Η έλλειψη εργατών γης εξακολουθεί να αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους περιορισμούς για τη λειτουργία και τη βιωσιμότητα της ελληνικής αγροτικής παραγωγής. Η προσφορά εγχώριου εργατικού δυναμικού παραμένει ανεπαρκής για να καλύψει τις ανάγκες του πρωτογενούς τομέα.
Τα προβλήματα είναι ιδιαίτερα έντονα στους τομείς συγκομιδής δενδρωδών καλλιεργειών, κηπευτικών και στις κτηνοτροφικές εργασίες. Οι διαδικασίες μετάκλησης εργαζομένων από τρίτες χώρες δεν έχουν αποδώσει τα αναμενόμενα αποτελέσματα.
Σύμφωνα με τον πρόεδρο της Διεπαγγελματικής Οργάνωσης Ελαιολάδου, Μανώλη Γιαννούλη, "περίπου το 10% του καρπού της ελιάς έχουν μείνει στα δένδρα φέτος λόγω της έλλειψης των εργατών γης αλλά και του αυξημένου κόστους παραγωγής, σε συνδυασμό με την μείωση της τιμής στο ελαιόλαδο".
Εκτιμήσεις παραγωγικών φορέων αναφέρουν ότι πάνω από 70.000 θέσεις εργασίας στη γεωργία παραμένουν κενές. Συνολικά, το έλλειμμα εργατικών χεριών στην ελληνική αγορά εργασίας υπερβαίνει τις 200.000 θέσεις, συμπεριλαμβανομένων των κλάδων των κατασκευών, του τουρισμού και της αγροτικής παραγωγής.
Χαρακτηριστικά, το 2025 αναζητήθηκαν περίπου 89.290 θέσεις για εργασία πολιτών τρίτων χωρών. Εκτιμάται, ωστόσο, ότι καλύφθηκαν μόνο 45.000-50.000, με αποτέλεσμα να ενισχύεται η στενότητα στην αγορά εργασίας.
Σε αυτό το πλαίσιο, το υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου ανακοίνωσε την έναρξη λειτουργίας νέας ηλεκτρονικής πλατφόρμας αιτήσεων για τη μετάκληση εποχικών εργατών γης, από τις 29 Ιανουαρίου 2026, στο πλαίσιο της διμερούς συμφωνίας Ελλάδας-Αιγύπτου, με στόχο τον εκσυγχρονισμό της διαδικασίας.
Χαμηλή ανταπόκριση στη διμερή συμφωνία και νέες διαδικασίες
Η συμφωνία προβλέπει την είσοδο και απασχόληση έως 5.000 Αιγυπτίων εποχικών εργαζομένων στον γεωργικό τομέα για το πρώτο έτος. Ωστόσο, σύμφωνα με την απόφαση της γενικής γραμματέως Μεταναστευτικής Πολιτικής, το ενδιαφέρον των εργοδοτών παρέμεινε χαμηλό, παρά τις αυξημένες ανάγκες.
Κύρια αιτία θεωρείται ότι οι εργοδότες ήταν υποχρεωμένοι να αποδεχθούν εργαζόμενο που υποδείκνυε η αιγυπτιακή πλευρά, χωρίς προηγούμενη επικοινωνία ή συνέντευξη. Αυτή η διαδικασία δυσχέραινε την ουσιαστική αντιστοίχιση εργαζομένου-εργοδότη (labour matching), ενισχύοντας την αβεβαιότητα και οδηγώντας σε αποχή των παραγωγών.
Με τη νέα πλατφόρμα του Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος «Μετανάστευση», η αίτηση μετάκλησης γίνεται πλέον ηλεκτρονικά από τον εργοδότη με χρήση κωδικών Taxisnet.
Η διαδικασία απαιτεί τεκμηρίωση της ανάγκης εργατικού δυναμικού βάσει της Μονάδας Ανθρώπινης Εργασίας, υπεύθυνες δηλώσεις για κάλυψη εξόδων επιστροφής και παροχή κατάλληλου καταλύματος, καταβολή ηλεκτρονικού τέλους 100 ευρώ ανά εργαζόμενο και υποβολή σύμβασης εργασίας που συμμορφώνεται με την ελληνική νομοθεσία.
Το νέο πλαίσιο διασφαλίζει διαφάνεια στους όρους απασχόλησης, τη διάρκεια, τις αμοιβές και την ασφάλιση των εργαζομένων, ενισχύοντας την προστασία και των δύο πλευρών.
Ο ρόλος της ΕΘΕΑΣ και η επιχειρησιακή εφαρμογή
Κεντρικό ρόλο στην υλοποίηση της συμφωνίας αναλαμβάνει η Εθνική Ένωση Αγροτικών Συνεταιρισμών (ΕΘΕΑΣ), ως επίσημος φορέας υποστήριξης της διαδικασίας.
Ο αντιπρόεδρος της ΕΘΕΑΣ, Χρήστος Γιαννακάκης, χαρακτήρισε τη συμφωνία «win-win» για Έλληνες παραγωγούς και Αιγύπτιους εργαζόμενους. Όπως σημείωσε, οι Έλληνες παραγωγοί θα αντιμετωπίσουν το πρόβλημα έλλειψης εργατικού δυναμικού, ενώ οι Αιγύπτιοι εργαζόμενοι θα έχουν απολαβές που αντιστοιχούν σε «500 αιγυπτιακά μεροκάματα μέσα σε τρεις μήνες».
Το μεροκάματο στην Αίγυπτο κυμαίνεται στα 4-5 ευρώ, ενώ στην Ελλάδα φτάνει τα 35-40 ευρώ καθαρά, συν τις υπερωρίες, διατηρώντας σημαντικό οικονομικό όφελος για τους εργαζόμενους, μετά και τα έξοδα μετάβασης.
Ήδη έχουν πραγματοποιηθεί οι πρώτες 500 συνεντεύξεις με ενδιαφερόμενους από την Αίγυπτο και η ΕΘΕΑΣ αναζητά εργοδότες για την απορρόφηση των πρώτων εργατών γης. Σε περίπτωση υπερκάλυψης του αριθμού, θα ζητηθεί συμπληρωματική συμφωνία για επιπλέον εργαζόμενους.
Η ΕΘΕΑΣ λειτουργεί ως ενδιάμεσος μεταξύ Ελλήνων εργοδοτών και αιγυπτιακών αρχών, συμμετέχει στη διαδικασία συνεντεύξεων και επιλογής εργαζομένων, διασφαλίζει την αντιστοίχιση αναγκών με προσόντα, έχει διαμορφώσει πρότυπο σύμβασης εργασίας σε ελληνικά, αγγλικά και αραβικά και αναλαμβάνει την επικοινωνία για τις εγκρίσεις μετακλήσεων και τις θεωρήσεις εισόδου.
Η νέα διαδικασία επιτρέπει στον Έλληνα αγρότη να γνωρίζει εκ των προτέρων τον εργαζόμενο που θα μετακαλέσει, τους όρους και τη διάρκεια απασχόλησης, μειώνοντας το ρίσκο και την αβεβαιότητα.
Παρά τις βελτιώσεις, οι προβλεπόμενοι αριθμοί παραμένουν περιορισμένοι σε σχέση με τις συνολικές ανάγκες, καθώς δεκάδες χιλιάδες θέσεις στη γεωργία μένουν ακάλυπτες κάθε χρόνο. Η αποτελεσματικότητα του νέου συστήματος θα εξαρτηθεί από την εμπιστοσύνη των παραγωγών και την ταχύτητα ολοκλήρωσης των διαδικασιών.
Η ενεργή συμμετοχή της ΕΘΕΑΣ και η εφαρμογή πραγματικού labour matching αποτελούν σημαντική τομή, με δυνατότητα να αποτελέσουν πρότυπο για μελλοντικές αντίστοιχες συμφωνίες με άλλες τρίτες χώρες.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
