Την επιστροφή των στεγαστικών δανείων σε θετική καθαρή πιστωτική επέκταση, μετά από 16 χρόνια συρρίκνωσης, «σφράγισε» το 2025, με τις τράπεζες να εκτιμούν ότι η στεγαστική πίστη θα κινηθεί πιο δυναμικά το 2026.
Όπως αποτυπώνεται στα στοιχεία που επεξεργάστηκε το ΙΟΒΕ και παρουσιάστηκαν σε συνέντευξη Τύπου, η καθαρή ροή στεγαστικών δανείων, δηλαδή οι εκταμιεύσεις νέων στεγαστικών μείον τις αποπληρωμές παλαιών, επανήλθε σε θετικό έδαφος για πρώτη φορά μετά από 16 χρόνια.
Η ανάκαμψη της στεγαστικής πίστης είχε ξεκινήσει από το 2019, με αύξηση των νέων χορηγήσεων σε ετήσια βάση. Ωστόσο, η καθαρή ροή παρέμενε αρνητική, καθώς οι αποπληρωμές ήταν υψηλότερες από τις νέες εκταμιεύσεις.
Στο τέλος του 2025 για πρώτη φορά από τον Νοέμβριο του 2010 η καθαρή ροή στεγαστικών δανείων επανήλθε σε θετικά επίπεδα.
Στο τέλος του 2025, για πρώτη φορά από τον Νοέμβριο του 2010, η καθαρή ροή στεγαστικών δανείων γύρισε σε θετικό πρόσημο. Όπως σημειώνεται στην Τριμηνιαία Έκθεση για την Ελληνική Οικονομία του ΙΟΒΕ, η ετήσια μεταβολή των στεγαστικών δανείων ανήλθε σε +0,4% τον Νοέμβριο 2025, σηματοδοτώντας την πρώτη θετική ένδειξη στην πιστωτική επέκταση του στεγαστικού χαρτοφυλακίου από το 2010.
Σημειώνεται ότι η αρνητική εικόνα των προηγούμενων ετών ήταν εν μέρει τεχνική, καθώς πριν από την κρίση είχε δοθεί πολύ μεγάλος όγκος δανείων, που ήταν δύσκολο να επαναληφθεί μετά την κρίση.
Όπως καταγράφει η Τράπεζα της Ελλάδος στην Ενδιάμεση Έκθεσή της, κρίσιμο ρόλο προς αυτήν την εξέλιξη έπαιξε και το πρόγραμμα «Σπίτι μου 2», που κατά το πρώτο δεκάμηνο του 2025 η απορρόφησή του ενισχύθηκε σταδιακά (σε συνέχεια του πρώτου προγράμματος, το οποίο είχε απορροφηθεί σε μεγάλο βαθμό το 2024), υπό τη διαχείριση της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας.
Σύμφωνα με τον προϋπολογισμό του προγράμματος, πόροι ύψους 1 δισ. ευρώ πρόκειται να διοχετευθούν μέσω του τραπεζικού συστήματος.
Με αυτούς τους πόρους, οι τράπεζες συγχρηματοδοτούν δάνεια, τα οποία συμπληρώνονται από δημόσια κονδύλια προερχόμενα από το Ταμείο Ανάκαμψης, συνολικού ύψους επίσης 1 δισ. ευρώ.
Μάλιστα, η ΤτΕ Εκτιμά πως η συμβολή του προγράμματος «Σπίτι μου 2» θα συνεχίσει να είναι ιδιαίτερα σημαντική για τη βελτίωση της στεγαστικής πίστης στο εγγύς μέλλον, καθώς παρέχει χαμηλότοκα δάνεια στους πολίτες για την αγορά πρώτης κατοικίας.
Αξίζει να αναφερθεί πως και οι τέσσερις συστημικές τράπεζες προσφέρουν ειδικά προϊόντα για αγορά πρώτης κατοικίας με προνομιακούς όρους, που λειτουργούν συμπληρωματικά στο πρόγραμμα «Σπίτι μου 2», και καλύπτουν περιπτώσεις που οι ενδιαφερόμενοι δεν πληρούν τα αυστηρά εισοδηματικά ή πολεοδομικά κριτήρια του προγράμματος.
Σύμφωνα με τραπεζικά στελέχη, η «παραγωγική» ηλικία των Ελλήνων, στην οποία μπορούν υπεύθυνα να λάβουν και να αποπληρώσουν ένα στεγαστικό δάνειο είναι συχνά μετά τα 35, με αποτέλεσμα το κυβερνητικό πρόγραμμα να μην μπορεί να τους χρηματοδοτήσει.
Απάντηση σε αυτό αποτελούν τα τραπεζικά προϊόντα για αγορά πρώτης κατοικίας, όπου το ηλικιακό όριο αυξάνεται στα 50 έτη και σύμφωνα με τις ίδιες πηγές έχουν προσελκύσει το ενδιαφέρον των πολιτών, τροφοδοτώντας τη στεγαστική πίστη.
Ενδεικτικά, το πρόγραμμα της Τράπεζας Πειραιώς, «Σπίτι 25» έχει πάνω από 1.200 αιτήσεις, αντιπροσωπεύοντας περίπου το 25% των στεγαστικών δανείων της τράπεζας.
Οι τράπεζες εμφανίζονται αισιόδοξες για τις προοπτικές της πιστωτικής επέκτασης για τα επόμενα χρόνια. Όπως σημείωσε ο Επικεφαλής Οικονομολόγος της Τράπεζας Πειραιώς, Ηλίας Λεκκός, σε συνέντευξη του στο BD η πιστωτική επέκταση, σε συνδυασμό με τη θετική πορεία της οικονομίας, μπορεί να αποτελέσει τον καταλύτη για να συνεχιστεί η καλή εικόνα του κλάδου τα επόμενα χρόνια.
Ο κ. Λεκκός εκτιμά ότι μεγάλο μέρος της επόμενης φάσης θα έρθει από την πιστωτική επέκταση, καθώς τα επιτόκια έχουν υποχωρήσει σε επίπεδα που επιτρέπουν κερδοφορία αλλά και ώθηση στη χρηματοδότηση.
Προκλήσεις και προτεραιότητες της ελληνικής οικονομίας
Ωστόσο, όπως υπογραμμίζει το ΙΟΒΕ, παρόλο που η ζήτηση για στεγαστική πίστη βελτιώνεται παραμένει σχετικά αδύναμη, ενώ τα «κόκκινα» δάνεια στα χέρια των servicers παραμένουν σε μεγάλο απόθεμα.
Παράλληλα, η έκθεση των τραπεζών σε κρατικά ομόλογα, αναβαλλόμενους φόρους (DTCs) και υψηλά περιθώρια επιτοκίου παραμένουν σημαντικές προκλήσεις που δεν πρέπει να αγνοηθούν.
Η έκθεση του ΙΟΒΕ τονίζει πως στρατηγική προτεραιότητα της ελληνικής οικονομίας πρέπει να παραμείνει η αποτελεσματική αξιοποίηση του δανειακού σκέλους από το «Ελλάδα 2,0» που λήγει το 2026.
Αξίζει να αναφερθεί πως η Ελλάδα συγκαταλέγεται πλέον στις πέντε χώρες με τα χαμηλότερα επιτόκια στεγαστικών δανείων στην ευρωζώνη, σύμφωνα με τα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας για τον Νοέμβριο 2025.
Συγκεκριμένα, το μέσο επιτόκιο διαμορφώθηκε στο 3,04%, χαμηλότερο από τον μέσο όρο της ευρωζώνης που ανέρχεται σε 3,35%, σύμφωνα με τα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.
Αξιοσημείωτο είναι ότι η Ελλάδα βελτίωσε σημαντικά τη θέση της, καθώς στις αρχές του 2025 βρισκόταν στην ένατη θέση με μέσο επιτόκιο 3,44%. Η σταθερή υποχώρηση του κόστους δανεισμού συνέβαλε στην αναβάθμιση αυτή.
Όσον αφορά στις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες με τα χαμηλότερα επιτόκια στεγαστικών δανείων για τον μήνα Νοέμβριο, στην πρώτη θέση βρίσκεται η Μάλτα με μόλις 1,79% και ακολουθεί η Πορτογαλία με 2,73%, η Κροατία με 2,75%, η Κύπρος με 2,85% και τέλος η Ελλάδα με 3,04%.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
