Θετικά αποτιμούν οι φορείς της Ομογένειας τη δυνατότητα συμμετοχής στις εθνικές εκλογές με επιστολική ψήφο, καταθέτοντας παράλληλα προτάσεις κατά την ακρόασή τους στη συζήτηση του νομοσχεδίου του Υπουργείου Εσωτερικών για τον «Ορισμό εκλογικής περιφέρειας Απόδημου Ελληνισμού» και τη «Διευκόλυνση άσκησης εκλογικού δικαιώματος εκλογέων εκτός επικράτειας μέσω επιστολικής ψήφου για τις βουλευτικές εκλογές», στην κοινή συνεδρίαση των Επιτροπών Δημόσιας Διοίκησης και Ελληνισμού της Διασποράς.
Ο υπουργός Εσωτερικών Θεόδωρος Λιβάνιος κάλεσε τα κόμματα της Αντιπολίτευσης να υπερψηφίσουν το νομοσχέδιο, ώστε να συγκεντρωθούν οι 200 απαιτούμενες θετικές ψήφοι και να μπορέσουν οι Έλληνες του εξωτερικού να συμμετάσχουν στις επόμενες εθνικές εκλογές.
Ο κ. Λιβάνιος υπογράμμισε ότι «γίνεται ένα σημαντικό βήμα για την αυθεντική εκπροσώπηση των Ελλήνων του εξωτερικού», επισημαίνοντας πως η συνταγματική πλειοψηφία πρέπει να επιτευχθεί ώστε η ρύθμιση να εφαρμοστεί στις επόμενες εθνικές εκλογές, χωρίς αναβολή για το 2031. Παράλληλα, ανέφερε ότι ακόμη και σε περίπτωση διπλών εκλογών, οι δεύτερες θα διεξαχθούν με λίστα, άρα δεν θα υπάρξει εκλογή Απόδημων βουλευτών με σταυρό προτίμησης.
Ο υπουργός ευχαρίστησε τους εκπροσώπους της Ομογένειας για τη συμβολή τους και σημείωσε ότι το σχέδιο νόμου επιτυγχάνει την αυθεντική εκπροσώπηση των Ελλήνων του εξωτερικού, κάτι που έχει να ισχύσει από τις Εθνοσυνελεύσεις του 1862. Το νομοσχέδιο, όπως εξήγησε, περιλαμβάνει δύο βασικά σημεία: τη δυνατότητα άσκησης του εκλογικού δικαιώματος με επιστολική ψήφο και τη δημιουργία αυτόνομης τριεδρικής εκλογικής Περιφέρειας για τους Απόδημους.
Οι τοποθετήσεις του υπουργού Εσωτερικών
Ο κ. Λιβάνιος υπενθύμισε ότι η ψήφος των Αποδήμων θεσπίστηκε το 2019, αλλά με περιορισμούς που απέκλεισαν πολλούς εκλογείς, οι οποίοι πλέον έχουν αρθεί. Αναφερόμενος στη θεσμοθέτηση της επιστολικής ψήφου, εξήγησε ότι μετά από τρεις συνεδριάσεις της διακομματικής επιτροπής, δόθηκε η δυνατότητα επιλογής στον εκλογέα να ψηφίζει είτε επιστολικά είτε με φυσική παρουσία, εφόσον υπάρχει εκλογικό τμήμα στην πόλη διαμονής του. Ο ελάχιστος αριθμός εκλογέων για τη δημιουργία τμήματος μειώθηκε από 50 σε 40.
Απαντώντας σε ενστάσεις για τη συμμετοχή ιδιωτικών εταιρειών ταχυμεταφορών στη διαδικασία, ο υπουργός σημείωσε ότι πρόκειται για πρακτική ανάγκη, αφού δεν υπάρχει ελληνική δημόσια ταχυδρομική υπηρεσία στο εξωτερικό. Επισήμανε επίσης ότι είναι άλλο «ένα κόμμα να έχει διαφωνία με την επιστολική ψήφο από θέση αρχής» και άλλο «να μεταβάλλει θέση ανά τρίμηνο».
Ιδιαίτερη σημασία απέδωσε στο γεγονός ότι οι Απόδημοι βουλευτές θα εκλέγονται με σταυρό προτίμησης και όχι μέσω λίστας, τονίζοντας πως οι τρεις έδρες αποτελούν «ένα πρώτο βήμα». Ο μελλοντικός νομοθέτης, όπως είπε, θα μπορεί να αναπροσαρμόσει τον αριθμό των εδρών βάσει των στοιχείων από τις επόμενες εκλογές.
Σχετικά με τη δημιουργία ξεχωριστών εκλογικών περιφερειών για τους Αποδήμους, ο υπουργός εξήγησε ότι κάτι τέτοιο δεν θα εξασφάλιζε καλύτερη αντιπροσωπευτικότητα, καθώς η συμμετοχή των εκλογέων σε ορισμένες περιοχές είναι πολύ μικρή. Αντίθετα, η ενιαία τριεδρική περιφέρεια ευνοεί πολυκομματική εκπροσώπηση.
Για την ποσόστωση φύλου, ανέφερε ότι δεν θα ισχύσει για την περιφέρεια των Αποδήμων, καθώς πρόκειται για παγκόσμια εκλογική περιφέρεια, όπου η εφαρμογή του μέτρου θα ήταν δύσκολη. Τόνισε επίσης ότι έχουν προβλεφθεί όλα τα αναγκαία μέτρα διαφάνειας και ασφάλειας για την καταμέτρηση της επιστολικής ψήφου.
Οι θέσεις των φορέων της Ομογένειας
Ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας Ελληνικών Κοινοτήτων Γερμανίας, Πάνος Δροσινάκης, χαιρέτισε τη δημιουργία εκλογικής περιφέρειας Αποδήμων και την καθιέρωση επιστολικής ψήφου, τονίζοντας ότι πρόκειται για πάγιο αίτημα δεκαετιών. Ζήτησε ωστόσο να εξασφαλιστεί η εκλογή ικανού αριθμού διακριτών Απόδημων βουλευτών και πρότεινε τη δημιουργία ξεχωριστών περιφερειών ανά ήπειρο.
Η πρόεδρος της Ελληνικής Κοινότητας Παρισίων, Σέτα Θεοδωρίδου, επεσήμανε τα προβλήματα της φυσικής παρουσίας στις εκλογές λόγω των μεγάλων αποστάσεων και ζήτησε περισσότερη ενημέρωση για τα όρια εκλογικών δαπανών των υποψηφίων.
Ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας Ελληνικών Συλλόγων και Κοινοτήτων Σουηδίας, Μωυσής Νικολαΐδης, δήλωσε ότι η Ομοσπονδία στηρίζει το νομοσχέδιο υπό την προϋπόθεση δημιουργίας νέων θεσμών, όπως το Ληξιαρχείο Απόδημου Ελληνισμού, προτείνοντας ο αριθμός των τριών εδρών να είναι μεταβατικός.
Ο πρόεδρος της Ελληνικής Κοινότητας Βρυξελλών, Φίλιππος Κοσταρίδης, χαρακτήρισε την καθιέρωση επιστολικής ψήφου σημαντικό βήμα με κοινωνικό και περιβαλλοντικό πρόσημο και πρότεινε τη χρήση της ψηφιακής υπογραφής μέσω gov.gr για μεγαλύτερη ασφάλεια.
Ο πρόεδρος της Ελληνικής Ορθόδοξης Κοινότητας Μελβούρνης και Βικτώριας, Βασίλης Παπαστεργιάδης, εξέφρασε στήριξη στο νομοσχέδιο, υπογραμμίζοντας ότι δεν πρέπει να υπάρχουν δύο κατηγορίες Ελλήνων πολιτών.
Ο πρώην πρόεδρος του ΣΑΕ, Στέφανος Ταμβάκης, τόνισε ότι η δημιουργία περιφέρειας Απόδημου Ελληνισμού αποτελεί θετικό βήμα, αλλά ζήτησε να εξεταστεί η πρόβλεψη για μόλις τρεις έδρες, προτείνοντας περισσότερες περιφέρειες και σαφή κριτήρια εγγραφής στους ειδικούς εκλογικούς καταλόγους.
Η πρόεδρος της Ελληνικής Πολιτιστικής Οργάνωσης «Νόστος» της Αργεντινής, Χριστίνα Τσαρδίκου, δήλωσε ότι η επιστολική ψήφος αποτέλεσε «ιστορικό σημείο» για την ομογένεια και ζήτησε καλύτερη καταγραφή των Ελλήνων της διασποράς.
Η πρόεδρος της Ελληνικής Κοινότητας Δανίας, Ζωή Λαμπράκου, υπογράμμισε τα προβλήματα λειτουργίας του προξενείου στην Κοπεγχάγη και εξέφρασε επιφυλάξεις για την επιστολική ψήφο, θεωρώντας ότι η αυτοπρόσωπη συμμετοχή στις εκλογές εξασφαλίζει πληρέστερη δημοκρατική διαδικασία.
Η αντιπρόεδρος της Οικουμενικής Ομοσπονδίας Κωνσταντινουπολιτών, Γεωργία Αιμαλία Βούλγαρη, ζήτησε να συμπεριληφθούν στις ρυθμίσεις και τα μέλη των ιστορικών ελληνικών κοινοτήτων, όπως της Κωνσταντινούπολης, της Ίμβρου και της Τενέδου, ώστε να έχουν και εκείνοι εκπροσώπηση στη Βουλή.
Η Κατερίνα Ηλιάδου, τακτικό μέλος της Αρχής Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα, πρότεινε τη χρήση του Εθνικού Μητρώου Επικοινωνίας αντί του Εθνικού Μητρώου Πολιτών για λόγους προστασίας δεδομένων και τη θέσπιση πρόσθετων μεθόδων ταυτοποίησης των εκλογέων.
Η επόμενη συνεδρίαση, με την ψήφιση επί της αρχής και τη συζήτηση επί των άρθρων του νομοσχεδίου, έχει προγραμματιστεί για την Πέμπτη.