Αντίστροφα μετρά πλέον ο χρόνος για την επιβολή πλαφόν στο μεικτό περιθώριο κέρδους στην αγορά τροφίμων, καθώς η κυβέρνηση επιχειρεί να βάλει «φρένο» στο νέο κύμα ανατιμήσεων που πιέζει τα ελληνικά νοικοκυριά, την ώρα που ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή δημιουργεί νέες αβεβαιότητες για τις τιμές ενέργειας και πρώτων υλών.
Με πράξη νομοθετικού περιεχομένου αναμένεται να ενεργοποιηθεί πακέτο έκτακτων μέτρων για την αγορά βασικών αγαθών, με στόχο την αποτροπή φαινομένων αισχροκέρδειας σε μια περίοδο έντονων διεθνών αναταράξεων.
Τα μέτρα θα ισχύσουν έως τις 30 Ιουνίου και αφορούν τη βιομηχανία τροφίμων, το χονδρεμπόριο, τα σούπερ μάρκετ και τις εμπορικές εταιρείες που διακινούν βασικά αγαθά, προβλέποντας πλαφόν στα περιθώρια κέρδους αλλά και εντατικοποίηση των ελέγχων στην αγορά.
Όσον αφορά τα προϊόντα που θα επιβληθεί το πλαφόν, πρόκειται για 61 κατηγορίες, οι οποίες αναμένεται να περιλαμβάνουν αρκετούς κωδικούς η κάθε μία.
Σε περίπτωση παραβίασης προβλέπονται πολύ αυστηρά πρόστιμα που μπορεί να φτάσουν έως και 5 εκατ. ευρώ, ανάλογα με το μέγεθος της επιχείρησης και την έκταση της παράβασης.
Η παρέμβαση έρχεται σε μια στιγμή κατά την οποία η ακρίβεια στα τρόφιμα παραμένει μία από τις μεγαλύτερες πιέσεις για τα ελληνικά νοικοκυριά. Ο πληθωρισμός των τροφίμων εκτοξεύθηκε στο 5,2% τον Φεβρουάριο, συνεχίζοντας το ανοδικό σερί που καταγράφεται από τον Οκτώβριο.
Το ανησυχητικό είναι ότι η εξέλιξη αυτή σημειώνεται πριν ακόμη από τη γενικευμένη ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή, γεγονός που εντείνει τις ανησυχίες για την πορεία των τιμών το επόμενο διάστημα.
Οι αυξήσεις δεν περιορίζονται σε λίγα προϊόντα. Εκτός από τις δραματικές ανατιμήσεις σε μοσχάρι, σοκολάτα και καφέ, σημαντικές αυξήσεις καταγράφονται σε μια ευρεία γκάμα βασικών ειδών, όπως γαλακτοκομικά και αυγά, μαργαρίνη, ψάρια και πουλερικά.
Το πλαφόν υπό δοκιμή
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, το ερώτημα που τίθεται είναι κατά πόσο το πλαφόν στο περιθώριο κέρδους μπορεί να περιορίσει ουσιαστικά τις τιμές ή αν πρόκειται κυρίως για ένα προσωρινό ανάχωμα απέναντι στην ακρίβεια.
Στην πράξη, το πλαφόν σημαίνει ότι επιχειρήσεις όπως σούπερ μάρκετ, χονδρέμποροι και άλλοι κρίκοι της εφοδιαστικής αλυσίδας δεν μπορούν να αυξήσουν το ποσοστό κέρδους τους πάνω από ένα προκαθορισμένο επίπεδο σε σχέση με το 2025.
Από τη σκοπιά του καταναλωτή, το μέτρο έχει προστατευτική διάσταση και μπορεί να λειτουργήσει ως «φρένο» σε φαινόμενα αισχροκέρδειας. Παράλληλα, στέλνει μήνυμα στην αγορά ότι η πολιτεία παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις και είναι έτοιμη να παρέμβει όταν οι τιμές ξεφεύγουν από κάθε λογικό όριο.
Αντιδράσεις από την αγορά
Έμμεσες αιχμές για την επιβολή του μέτρου αφήνει η Ένωση Σούπερ Μάρκετ Ελλάδας (ΕΣΕ), υποστηρίζοντας ότι οι τιμές συγκρατούνται κυρίως χάρη στον ανταγωνισμό. Επικαλούμενη στοιχεία του ΙΕΛΚΑ, η ΕΣΕ σημειώνει ότι ο μέσος πληθωρισμός στα σούπερ μάρκετ διαμορφώθηκε στο 1,29% το 2025, παρά την κατάργηση του πλαφόν τον Ιούλιο.
Σύμφωνα με την Ένωση, το χαμηλό ποσοστό δείχνει ότι ο υγιής ανταγωνισμός και η εύρυθμη λειτουργία της αγοράς συγκρατούν τις τιμές προς όφελος των καταναλωτών.
Με αφορμή τα πρόσφατα κυβερνητικά μέτρα λόγω των διεθνών εξελίξεων στη Μέση Ανατολή, η ΕΣΕ τονίζει ότι τα μέλη της παραμένουν στο πλευρό των ελληνικών νοικοκυριών και θα συνεχίσουν να συμμετέχουν στον διάλογο με την Πολιτεία για παρεμβάσεις που ενισχύουν την αγοραστική δύναμη των καταναλωτών.
Παράλληλα, η Ελληνική Ένωση Καφέ εκφράζει έντονο προβληματισμό για την επαναφορά του πλαφόν. Όπως αναφέρει ο πρόεδρος της Ένωσης, Τάσος Γιάγκογλου, οι επιχειρήσεις του καφέ τα τελευταία χρόνια λειτουργούν υπό έντονες πιέσεις, απορροφώντας αυξήσεις στο κόστος λειτουργίας και στις πρώτες ύλες χωρίς δυνατότητα μετακύλισης στην αγορά. Κατά το 2025, όταν οι διεθνείς τιμές του καφέ ήταν στα υψηλότερα επίπεδα των τελευταίων 70 ετών, οι επιχειρήσεις συνέβαλαν στην προσπάθεια συγκράτησης των τιμών με περιορισμένα περιθώρια κέρδους.
Η επαναφορά του μέτρου σε συνθήκες υψηλών διεθνών τιμών, τονίζει ο κ. Γιάγκογλου, δημιουργεί ασφυκτικές συνθήκες για τις επιχειρήσεις, οι οποίες αδυνατούν να επωμιστούν το βάρος χωρίς να διακυβεύεται η βιωσιμότητά τους. «Ο κλάδος του καφέ, για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά, επωμίζεται δυσανάλογο κόστος, παρά τις πρωτοφανείς διεθνείς πιέσεις», σημειώνει χαρακτηριστικά.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
