Με 120.000 εργαζόμενους στις αλυσίδες σούπερ μάρκετ, το οργανωμένο λιανεμπόριο τροφίμων αποτελεί έναν από τους μεγαλύτερους και πιο σταθερούς εργοδότες της χώρας.
Σύμφωνα με στοιχεία της Ένωσης Σούπερ Μάρκετ Ελλάδος, στην Ελλάδα λειτουργούν περίπου 3.700 καταστήματα, ενώ το αποτύπωμα του κλάδου στην οικονομία αντιστοιχεί στο 4% του ΑΕΠ.
Ο κλάδος δεν στηρίζει μόνο την καθημερινή κατανάλωση, αλλά τροφοδοτεί την οικονομία με μισθούς και εισφορές άνω των 2 δισ. ευρώ ετησίως, επιβεβαιώνοντας τον κομβικό του ρόλο στην αγορά εργασίας και στη συνολική οικονομική δραστηριότητα.
Στην κορυφή της απασχόλησης βρίσκεται ο Σκλαβενίτης, με 39.835 εργαζομένους, γεγονός που τον καθιστά όχι μόνο τον μεγαλύτερο εργοδότη στον κλάδο των σούπερ μάρκετ, αλλά και έναν από τους μεγαλύτερους εργοδότες συνολικά στην Ελλάδα. Ακολουθούν η ΑΒ Βασιλόπουλος με 13.600 εργαζομένους, ο Μασούτης με 13.124, η METRO (My market) με 11.000, η Lidl με 6.772, ο Γαλαξίας με 5.292, ο Κρητικός με 4.000 και ο Χαλκιαδάκης με περίπου 1.900 εργαζομένους. Φυσικά σημαντικός αριθμός εργαζομένων απασχολείται και στις μικρότερες αλυσίδες σούπερ μάρκετ.
Τα στοιχεία για τον αριθμό των εργαζομένων σύμφωνα με τα οικονομικά στοιχεία που έχουν δώσει τα σούπερ μάρκετ:
Αλυσίδα Σούπερ Μάρκετ | Αριθμός Εργαζομένων |
Σκλαβενίτης | 39.835 |
ΑΒ Βασιλόπουλος | 13.600 |
Μασούτης | 13.124 |
METRO (My market) | 11.000 |
Lidl | 6.772 |
Γαλαξίας | 5.292 |
Κρητικός | 4.000 |
Χαλκιαδάκης | 1.900 |
ΣΥΝΟΛΟ | 95.523 |
Λείπουν εργαζόμενοι από τα σούπερ μάρκετ
Το αποτύπωμα του κλάδου είναι ιδιαίτερα ισχυρό, καθώς αντιστοιχεί στο 4% του ΑΕΠ, με μισθούς και εισφορές που ξεπερνούν τα 2 δισ. ευρώ ετησίως. Παρά το γεγονός αυτό όμως, τα σούπερ μάρκετ αντιμετωπίζουν ένα έντονο και διαρκώς οξυνόμενο πρόβλημα τη δυσκολία εύρεσης και διατήρησης εργατικού δυναμικού.
Παρά τους εντυπωσιακούς αυτούς αριθμούς και τον μεγάλο τζίρο που καταγράφει ο κλάδος, καθώς το 2025 σημείωσε αύξηση 7,1% σε σχέση με το 2024, φθάνοντας τα 16,2 δισ. ευρώ, σύμφωνα και με τα πιο πρόσφατα στοιχεία της NielsenIQ, η εικόνα στο «μέτωπο» της στελέχωσης είναι ανησυχητική.
Οι μεγάλες ελλείψεις προσωπικού εξακολουθούν να «στοιχειώνουν» τα καταστήματα, πολλά από τα οποία λειτουργούν σε καθεστώς υποστελέχωσης, ειδικά κατά τη διάρκεια της τουριστικής περιόδου, και πιο συγκεκριμένα στα νησιά όταν οι απαιτήσεις των σταθερών καταναλωτών αλλά και των ξένων επισκεπτών αυξάνονται κατακόρυφα.
Ενδεικτικά, η ΑΒ Βασιλόπουλος καταγράφει σταθερά 200-300 κενές θέσεις εργασίας πανελλαδικά, αριθμό που θεωρείται διαχειρίσιμο μόνο εφόσον οι ελλείψεις δεν συγκεντρώνονται σε συγκεκριμένες περιοχές ή ειδικότητες.
Αντίστοιχα, η METRO ΑΕΒΕ είχε, σύμφωνα με δηλώσεις του επικεφαλής της και προέδρου της ΕΣΕ, κ. Αριστοτέλη Παντελιάδη, περίπου 520 κενές θέσεις εργασίας, ένα «μέτριο νούμερο» για το μέγεθος του ομίλου.
Από την πλευρά της, η Lidl Ελλάς συνδέει ευθέως το ζήτημα με τις αποδοχές. Όπως έχει δηλώσει ο CEO της εταιρείας, Martin Brandenburger, «αν πληρώνεις, βρίσκεις», υπογραμμίζοντας ότι οι μισθοί αποτελούν καθοριστικό παράγοντα προσέλκυσης προσωπικού.
Τα ευρήματα έρευνας του ΙΕΛΚΑ επιβεβαιώνουν το μέγεθος του προβλήματος: το 65% των στελεχών του λιανεμπορίου χαρακτηρίζει την εύρεση και διατήρηση προσωπικού ως «μεγάλο πρόβλημα».
Μόλις το 23% των επιχειρήσεων δηλώνει ότι δεν έχει κενές θέσεις, ενώ το υπόλοιπο 77% αναγνωρίζει ελλείψεις, που σε αρκετές περιπτώσεις φτάνουν ή και ξεπερνούν τις 500 θέσεις εργασίας.
Αν και δεν είναι εφικτός ένας ακριβής υπολογισμός, εκτιμάται ότι πρόκειται για αρκετές χιλιάδες κενές θέσεις, κυρίως λόγω των αυξημένων αναγκών του καλοκαιριού και του έντονου ανταγωνισμού με άλλους κλάδους, όπως ο τουρισμός και η εστίαση.
Ιδιαίτερη πρόκληση αποτελεί και η αυξημένη κινητικότητα του προσωπικού, ειδικά στις νεότερες ηλικίες. Όπως έχει παραδεχθεί ο κ. Παντελιάδης, «εξακολουθούμε να έχουμε πολύ μεγάλη κινητικότητα προσωπικού», φαινόμενο που αποδίδεται αφενός στις περισσότερες επαγγελματικές ευκαιρίες και αφετέρου στη στάση της Γενιάς Z.
Χαρακτηριστικό είναι ότι το 2024 αποχώρησε πάνω από το 18,25% των εργαζομένων της METRO ΑΕΒΕ, ποσοστό που αντιστοιχεί σε περισσότερα από 2.000 άτομα, με τον μεγαλύτερο κίνδυνο αποχώρησης να εντοπίζεται στους πρώτους μήνες εργασίας.
Τα self check out ταμεία θα δώσουν λύση;
Αντιμέτωπες με τη συνεχιζόμενη έλλειψη προσωπικού, οι μεγάλες αλυσίδες σούπερ μάρκετ επενδύουν στα ταμεία αυτοεξυπηρέτησης, που πρωτοεισήγαγε στην Ελλάδα η Carrefour – Μαρινόπουλος το 2012.
Στα self checkout ταμεία, ο πελάτης σκανάρει μόνος του τα προϊόντα και ολοκληρώνει την πληρωμή χωρίς ταμία, ενώ ένας υπάλληλος του καταστήματος βρίσκεται σε επιτήρηση για να παρέχει βοήθεια όπου χρειαστεί.
Η λύση αυτή προσφέρει πολλαπλά οφέλη για τους καταναλωτές, ευκολία, ταχύτητα και ανέπαφη πληρωμή, που κερδίζει όλο και περισσότερους υποστηρικτές μετά την πανδημία. Για τις αλυσίδες, αποτελεί απάντηση στην έλλειψη προσωπικού, μειώνοντας το εργατικό κόστος και απελευθερώνοντας υπαλλήλους ώστε να καλύπτουν άλλα κρίσιμα πόστα μέσα στο κατάστημα.
ΑΒ Βασιλόπουλος, Lidl, Metro έχουν μπει δυναμικά στη λογική του «ταμείου χωρίς ταμεία» και προωθούν το συγκεκριμένο μοντέλο στα καταστήματά τους.
Ωστόσο και οι άλλες αλυσίδες σιγά σιγά μπαίνουν στο «παιχνίδι» καθώς πλέον τα ταμεία αυτοεξυπηρέτησης δεν είναι απλώς μια τεχνολογική καινοτομία, αλλά ένα εργαλείο για την αντιμετώπιση των ελλείψεων σε εργατικά χέρια, ενισχύοντας παράλληλα την ταχύτητα και την άνεση στις αγορές.