Στην Εξεταστική Επιτροπή της Βουλής που διερευνά την υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ, κατέθεσε ο πρώην Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων (2018-2019), Σταύρος Αραχωβίτης, εξηγώντας τους λόγους πίσω από την εφαρμογή της τεχνικής λύσης για τους επιλέξιμους βοσκοτόπους επί κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ.
Όπως ανέφερε, η συγκεκριμένη επιλογή ήταν αναγκαία λόγω των περιορισμένων χρονικών περιθωρίων για την επέκταση των επιλέξιμων εκτάσεων.
Η τεχνική λύση είχε καθιερωθεί ως προσωρινό μέτρο το 2013 και εφαρμοζόταν σε συνεννόηση με τις ευρωπαϊκές αρχές, οι οποίες διενεργούσαν και τους σχετικούς ελέγχους. Ο κ. Αραχωβίτης υπογράμμισε ότι η κατάργησή της θα μπορούσε να οδηγήσει σε επιβολή προστίμων, όπως συνέβη το 2012-2013 με τα 460 εκατ. ευρώ.
Ο πρώην υπουργός τόνισε ότι η ανάγκη διατήρησης της τεχνικής λύσης προέκυψε επειδή δεν είχαν ολοκληρωθεί τα διαχειριστικά σχέδια βόσκησης.
Επισήμανε, επίσης, πως η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία είχε ζητήσει τη διόρθωση του τρόπου κατανομής του εθνικού αποθέματος, γεγονός που οδήγησε στην παράταση του μέτρου ώστε να δοθεί χρόνος στην επόμενη κυβέρνηση να προχωρήσει στις απαραίτητες αλλαγές.
Σε ερώτηση σχετικά με τον ρόλο του πρώην υπουργού Μάκη Βορίδη, ο κ. Αραχωβίτης διευκρίνισε ότι το "συμφωνώ" που υπέγραψε αφορούσε την εφαρμογή της σχετικής Κοινής Υπουργικής Απόφασης και ήταν σύμφωνο με τα ευρωπαϊκά κριτήρια. Τόνισε, μάλιστα, ότι η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία διερευνά τη διανομή του εθνικού αποθέματος και όχι τη συγκεκριμένη τεχνική λύση.
Απαντώντας σε ερωτήσεις για την αύξηση της κατανομής του εθνικού αποθέματος στην Κρήτη, ο κ. Αραχωβίτης παρέθεσε στοιχεία που δείχνουν ότι το ποσό αυξήθηκε από 18 εκατ. ευρώ το 2017-2018 σε 45 εκατ. ευρώ το 2020, απορρίπτοντας ισχυρισμούς περί ανεξέλεγκτης διανομής.
Παράλληλα, αρνήθηκε ότι η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ εισήγαγε διατάξεις που επέτρεψαν στους κτηνοτρόφους να καταθέτουν ανεξέλεγκτες αιτήσεις, διευκρινίζοντας ότι στόχος των διατάξεων ήταν η απρόσκοπτη ενίσχυση των παραγωγών.
Σε ό,τι αφορά τις έκτακτες αποζημιώσεις στην Κρήτη, επισήμανε πως αυτές δόθηκαν μετά από θεομηνία που έπληξε το νησί και βασίστηκαν σε συγκεκριμένα επιλέξιμα κριτήρια, με την έγκριση της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ο κ. Αραχωβίτης ανέφερε πως κατά τη διάρκεια της θητείας του, ελέγχθηκαν όλα τα δεσμευμένα ΑΦΜ και όσοι δεν πληρούσαν τα κριτήρια δεν έλαβαν ενισχύσεις, ενώ οι παραβάτες οδηγήθηκαν στη δικαιοσύνη.
Υποστελέχωση και εξάρτηση από τεχνικούς συμβούλους
Απαντώντας στην εισηγήτρια του ΠΑΣΟΚ, Μιλένα Αποστολάκη, ο κ. Αραχωβίτης χαρακτήρισε την υποστελέχωση ως το μεγαλύτερο πρόβλημα του ΟΠΕΚΕΠΕ. Υπογράμμισε ότι επί κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ καταβλήθηκε προσπάθεια για την πρόσληψη 187 αποθηκάριων, προκειμένου να ενισχυθεί ο οργανισμός στους ελέγχους και να αποκτήσει νομική θωράκιση.
Σχετικά με την εξάρτηση του ΟΠΕΚΕΠΕ από τεχνικούς συμβούλους, παραδέχτηκε πως ήταν ασφυκτική, σημειώνοντας ότι χρειάζεται σταδιακή ενίσχυση του πληροφοριακού συστήματος του οργανισμού, κάτι που δεν μπορεί να υλοποιηθεί άμεσα, ειδικά σε συνθήκες μνημονίων.
Διαχειριστικά σχέδια και πολιτικές ευθύνες
Ο πρώην υπουργός τόνισε ότι τα διαχειριστικά σχέδια βόσκησης, τα οποία δεν έχουν ολοκληρωθεί μέχρι σήμερα, θα έπρεπε να είχαν εκπονηθεί νωρίτερα. Εξήγησε ότι η τεχνική λύση εφαρμόστηκε λόγω των συνθηκών, παρά τις διαφορετικές επιδιώξεις της τότε κυβέρνησης.
Σχετικά με την κατανομή των βοσκοτόπων, ανέφερε ότι αυτή έγινε με διεθνή διαγωνισμό για το σύνολο της χώρας, ώστε να διασφαλιστεί η διαφάνεια και η σαφήνεια για τους κτηνοτρόφους.
Σε ερωτήσεις για τις ευθύνες σχετικά με τη διανομή δημόσιων εκτάσεων, ο κ. Αραχωβίτης υποστήριξε ότι αποτελεί ευθύνη της εκάστοτε κυβέρνησης και των διοικητών του ΟΠΕΚΕΠΕ να αντιμετωπίσουν φαινόμενα κατάχρησης ή οικειοποίησης εκτάσεων.
Επισήμανε ότι η παράταση της τεχνικής λύσης δόθηκε το 2017 για να ενσωματωθούν νέες βοσκοτοπικές εκτάσεις και να προχωρήσουν τα διαχειριστικά σχέδια.
Τέλος, αναφέρθηκε στην αύξηση του αριθμού των ζώων μετά την κατάργηση της απόφασης για τον μη συνυπολογισμό ιδιωτικών βοσκοτόπων και επανέλαβε ότι η τεχνική λύση εφαρμόζεται ακόμη, με το εθνικό απόθεμα να αυξάνεται σημαντικά τα τελευταία χρόνια.
Τόνισε τη σημασία ολοκλήρωσης των διαχειριστικών σχεδίων βόσκησης, ώστε να αποφευχθεί η διανομή δικαιωμάτων χωρίς επαρκή τεκμηρίωση.
Σύμφωνα με τον κ. Αραχωβίτη, η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ συμμορφώθηκε με τις παρατηρήσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για οριζόντια εφαρμογή βοσκοτόπων χωρίς ζώα, ενώ επέμεινε ότι υπήρχαν ασφαλιστικές δικλείδες στην αρχική απόφαση, οι οποίες στη συνέχεια καταργήθηκαν.