Στην ενεργειακή αναβάθμιση των κατοικιών αναμένεται να εμπλακούν οι πάροχοι ενέργειας (ΔΕΗ, Protergia, Ήρων, Elpedison, NRG κ.α.) σύμφωνα με το σχεδιασμό του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας για το νέου τύπου «Εξοικονομώ», το οποίο επιδοτείται με 1,2 δισ. ευρώ (μετά φόρων) από το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο και αναμένεται να ωφελήσει 60.000 ευάλωτα νοικοκυριά.
Το υπουργείο, έχοντας ως οδηγό τις αδυναμίες των προηγούμενων προγραμμάτων, εξετάζει μία πιο βελτιωμένη εκδοχή λαμβάνοντας υπόψη και τα σχόλια του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδος, όπως έκανε γνωστό την περασμένη εβδομάδα κατά τη διάρκεια της σχετικής παρουσίασης ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου.
Πώς εμπλέκονται οι πάροχοι ενέργειας
Το νέο Εξοικονομώ, με προϋπολογισμό 1,2 δισ. ευρώ μετά φόρων αναμένεται να ωφελήσει 62.000 νοικοκυριά, με πολύ υψηλές επιδοτήσεις που μπορεί να ξεπερνούν και το 80% (με επιδότηση και του ΦΠΑ).
Τα νοικοκυριά θα έχουν την δυνατότητα να επιλέξουν δαπάνες, όπως μονώσεις, θερμοπροσόψεις, συστήματα σκίασης, αλλαγή κουφωμάτων κλ.π. με την αποπληρωμή του αναλογούντος ποσού από το νοικοκυριό να μπορεί να γίνεται για πρώτη φορά με σταδιακές καταβολές και μέσω του λογαριασμού ηλεκτρικής ενέργειας κατόπιν συμφωνίας του με τον πάροχο.
Για παράδειγμα αν ένα νοικοκυριό επιλέγει να κάνει παρεμβάσεις συνολικής αξίας 24.800 ευρώ, (συμπερ. ΦΠΑ) θα λάβει ως επιδότηση συνολικά 19.800 ευρώ και θα καταβάλει μόλις 5.000 ευρώ.
Αυτό σημαίνει πως οι προμηθευτές θα χρηματοδοτούν οι ίδιοι τις παρεμβάσεις κατά το μοντέλο «On-Bill Financing Scheme», που εφαρμόζεται ήδη εδώ και χρόνια στο εξωτερικό.
«Είναι ένα από τα σημαντικότερα έργα του ταμείου γιατί αντιπροσωπεύει περίπου το 20% του προϋπολογισμού και έχει δύο ιδιαιτερότητες, οι οποίες προέκυψαν από την εμπειρία από τα προηγούμενα προγράμματα.
Αφενός υπήρχαν πολλά ευάλωτα νοικοκυριά που ενώ είχαν πραγματική ανάγκη ενεργειακής εξοικονόμησης δεν είχαν τα μέσα για τη συμμετοχή τους.
Το νέο πρόγραμμα έχει μία αυξημένη συμμετοχή επιδότησης που μπορεί να ξεπεράσει ακόμη και το 80%. Το δεύτερο στοιχείο είναι πως πολλά νοικοκυριά όχι μόνο αδυνατούσαν να συμμετάσχουν, αλλά αδυνατούσαν αυτό να γίνει σε one off.
Οπότε τώρα προβλέπεται η δυνατότητα σταδιακής κατανομής της αποπληρωμής. Πρόκειται για ένα πρόγραμμα ναυαρχίδα των τελευταίων ετών για τη βιώσιμη μετάβαση κατοικιών, που οι πολίτες πια διαθέτουν την απαραίτητη εξοικείωση για να το αξιοποιήσουν και το υπουργείο έχει την απαραίτητη εμπειρία για να το τρέξει», ανέφερε ο Σταύρος Παπασταύρου.
Πώς λειτουργεί το On-Bill Financing παγκοσμίως
Με το κόστος των επενδύσεων για την ενεργειακή μετάβαση να είναι το μεγαλύτερο εμπόδιο ειδικά για τα ευάλωτα νοικοκυριά, το λεγόμενο On-Bill Financing Scheme (OBF) είναι ένα σύστημα που υπόσχεται ενεργειακή αναβάθμιση χωρίς άμεση οικονομική επιβάρυνση και κερδίζει συνεχώς έδαφος διεθνώς.
Αξίζει να σημειώσουμε πως το συγκεκριμένο μοντέλο έχει ήδη εφαρμοστεί σε αγορές όπως οι ΗΠΑ και το Ηνωμένο Βασίλειο, ενώ παρόμοια σχήματα προωθούνται και σε ευρωπαϊκό επίπεδο, συχνά σε συνδυασμό με πολιτικές ενεργειακής αποδοτικότητας και πράσινης μετάβασης.
Τα αποτελέσματα δείχνουν αυξημένη συμμετοχή καταναλωτών σε προγράμματα εξοικονόμησης ενέργειας, ιδιαίτερα σε κοινωνικές ομάδες που παραδοσιακά αποκλείονταν από τέτοιου είδους επενδύσεις.
Η βασική αρχή του On-Bill Financing είναι απλή αλλά ιδιαίτερα καινοτόμος, καθώς η χρηματοδότηση για ενεργειακές παρεμβάσεις δεν αποπληρώνεται μέσω ενός ξεχωριστού δανείου, αλλά ενσωματώνεται στον λογαριασμό ενέργειας του καταναλωτή.
Στην πράξη, ένας καταναλωτής προχωρά σε εργασίες όπως θερμομόνωση, αντικατάσταση συστημάτων θέρμανσης, εγκατάσταση αντλιών θερμότητας ή φωτοβολταϊκών.
Το κόστος αυτών των παρεμβάσεων καλύπτεται αρχικά από έναν πάροχο ενέργειας, μια τράπεζα ή ένα ειδικό χρηματοδοτικό σχήμα. Στη συνέχεια, η αποπληρωμή γίνεται σταδιακά μέσω μιας πρόσθετης χρέωσης στον λογαριασμό ηλεκτρικού ρεύματος.
Το κρίσιμο στοιχείο είναι ότι η εξοικονόμηση ενέργειας που επιτυγχάνεται από τις παρεμβάσεις μειώνει το συνολικό κόστος κατανάλωσης, με αποτέλεσμα η επιβάρυνση να είναι συχνά μικρότερη από την αρχική δαπάνη του νοικοκυριού.
Σε αντίθεση με τα παραδοσιακά δάνεια, το OBF συνδέει άμεσα την αποπληρωμή με την απόδοση της επένδυσης.
Η λογική είναι ότι ο καταναλωτής «πληρώνει» τις ενεργειακές αναβαθμίσεις μέσω των χρημάτων που εξοικονομεί από τη μειωμένη κατανάλωση.
Αυτό καθιστά το μοντέλο ιδιαίτερα ελκυστικό για νοικοκυριά που δεν διαθέτουν ρευστότητα ή πρόσβαση σε τραπεζικό δανεισμό, αλλά και για μικρομεσαίες επιχειρήσεις που επιδιώκουν να μειώσουν τα λειτουργικά τους κόστη.
Οι προοπτικές για τη χώρα μας
Το βασικό πλεονέκτημα του OBF είναι ότι εξαλείφει το υψηλό αρχικό κόστος, που είναι ένας από τους σημαντικότερους αποτρεπτικούς παράγοντες για ενεργειακές αναβαθμίσεις, ενώ παράλληλα, απλοποιεί τη διαδικασία αποπληρωμής, καθώς ο καταναλωτής δεν χρειάζεται να διαχειρίζεται πολλαπλές υποχρεώσεις.
Ωστόσο, η διάρκεια αποπληρωμής μπορεί να είναι πολυετής, ενώ εγείρονται ζητήματα σε περιπτώσεις αλλαγής ενοικιαστή ή ιδιοκτησίας του ακινήτου.
Επιπλέον, η επιτυχία του μοντέλου εξαρτάται από την ακρίβεια των εκτιμήσεων για την εξοικονόμηση ενέργειας κάτι που δεν είναι πάντα εγγυημένο.
Στη χώρα μας τώρα, όπου τα προηγούμενα προγράμματα ενεργειακής αναβάθμισης τύπου «Εξοικονομώ» έχουν ήδη δημιουργήσει μια σημαντική βάση με όποιες αδυναμίες ανιμετωπίζουν, το On-Bill Financing θα μπορούσε να αποτελέσει το επόμενο βήμα.
Ωστόσο, μέχρι στιγμής δεν γνωρίζουμε στη δική μας περίπτωση πότε και πώς ακριβώς θα εφαρμοστεί. Το μόνο σίγουρο είναι πως σε μία χώρα σαν η δική μας με υψηλό ποσοστό παλαιών κτιρίων και αυξημένο ενεργειακό κόστος, η υιοθέτηση τέτοιων εργαλείων θα μπορούσε να επιταχύνει ουσιαστικά την ενεργειακή μετάβαση.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
