Αίτημα για προ ημερησίας διατάξεως συζήτηση στη Βουλή, σε επίπεδο πολιτικών αρχηγών, σχετικά με την ποιότητα του κράτους δικαίου, των θεσμών και τη λειτουργία του ελληνικού κοινοβουλίου, υπέβαλε ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ, Νίκος Ανδρουλάκης, με επιστολή προς τον πρόεδρο του Σώματος, Νικήτα Κακλαμάνη.
Ο κ. Ανδρουλάκης επισημαίνει ότι «μετά από μια δεκαετία βαθιάς οικονομικής κρίσης, οι πολίτες ανέμεναν και αξίωναν ένα διαφορετικό υπόδειγμα διακυβέρνησης, με διαφάνεια, λογοδοσία, αξιοκρατία και δικαιοσύνη».
Υπογραμμίζει ότι οι ισχυροί θεσμοί και το στιβαρό κράτος δικαίου αποτελούν θεμέλιο ανάπτυξης και κοινωνικής ευημερίας, προσθέτοντας πως «παρά τη μέχρι σήμερα πρόοδο, η εύρυθμη λειτουργία των δημοκρατικών θεσμών στη χώρα μας παραμένει ζητούμενο».
Αναφορές στις παρακολουθήσεις και τις θεσμικές εκτροπές
Στην επιστολή του, ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ χαρακτηρίζει την πρόσφατη απόφαση του Μονομελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών ως «το πλέον πρόσφατο από μια σειρά γεγονότων που αναδεικνύουν εμφατικά τις θεσμικές εκτροπές και την καταρράκωση του Κράτους Δικαίου».
Κάνει λόγο για το σκάνδαλο των παράνομων παρακολουθήσεων μέσω του λογισμικού Predator αλλά και της ΕΥΠ, σημειώνοντας ότι συνιστά «βαρύ πλήγμα στη δημοκρατική λειτουργία».
Ο κ. Ανδρουλάκης υποστηρίζει ότι «αντί για πλήρη διαλεύκανση, ακολούθησε μια διαρκής προσπάθεια συγκάλυψης κυβερνητικών ευθυνών».
Επικαλείται, μεταξύ άλλων, τη λειτουργία της Εξεταστικής Επιτροπής, την αλλαγή του νομοθετικού πλαισίου για τις ενημερώσεις παρακολουθούμενων προσώπων, την άρνηση της ΕΥΠ να χορηγήσει τον φάκελο της παρακολούθησής του, καθώς και την «αντισυνταγματική αλλαγή της σύνθεσης της Ολομέλειας της ΑΔΑΕ».
Κριτική για την κυβερνητική στάση και τις θεσμικές υποχωρήσεις
Αναφερόμενος στην ίδια απόφαση του Πλημμελειοδικείου, ο κ. Ανδρουλάκης σημειώνει ότι «η καταδίκη τεσσάρων προσώπων για την παράνομη χρήση του κατασκοπευτικού λογισμικού “Predator” διαψεύδει οριστικά το κυβερνητικό αφήγημα περί “αμιγώς ιδιωτικής υπόθεσης”».
Τονίζει ότι η σιωπή του Πρωθυπουργού «δεν μπορεί να εκληφθεί ως ουδετερότητα αλλά ως πολιτική υπεκφυγή».
Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ κάνει λόγο για «εικόνα βαθιάς θεσμικής παρακμής» και αποδίδει ευθύνες στην κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας για «σοβαρή θεσμική υποχώρηση».
Επικαλείται περιπτώσεις όπως το άρθρο 86 του Συντάγματος για την ποινική ευθύνη υπουργών, αναφέροντας ότι χρησιμοποιήθηκε «με στόχο τη συγκάλυψη κυβερνητικών ευθυνών» σε υποθέσεις όπως το δυστύχημα των Τεμπών και το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ.
Η ανάγκη ενίσχυσης της θεσμικής εμπιστοσύνης
Κατά τον κ. Ανδρουλάκη, «η Μεταπολίτευση οικοδόμησε πλαίσιο δημοκρατικής σταθερότητας που σήμερα αποδυναμώνεται».
Επικαλούμενος στοιχεία του Ευρωβαρόμετρου, αναφέρει ότι μόλις το 32% των πολιτών δηλώνει εμπιστοσύνη στην προστασία του κράτους δικαίου, ποσοστό που κατατάσσει την Ελλάδα τελευταία στην ΕΕ.
Καταλήγει υπογραμμίζοντας ότι το ΠΑΣΟΚ «έχει διαχρονικά ταυτιστεί με τη θεσμική θωράκιση της Δημοκρατίας», επισημαίνοντας τις μεταρρυθμίσεις όπως το ΑΣΕΠ, η Διαύγεια, η Ανοιχτή Διακυβέρνηση και η αιρετή Αυτοδιοίκηση, που ενίσχυσαν τη διαφάνεια και τη λογοδοσία.