ΓΔ: 2271.72 0.25% Τζίρος: 274.60 εκ. € Τελ. ενημέρωση: 17:25:00
Καπιτώλιο ΗΠΑ Ουάσινγκτον
Φώτο: Shutterstock

Μεγάλη διπλωματική κινητικότητα στη Μέση Ανατολή, ελπίδες συμφωνίας

Οι ΗΠΑ κατέθεσαν πρόταση 15 σημείων στο Ιράν, το οποίο απορρίπτει δημοσίως διαπραγματεύσεις ενώ συνεχίζει επιθέσεις στην περιοχή.

Σε κρίσιμο σημείο εισέρχεται η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή, με τις Ηνωμένες Πολιτείες να καταθέτουν πρόταση 15 σημείων προς το Ιράν για τον τερματισμό των εχθροπραξιών, την ώρα που οι στρατιωτικές επιχειρήσεις συνεχίζονται σε πολλαπλά μέτωπα και οι γεωπολιτικές πιέσεις εντείνονται.

Σύμφωνα με πληροφορίες του Associated Press, το αμερικανικό σχέδιο περιλαμβάνει ένα ευρύ πλαίσιο μέτρων που εκτείνεται από την άρση κυρώσεων και τη συνεργασία στον τομέα της πολιτικής πυρηνικής ενέργειας έως την αναδίπλωση του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος, την επιβολή περιορισμών στους βαλλιστικούς πυραύλους και την ενίσχυση των μηχανισμών διεθνούς επιτήρησης. 

Κεντρικό στοιχείο της πρότασης αποτελεί επίσης η διασφάλιση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας στο Στενό του Χορμούζ, έναν από τους σημαντικότερους ενεργειακούς διαύλους παγκοσμίως.

Παρά το εύρος των προτεινόμενων ρυθμίσεων, η Τεχεράνη εμφανίζεται να απορρίπτει δημοσίως κάθε διάθεση συμβιβασμού. Ιρανοί αξιωματούχοι και στρατιωτικές πηγές διαμηνύουν ότι δεν υφίσταται καμία διαδικασία διαπραγμάτευσης με τις ΗΠΑ, υποστηρίζοντας ότι «η Ουάσιγκτον διαπραγματεύεται με τον εαυτό της», ενώ απορρίπτουν και τα σενάρια περί κατάπαυσης του πυρός.

Νέες νυχτερινές επιθέσεις

Οι εχθροπραξίες συνεχίστηκαν και κατά τη διάρκεια της νύχτας, με το Ιράν να εξαπολύει νέα κύματα επιθέσεων κατά στόχων σε χώρες του Κόλπου και στο Ισραήλ

Στο Κουβέιτ, πλήγμα προκάλεσε πυρκαγιά σε δεξαμενή καυσίμων στο διεθνές αεροδρόμιο, ενώ σε Σαουδική Αραβία και Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ενεργοποιήθηκαν συστήματα αντιαεροπορικής άμυνας για την αναχαίτιση drones και πυραύλων. Δεν έχουν αναφερθεί θύματα.

Το Ισραήλ, από την πλευρά του, συνεχίζει τις επιθέσεις σε ιρανικούς και φιλοϊρανικούς στόχους, τόσο εντός του Ιράν όσο και στον Λίβανο, όπου οι επιχειρήσεις κατά της Χεζμπολάχ εντείνονται. Σύμφωνα με εκτιμήσεις αμερικανικών και ισραηλινών πηγών, περίπου τα δύο τρίτα των ιρανικών εκτοξευτών πυραύλων έχουν καταστραφεί.

Ωστόσο, η Τεχεράνη φαίνεται να προσαρμόζει τη στρατηγική της, αξιοποιώντας πιο αποτελεσματικά τα εναπομείναντα οπλικά συστήματα. Πύραυλοι μεγάλου βεληνεκούς εκτοξεύονται από απομακρυσμένες και δύσκολα προσβάσιμες βάσεις, ενώ παρατηρείται πιο στοχευμένη επιλογή στόχων, με έμφαση σε ευάλωτες υποδομές.

Στο μεταξύ, οι Ηνωμένες Πολιτείες ενισχύουν τη στρατιωτική τους παρουσία στην περιοχή, με την αποστολή περίπου 2.000 επιπλέον στρατιωτών. Η ανάπτυξη αυτή εντάσσεται στο πλαίσιο των επιλογών που εξετάζει η Ουάσιγκτον για την άρση της πίεσης που ασκεί το Ιράν στο Στενό του Χορμούζ και τη διασφάλιση των θαλάσσιων μεταφορών.

Η Τεχεράνη απάντησε ότι παρακολουθεί στενά όλες τις κινήσεις των αμερικανικών δυνάμεων, με τον πρόεδρο του ιρανικού κοινοβουλίου Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ να προειδοποιεί ότι η χώρα του είναι έτοιμη να αντιδράσει σε οποιαδήποτε πρόκληση, καλώντας την Ουάσιγκτον «να μην δοκιμάσει την αποφασιστικότητά της».

Διπλωματικά διλήμματα

Η σύγκρουση προκαλεί τριγμούς και στο διεθνές διπλωματικό πεδίο, με την Ινδία να βρίσκεται στο επίκεντρο πιέσεων ως προεδρεύουσα των BRICS. Η Νέα Δελχί καλείται να διαμορφώσει κοινή στάση για τον πόλεμο, ωστόσο οι εσωτερικές διαφοροποιήσεις μεταξύ των κρατών-μελών καθιστούν δύσκολη την επίτευξη συναίνεσης.

Το Ιράν έχει ζητήσει από την Ινδία να στηρίξει πρόταση καταδίκης των στρατιωτικών επιχειρήσεων ΗΠΑ και Ισραήλ, ωστόσο χώρες όπως η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα εμφανίζονται επιφυλακτικές, ενώ η Κίνα και η Ρωσία τηρούν πιο σύνθετη στάση.

Η Ινδία βρίσκεται σε λεπτή ισορροπία, καθώς διατηρεί στενές σχέσεις τόσο με τη Δύση όσο και με το Ιράν, ενώ εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις ενεργειακές ροές μέσω του Στενού του Χορμούζ και έχει σημαντική παρουσία πολιτών της στις χώρες του Κόλπου.

Οι οικονομικές επιπτώσεις της σύγκρουσης γίνονται ήδη αισθητές, με τις αγορές ενέργειας να βρίσκονται υπό πίεση. Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, Κριστίν Λαγκάρντ, δήλωσε ότι η ΕΚΤ παρακολουθεί στενά την κατάσταση και είναι έτοιμη να αναλάβει δράση, εφόσον οι επιπτώσεις στον πληθωρισμό και την οικονομία αποδειχθούν διαρκείς.

Παράλληλα, ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας εξετάζει το ενδεχόμενο νέας αποδέσμευσης στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου, έχοντας ήδη κινητοποιήσει σημαντικές ποσότητες νωρίτερα μέσα στον μήνα, προκειμένου να περιορίσει την άνοδο των τιμών.

Εύθραυστη ισορροπία στον Λίβανο

Στον Λίβανο, η κατάσταση παραμένει εξαιρετικά ασταθής, καθώς το Ισραήλ εντείνει τα πλήγματα κατά στόχων της Χεζμπολάχ. Η κυβέρνηση της χώρας αντιμετωπίζει σοβαρές προκλήσεις στην προσπάθειά της να περιορίσει την επιρροή της οργάνωσης.

Αναλυτές προειδοποιούν ότι ενδεχόμενη προσπάθεια αφοπλισμού της Χεζμπολάχ θα μπορούσε να οδηγήσει σε εσωτερικές ρήξεις, ακόμη και εντός του στρατού, λόγω των θρησκευτικών και πολιτικών ισορροπιών.

Η σύγκρουση, η οποία έχει ήδη προκαλέσει περισσότερους από 4.000 θανάτους σε Ιράν, Λίβανο και άλλες χώρες της περιοχής, συνεχίζει να εξελίσσεται χωρίς σαφή προοπτική αποκλιμάκωσης, εντείνοντας τις ανησυχίες για μια ευρύτερη περιφερειακή κρίση με παγκόσμιες συνέπειες.

Google news logo Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Σημαία ΗΠΑ και Ιράν
ΔΙΕΘΝΗ

ΗΠΑ και Ιράν κοντά σε νέα 60ήμερη εκεχειρία, σύμφωνα με διπλωμάτες

Μεσολαβητές εκτιμούν πως ΗΠΑ και Ιράν πλησιάζουν σε συμφωνία 60ήμερης παράτασης της κατάπαυσης πυρός και πλαισίου για συνομιλίες σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα, αναφέρουν οι Financial Times. Ενέργειες προβλέπονται και για το στενό του Ορμούζ.
Ντόναλντ Τραμπ κοντινό
ΔΙΕΘΝΗ

Τραμπ: ΗΠΑ και Ιράν κοντά σε συμφωνία σύμφωνα με διαπραγματευτές

Ο Τραμπ δήλωσε στο CBS πως ΗΠΑ και Ιράν πλησιάζουν σε συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου, η οποία θα αποτρέπει το Ιράν από την απόκτηση πυρηνικών. Πρόοδος σημειώθηκε στις συνομιλίες και με τη μεσολάβηση του Πακιστάν.
Τεχεράνη πανοραμική εικόνα
ΔΙΕΘΝΗ

Τεχεράνη: Βήματα προσέγγισης για συμφωνία με τις ΗΠΑ

Ο Ιρανός εκπρόσωπος Εξωτερικών Εσμαΐλ Μπαγαΐ δήλωσε πως παρατηρείται τάση προσέγγισης με τις ΗΠΑ στις συνομιλίες για τον τερματισμό του πολέμου στη Μέση Ανατολή και ότι οριστικοποιείται σχετικό πρωτόκολλο συμφωνίας.
Πινακίδα στην Τεχεράνη
ΔΙΕΘΝΗ

Ιράν: Δεν συμβιβάζεται με τις ΗΠΑ στις συνομιλίες

Ο Γαλιμπάφ τόνισε στον αρχηγό των πακιστανικών ενόπλων δυνάμεων ότι οι ΗΠΑ δεν διαπραγματεύονται ειλικρινά για τον τερματισμό του πολέμου, ενώ το Ιράν δεν θα συμβιβαστεί στα εθνικά του δικαιώματα, σύμφωνα με το κρατικό δίκτυο.
Επίθεση στη Βηρυτό
ΔΙΕΘΝΗ

Κλιμακώνεται η ένταση: ΗΠΑ ετοιμάζονται για χτυπήματα, διπλωματία Πακιστάν στο Ιράν

Ο αρχηγός του πακιστανικού στρατού έφτασε στην Τεχεράνη στο πλαίσιο προσπαθειών μεσολάβησης στον πόλεμο ΗΠΑ-Ιράν, όμως δεν διαφαίνεται άμεση συμφωνία παρά τις προσπάθειες, σύμφωνα με ανακοινώσεις των εμπλεκόμενων πλευρών.