ΕΕ: Συμφωνία για νέα μέτρα επιστροφής μεταναστών και κόμβους εκτός Ένωσης

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο της ΕΕ κατέληξαν σε πολιτική συμφωνία για τον νέο κανονισμό επιστροφών μεταναστών που δεν διαθέτουν δικαίωμα νόμιμης παραμονής στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ανοίγοντας τον δρόμο για τη δημιουργία κόμβων επιστροφής σε χώρες εκτός ΕΕ.

Σύμφωνα με την Κυπριακή Προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ, η συμφωνία στοχεύει στην επιτάχυνση των διαδικασιών επιστροφής και στην ενίσχυση της αποτελεσματικότητας του ευρωπαϊκού συστήματος. «Η σημερινή συμφωνία ενισχύει την αξιοπιστία της μεταναστευτικής πολιτικής της ΕΕ και συμπληρώνει το Σύμφωνο για τη Μετανάστευση και το 'Ασυλο, με σεβασμό στα ανθρώπινα δικαιώματα», δήλωσε ο Νικόλαος Ιωαννίδης, Υφυπουργός Μετανάστευσης και Διεθνούς Προστασίας της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Ο νέος κανονισμός προβλέπει αυστηρότερες υποχρεώσεις για τα πρόσωπα που υπόκεινται σε απόφαση επιστροφής, όπως η υποχρέωση συνεργασίας με τις εθνικές αρχές και η συμμόρφωση με τις διαδικασίες αποχώρησης από το κράτος μέλος. Παράλληλα, θεσπίζεται νομικό πλαίσιο που επιτρέπει στα κράτη μέλη να δημιουργούν κόμβους επιστροφής σε τρίτες χώρες, οι οποίοι θα λειτουργούν είτε ως τελικοί προορισμοί είτε ως ενδιάμεσα κέντρα μεταφοράς, με πρόνοιες για την προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων.

Η συμφωνία διατηρεί προσωρινά σε προαιρετική βάση την αμοιβαία αναγνώριση αποφάσεων επιστροφής μεταξύ των κρατών μελών, με πρόβλεψη επανεξέτασης μετά την εφαρμογή του νέου πλαισίου. Εισάγεται επίσης η Ευρωπαϊκή Εντολή Επιστροφής (European Return Order - ERO), ένα ενιαίο έγγραφο που θα περιλαμβάνει τα βασικά στοιχεία κάθε απόφασης επιστροφής, διευκολύνοντας την ανταλλαγή πληροφοριών και την ταχύτερη αναγνώριση αποφάσεων μεταξύ κρατών μελών. Ο κανονισμός προβλέπει ειδικές διατάξεις για άτομα που θεωρείται ότι συνιστούν κίνδυνο για τη δημόσια τάξη ή ασφάλεια.

Η πολιτική συμφωνία θα πρέπει να εγκριθεί επίσημα από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο πριν τεθεί σε ισχύ ο κανονισμός. Οι νέοι κανόνες εντάσσονται στο πλαίσιο του Συμφώνου της ΕΕ για τη Μετανάστευση και το Άσυλο, το οποίο αναμένεται να εφαρμοστεί από τις 12 Ιουνίου 2026.