεγάζει τους σιδηροδρομικούς σταθμούς Λαρίσης και Πελοποννήσου, η ΓΑΙΑΟΣΕ ανέθεσε την εκπόνηση μελέτης κυκλοφορικών επιπτώσεων στην εταιρεία Lever Σύμβουλοι Ανάπτυξης.
Ο ανάδοχος έχει στη διάθεσή του τέσσερις μήνες για να οριοθετήσει και να χαρτογραφήσει την περιοχή παρέμβασης, να συλλέξει δεδομένα κυκλοφορίας της ευρύτερης περιοχής, καθώς και να συμπεριλάβει στοιχεία, που μπορεί να προκύψουν από μελλοντικές παρεμβάσεις στο ευρύτερο δίκτυο.
Ακόμη, θα αναλύσει και θα αξιολογήσει τις υφιστάμενες κυκλοφοριακές συνθήκες και θα διερευνήσει τη μελλοντική κατάσταση, βάσει των στοιχείων που θα έχουν συλλεχθεί και των αποτελεσμάτων του μοντέλου προσομοίωσης τόσο για το έτος ολοκλήρωσης των Σιδηροδρομικών Σταθμών, όσο και μακροπρόθεσμα. Η αμοιβή του αναδόχου ανέρχεται σε 27.520 ευρώ (πλέον ΦΠΑ).
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
