Οι ευρωπαϊκές χώρες επιδιώκουν να ενισχύσουν και να δοκιμάσουν τη ρήτρα περί αμοιβαίας συνδρομής της ευρωπαϊκής συνθήκης, δήλωσε ο Νίκος Χριστοδουλίδης, πρόεδρος της Κύπρου που ασκεί την προεδρία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η πρωτοβουλία έρχεται σε μια περίοδο αυξημένης αβεβαιότητας για την προσήλωση των ΗΠΑ προς το ΝΑΤΟ και την Ευρώπη, μετά τις παλινωδίες της πολιτικής Τραμπ και τις διαρκείς απειλές κατά των ευρωπαίων συμμάχων της Ουάσινγκτον.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα ετοιμάσει σχέδιο δράσης «για τον τρόπο με τον οποίο αντιδρούμε όταν το κράτος μέλος επικαλείται το Άρθρο 42.7 της Συνθήκης», δήλωσε ο πρόεδρος της Κύπρου, υποδεχόμενος τους ευρωπαίους ηγέτες που συνέρχονται σε άτυπη σύνοδο κορυφής στην Κύπρο.
Η ρήτρα αμοιβαίας συνδρομής των 27, όπως διατυπώνεται στο Άρθρο 42.7, προβλέπει ότι σε περίπτωση που μία χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεχθεί «ένοπλη επίθεση στο έδαφός της, τα υπόλοιπα κράτη μέλη οφείλουν παροχή βοήθειας και συνδρομής με κάθε δυνατό μέσο».
«Υπάρχουν ορισμένα ερωτήματα για τα οποία οφείλουμε να έχουμε απάντηση», εξήγησε ο πρόεδρος της Κύπρου. «Ας φαντασθούμε ότι η Γαλλία επικαλείται το Άρθρο 42.7: ποιες θα είναι οι πρώτες χώρες που θα ανταποκριθούν στο αίτημα της γαλλικής κυβέρνησης; Ποιες είναι οι ανάγκες της κυβέρνησης ή της χώρας που επικαλείται το Άρθρο 42.7;» πρόσθεσε, υπογραμμίζοντας ότι η ιδέα είναι η κατάρτιση ενός επιχειρησιακού σχεδίου που θα εφαρμοσθεί σε περίπτωση επίκλησης του άρθρου αυτού από κράτος-μέλος της ΕΕ.
Η ρήτρα έχει ενεργοποιηθεί μόνο μία φορά, από τη Γαλλία, μετά τις ισλαμιστικές επιθέσεις του 2015. Ωστόσο, οι υποχρεώσεις και οι συνέπειες που απορρέουν από την επίκλησή της παραμένουν ασαφείς.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση σχεδιάζει να πραγματοποιήσει άσκηση προσομοίωσης, ένα «war game», αρχικά τον Μάιο σε επίπεδο πρεσβευτών των 27 στις Βρυξέλλες, και στη συνέχεια δεύτερη άσκηση σε υπουργικό επίπεδο, σύμφωνα με αξιωματούχο της ΕΕ.
Ανησυχώντας για τις απειλές Τραμπ περί αποχώρησης των ΗΠΑ από το ΝΑΤΟ, οι Ευρωπαίοι επιδιώκουν την ενίσχυση της συλλογικής ευρωπαϊκής άμυνας.
Παρέμβαση για αποκλιμάκωση στη Μέση Ανατολή
Οι 27 επιδιώκουν επίσης μεγαλύτερη παρέμβαση για την αποκλιμάκωση στη Μέση Ανατολή, όπως τονίσθηκε στην Κύπρο πριν από το γεύμα εργασίας με τους προέδρους του Λιβάνου, της Αιγύπτου, της Συρίας και τον πρίγκιπα διάδοχο της Ιορδανίας.
«Η Ευρώπη οφείλει να εντείνει την παρέμβασή της». Το γεύμα αυτό αποτελεί, σύμφωνα με τον πρόεδρο της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν, «ευκαιρία, μαζί με τη Συρία, την Ιορδανία, μεταξύ άλλων, για να μπορέσουμε να συντονισθούμε. Δέχονται τις επιπτώσεις της κατάστασης στην περιοχή».
«Είναι προς το συμφέρον όλων» να επιστρέψει η σταθερότητα «το συντομότερο δυνατόν», πρόσθεσε, την ώρα που ο Ντόναλντ Τραμπ επιμένει ότι έχει «όλον τον χρόνο του κόσμου» για να διαπραγματευθεί με το Ιράν, ενώ η εκεχειρία παραμένει εύθραυστη.
Ο Μακρόν επέμεινε επίσης στην ανάγκη για σταθερότητα στο Λίβανο, σημειώνοντας ότι η Γαλλία είναι έτοιμη να οργανώσει διάσκεψη αρωγής προς τις λιβανικές ένοπλες δυνάμεις, όταν το ζητήσει η Βηρυτός.
Η Ευρώπη πρέπει να κάνει «πολύ περισσότερα» στη Μέση Ανατολή, δήλωσε ο πρόεδρος της Κύπρου Νίκος Χριστοδουλίδης, καλώντας σε ενίσχυση της συνεργασίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τις χώρες της περιοχής.
«Πρέπει να ξεκινήσουμε συνομιλίες με τον Λίβανο για τη συνομολόγηση συνολικής στρατηγικής συνεργασίας», ανέφερε, προσθέτοντας πως «οφείλουμε να ενισχύσουμε τον διάλογό μας με το συριακό καθεστώς». Όπως είπε, «κυρώσεις παραμένουν σε ισχύ κατά του καθεστώτος της Δαμασκού», όμως πρέπει να βρεθεί «μία λύση, μία προσέγγιση κατά στάδια, για να τους βοηθήσουμε».
Στο γεύμα εργασίας στη Μαρίνα της Αγίας Νάπας συμμετέχουν οι πρόεδροι του Λιβάνου Ζοζέφ Αούν, της Αιγύπτου Αμπντελφατάχ αλ-Σίσι, της Συρίας Αχμεντ αλ-Σάρα και ο πρίγκιπας διάδοχος της Ιορδανίας Χουσέιν μπεν Αμπντάλα.