Η Δανία οδεύει προς τις βουλευτικές εκλογές στις 24 Μαρτίου, όπως ανακοίνωσε η πρωθυπουργός Μέτε Φρεντέρικσεν, επιδιώκοντας να αξιοποιήσει την αυξημένη δημοτικότητά της, η οποία ενισχύθηκε από τη σθεναρή στάση της απέναντι στις πιέσεις των Ηνωμένων Πολιτειών για τη Γροιλανδία.
Τους τελευταίους μήνες, η Φρεντέρικσεν συσπείρωσε Ευρωπαίους ηγέτες ενάντια στο ανανεωμένο ενδιαφέρον του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για την προσάρτηση του στρατηγικής σημασίας νησιού της Αρκτικής, που αποτελεί αυτόνομο έδαφος του βασιλείου της Δανίας.
Σύμφωνα με δημοσκοπήσεις, η κινητοποίησή της αυτή ενίσχυσε τη δημοτικότητά της, μετά την προηγούμενη δυσαρέσκεια της κοινής γνώμης για το αυξανόμενο κόστος διαβίωσης και τις δυσλειτουργίες στις υπηρεσίες κοινωνικής πρόνοιας.
Η λεγόμενη «κρίση της Γροιλανδίας» έχει αναβαθμίσει περαιτέρω το διεθνές προφίλ της πρωθυπουργού, η οποία είχε ήδη ξεχωρίσει για την ταχύτητα αντίδρασής της στην πανδημία Covid-19 και για την οικοδόμηση ευρωπαϊκής υποστήριξης προς την Ουκρανία.
Καθοριστικές εκλογές για την πορεία της χώρας
«Αυτές θα είναι καθοριστικές εκλογές, επειδή μέσα στα επόμενα τέσσερα χρόνια εμείς, ως Δανοί και ως Ευρωπαίοι, θα πρέπει πραγματικά να σταθούμε στα πόδια μας. Πρέπει να καθορίσουμε τη σχέση μας με τις Ηνωμένες Πολιτείες και πρέπει να επανεξοπλιστούμε για να διασφαλίσουμε την ειρήνη στην ήπειρό μας», δήλωσε η Φρεντέρικσεν κατά την ανακοίνωση της εκλογικής αναμέτρησης.
Η πρωθυπουργός υπογράμμισε ότι «πρέπει να μείνουμε ενωμένοι στην Ευρώπη και να διασφαλίσουμε το μέλλον της Δανικής Κοινοπολιτείας», αναφερόμενη στο βασίλειο της Δανίας που περιλαμβάνει τη Δανία, τη Γροιλανδία και τις Νήσους Φερόες.
Οι πολιτικές ισορροπίες και οι δημοσκοπήσεις
Οι εκλογές της 24ης Μαρτίου θα δείξουν αν οι Δανοί ψηφοφόροι θα επιβραβεύσουν το διεθνές ηγετικό προφίλ της Φρεντέρικσεν και την υπεράσπιση της κυριαρχίας της χώρας ή αν θα τιμωρήσουν την κυβέρνησή της για την, όπως λένε επικριτές, έλλειψη εστίασης στα εσωτερικά προβλήματα.
Η σημερινή κυβέρνηση αποτελεί έναν ασυνήθιστο διακομματικό συνασπισμό των Σοσιαλδημοκρατών της Φρεντέρικσεν, του κεντροδεξιού Φιλελεύθερου Κόμματος με επικεφαλής τον υπουργό Άμυνας Τρέλς Τρολς Λουντ Πούλσεν και των Μετριοπαθών, με επικεφαλής τον υπουργό Εξωτερικών Λαρς Λόκε Ράσμουσεν, που έχει διατελέσει δύο φορές πρωθυπουργός.
Συγκροτημένη το 2022 ως κυβέρνηση έκτακτης ανάγκης, η συμμαχία αυτή κινδυνεύει να χάσει την πλειοψηφία της, σύμφωνα με τις τελευταίες μετρήσεις, καθώς τα κόμματα επιστρέφουν σε πιο παραδοσιακές γραμμές αριστεράς-δεξιάς.
Η οικονομία και η πολιτική φθορά
Οι Σοσιαλδημοκράτες υπέστησαν σοβαρή ήττα στις δημοτικές εκλογές του 2025, χάνοντας τη δημαρχία της Κοπεγχάγης για πρώτη φορά μετά από 87 χρόνια. Παρά την πτώση της υποστήριξης στο 17% τον Δεκέμβριο, το κόμμα ανέκαμψε στο 22%, καθώς η πρωθυπουργός είδε τα ποσοστά αποδοχής της να ενισχύονται από τον χειρισμό της υπόθεσης της Γροιλανδίας. Στις εκλογές του 2022, οι Σοσιαλδημοκράτες είχαν συγκεντρώσει το 28% των ψήφων.
Η απόφαση της κυβέρνησης το 2023 να καταργήσει την αργία της Μεγάλης Ημέρας Προσευχής για τη χρηματοδότηση υψηλότερων αμυντικών δαπανών προκάλεσε αντιδράσεις, παρά τη γενική υποστήριξη των πολιτών στις στρατιωτικές επενδύσεις.
Ορισμένοι οικονομολόγοι εκτιμούν ότι η κίνηση αυτή ήταν περιττή, δεδομένης της ισχυρής οικονομικής ανάπτυξης. Το κόμμα της Πράσινης Αριστεράς, παραδοσιακός σύμμαχος των Σοσιαλδημοκρατών που σήμερα βρίσκεται στην αντιπολίτευση, έχει δεσμευτεί να επαναφέρει την αργία αν αναλάβει τη διακυβέρνηση, πρόταση που οι Σοσιαλδημοκράτες δεν έχουν αποκλείσει.