Την ενσωμάτωση αναλυτικών εργαλείων της Τεχνητής Νοημοσύνης απευθείας στους βασικούς κύκλους εργασιών της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων συστήνει το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, στη σχετική μελέτη του για το ελληνικό φορολογικό σύστημα.
Στόχος είναι η χρήση των σύγχρονων ηλεκτρονικών συστημάτων, με τη χρήση της ΑΙ, στην επιλογή υποθέσεων προς έλεγχο, στους φορολογικούς ελέγχους, καθώς και στην είσπραξη των ληξιπρόθεσμων χρεών.
Πρόκειται για τη μελέτη Tax Administration Reform in Greece: Outcomes and Lessons (2010–25), στην οποία περιγράφεται η πρόοδος που σημειώθηκε στο φορολογικό σύστημα από το 2020 έως και το 2025 και παράλληλα διατυπώνει προτάσεις για τα επόμενα βήματα που πρέπει να ακολουθήσει η ΑΑΔΕ.
«Συνολικά, οι μεταρρυθμίσεις της φορολογικής διοίκησης στην Ελλάδα έχουν εισέλθει σε μια νέα φάση, όπου η κύρια πρόκληση δεν είναι πλέον ο σχεδιασμός ή η έναρξη των μεταρρυθμίσεων, αλλά η ενοποίησή τους, η αποτελεσματική αξιοποίησή τους και η μακροπρόθεσμη θεσμική τους βιωσιμότητα. Αυτές οι παράμετροι διαμορφώνουν το επόμενο στάδιο της μεταρρυθμιστικής πορείας, αναφέρεται στα συμπεράσματα της μελέτης.
Ο κεντρικός στόχος είναι να ενσωματωθούν τα πρόσφατα επιτεύγματα σε έναν θεσμό που είναι ταυτόχρονα σταθερός και ευέλικτος, αυτόνομος, και επαγγελματικά διοικούμενος, ικανός να ανταποκρίνεται αποτελεσματικά:
- στις μεταβαλλόμενες οικονομικές συνθήκες,
- στις τεχνολογικές εξελίξεις,
- στις κοινωνικές προσδοκίες.
Μέσω αυτών των παρεμβάσεων, εκτιμά το ΔΝΤ, θα συνεχιστεί η μετάβαση προς ένα πιο προηγμένο μοντέλο φορολογικής διοίκησης.
Σε στρατηγικό επίπεδο, αυτό θα σημάνει μια συστηματική ενίσχυση των αναλυτικών δυνατοτήτων δεδομένων, συμπεριλαμβανομένης της επιλεκτικής και υπεύθυνης χρήσης τεχνητής νοημοσύνης (AI), καθώς και την πλήρη ενσωμάτωσή τους στη διαχείριση κινδύνων συμμόρφωσης (CRM) από τον σχεδιασμό.
Αυτή η εξέλιξη θα υποστηρίξει μια μετάβαση από την αντιδραστική επιβολή προς την προληπτική διαχείριση συμμόρφωσης, και τελικά προς τη συμμόρφωση από τον σχεδιασμό.
Θετική αναφορά κάνει το ΔΝΤ για το «Σύστημα Προηγμένης Επιχειρησιακής Νοημοσύνης (ΒΙ)» το οποίο θα στηρίζεται στην Τεχνητή Νοημοσύνη, που σύντομα παραλαμβάνει η ΑΑΔΕ από τον ανάδοχο του έργου.
Όπως σημειώνει το ΔΝΤ, «για την ΑΑΔΕ, η συνεχής ανάπτυξη των συστημάτων BI και DW θα επιτρέψει την πιο αποτελεσματική ενσωμάτωση και ανάλυση μεγάλων όγκων συναλλακτικών και διοικητικών δεδομένων».
Συγχρόνως, η αυξανόμενη διαθεσιμότητα δεδομένων σε επίπεδο συναλλαγής—μέσω συστημάτων όπως myDATA, ηλεκτρονική τιμολόγηση και διασύνδεση POS—δημιουργεί τις προϋποθέσεις για πιο συνεχή παρακολούθηση της οικονομικής δραστηριότητας.
Οι προτεραιότητες και οι βελτιώσεις
Ωστόσο, η τρέχουσα πρόκληση είναι να διασφαλιστεί ότι αυτά τα δεδομένα μετατρέπονται συστηματικά σε επιχειρησιακές αποφάσεις. Αυτό απαιτεί την ενσωμάτωση αναλυτικών εργαλείων και εργαλείων AI απευθείας στους βασικούς κύκλους εργασιών CRM—συμπεριλαμβανομένων:
- Της αξιολόγησης κινδύνου από κάθε πηγή χωριστά,
- Της επιλογής υποθέσεων για έλεγχο,
- Της διαχείρισης υποθέσεων,
- Της επίλυσης διαφορών,
- Της είσπραξης οφειλών.
Ακόμη το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο επισημαίνει ότι, με σωστή διακυβέρνηση, οι προηγμένες αναλύσεις και η AI μπορούν να βελτιώσουν:
- την ταχύτητα,
- την ακρίβεια,
- τη συνέπεια των παρεμβάσεων συμμόρφωσης, καθώς και
- να υποστηρίξουν πιο διαφοροποιημένη και έγκαιρη αντιμετώπιση κινδύνων και να επιτρέψουν πιο αποτελεσματική κατανομή πόρων.
Ταυτόχρονα, εκτιμά πως η θεσμική ικανότητα και η διαχείριση ανθρώπινου δυναμικού θα παραμείνουν κρίσιμοι παράγοντες για τη βιωσιμότητα των μεταρρυθμίσεων. Καθώς η διοίκηση γίνεται πιο κεντρικοποιημένη και τεχνολογικά προσανατολισμένη, η συνεχής επένδυση στην ανάπτυξη δεξιοτήτων, στην ηγεσία, και στη διαχείριση απόδοσης, είναι απαραίτητη.
Εξειδικευμένο προσωπικό
Το εξελισσόμενο λειτουργικό μοντέλο και η μετάβαση της ΑΑΔΕ στη νέα εποχή, θα απαιτεί ολοένα και περισσότερο εξειδίκευση στην ανάλυση δεδομένων, γνώση ψηφιακών συστημάτων, ικανότητα διαχείρισης κινδύνων, και ισχυρή επαγγελματική κρίση.
Ακόμη, η επόμενη φάση των μεταρρυθμίσεων θα απαιτήσει επίσης συνεχή προσοχή στον προσανατολισμό προς τον φορολογούμενο και στην ενίσχυση της εμπιστοσύνης. Καθώς οι διαδικασίες συμμόρφωσης γίνονται όλο και πιο αυτοματοποιημένες, οι αντιλήψεις περί δικαιοσύνης, διαφάνειας, προσβασιμότητας, θα διαδραματίζουν αυξανόμενο ρόλο στη διαμόρφωση της εθελοντικής συμμόρφωσης.
Μια πιο φορολογούμενο κεντρική προσέγγιση—με υποστήριξη από ολοκληρωμένες ψηφιακές υπηρεσίες, απλοποιημένες διαδικασίες και προσυμπληρωμένες δηλώσεις—μπορεί να μειώσει το κόστος συμμόρφωσης, να περιορίσει τα λάθη και να ενισχύσει την εμπιστοσύνη στο φορολογικό σύστημα.
Αισθητή πρόοδος από το 2009
Η ίδρυση της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων αποτέλεσε το καθοριστικό σημείο καμπής για τη δημιουργία μιας σύγχρονης, αποδοτικής και θεσμικά οχυρωμένης φορολογικής διοίκησης στην Ελλάδα, σύμφωνα με τη μελέτη του ΔΝΤ.
Από τη σύστασή της, η ΑΑΔΕ υλοποίησε ένα εκτεταμένο πρόγραμμα αλλαγών, εστιάζοντας στην αυτοματοποίηση των διαδικασιών και την αξιοποίηση μεγάλων δεδομένων (Big Data).
Εργαλεία όπως η ψηφιακή πύλη myAADE, η πλατφόρμα myDATA, η προσυμπλήρωση δηλώσεων, η διασύνδεση POS με τα πληροφοριακά συστήματα της Αρχής και η χρήση προηγμένων εργαλείων Business Intelligence (BI) για την αυτοματοποιημένη αξιολόγηση κινδύνου, στήριξαν τη μετάβαση στο νέο σύγχρονο μοντέλο λειτουργίας.
Τα αποτελέσματα των μεταρρυθμίσεων σε όλα τα πεδία αποτυπώνονται στα επίσημα στοιχεία της μελέτης. Ενδεικτικά:
- σταθερά ανοδική πορεία του λόγου φόρων προς ΑΕΠ, ο οποίος ξεπέρασε το 28% το 2025 (έναντι 20,5% το 2009).
- μείωση του κενού ΦΠΑ (VAT gap) κατά 21 ποσοστιαίες μονάδες, από 30% το 2011 σε 9% το 2024.
- ηλεκτρονική υποβολή δηλώσεων ΦΠΑ σε ποσοστό 100%.
- υψηλές επιδόσεις σε διεθνή εργαλεία αξιολόγησης, όπως τα TADAT και ISORA.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
