Ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες προειδοποίησε ότι η παρατεταμένη κρίση στη Μέση Ανατολή, η οποία εισέρχεται στον τρίτο μήνα της, έχει ήδη αρχίσει να προκαλεί σοβαρές παγκόσμιες οικονομικές επιπτώσεις. Εξέφρασε βαθιά ανησυχία για τον περιορισμό των δικαιωμάτων και των ελευθεριών ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, καθώς οι περιορισμοί στη διέλευση εμποδίζουν τη μεταφορά πετρελαίου, φυσικού αερίου, λιπασμάτων και άλλων κρίσιμων αγαθών, διαταράσσοντας τις αγορές ενέργειας, μεταφορών και τροφίμων.
Ακόμη και στο ευνοϊκότερο σενάριο, εάν οι περιορισμοί αρθούν άμεσα, οι εφοδιαστικές αλυσίδες θα χρειαστούν μήνες για να επανέλθουν. Αυτό, όπως σημείωσε, θα παρατείνει τη χαμηλή οικονομική απόδοση και θα διατηρήσει τις τιμές σε υψηλά επίπεδα.
Σύμφωνα με τον κ. Γκουτέρες, σε αυτό το σενάριο η παγκόσμια ανάπτυξη θα υποχωρήσει από 3,4% σε 3,1%, ο πληθωρισμός θα αυξηθεί από 3,8% σε 4,4% και η αύξηση του παγκόσμιου εμπορίου αγαθών θα περιοριστεί στο 2%, έναντι 4,7% πέρυσι. Όπως τόνισε, αυτό αποτελεί «το καλύτερο δυνατό σενάριο».
Σε δεύτερο σενάριο, εάν η διαταραχή συνεχιστεί έως τα μέσα του έτους, η παγκόσμια ανάπτυξη θα μειωθεί στο 2,5%, ο πληθωρισμός θα φτάσει στο 5,4% και 32 εκατομμύρια άνθρωποι θα οδηγηθούν στη φτώχεια. Παράλληλα, θα υπάρξουν ελλείψεις σε λιπάσματα, μειωμένες γεωργικές αποδόσεις και 45 εκατομμύρια άνθρωποι θα αντιμετωπίσουν ακραία πείνα, ανατρέποντας αναπτυξιακά επιτεύγματα ετών.
Στο δυσμενέστερο ενδεχόμενο, εάν οι σοβαρές διαταραχές διατηρηθούν έως το τέλος του έτους, ο πληθωρισμός θα ξεπεράσει το 6% και η ανάπτυξη θα υποχωρήσει στο 2%, εντείνοντας τον κίνδυνο μιας παγκόσμιας ύφεσης με δραματικές κοινωνικές και οικονομικές συνέπειες.
Ο Γενικός Γραμματέας τόνισε ότι οι επιπτώσεις δεν είναι αθροιστικές αλλά εκθετικές, επισημαίνοντας πως όσο περισσότερο διαρκεί ο αποκλεισμός αυτής της κρίσιμης θαλάσσιας αρτηρίας, τόσο δυσκολότερη θα είναι η αντιστροφή της ζημίας και τόσο υψηλότερο το κόστος για την ανθρωπότητα.
Ιδιαίτερα οι αναπτυσσόμενες χώρες θα πληγούν δυσανάλογα, καθώς τα υψηλά επίπεδα χρέους περιορίζουν την ικανότητά τους να αντιμετωπίσουν τις επιπτώσεις, οδηγώντας σε απώλειες θέσεων εργασίας, βαθύτερη φτώχεια και εντεινόμενη πείνα.
Έκκληση για αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας
Ο κ. Γκουτέρες απηύθυνε σαφές μήνυμα προς όλες τις πλευρές, καλώντας για άμεση αποκατάσταση των δικαιωμάτων ναυσιπλοΐας σύμφωνα με την Απόφαση 2817 του Συμβουλίου Ασφαλείας. Ζήτησε να ανοίξουν τα Στενά του Ορμούζ, να επιτραπεί η διέλευση όλων των πλοίων και να δοθεί στην παγκόσμια οικονομία η ευκαιρία να «αναπνεύσει» ξανά.
Τόνισε ότι η επαναλειτουργία πρέπει να συνοδεύεται από συνθήκες ασφάλειας, προβλεψιμότητας και ασφαλιστικής κάλυψης για τη ναυτιλία, ενώ κάλεσε όλες τις πλευρές να αποφύγουν ενέργειες που μπορεί να υπονομεύσουν την εκεχειρία.
Διεθνείς πρωτοβουλίες για ασφάλεια και ανθρωπιστική βοήθεια
Ο Γενικός Γραμματέας ανέφερε ότι παραμένει σε στενή επαφή με εμπλεκόμενες πλευρές, όπως και ο προσωπικός του απεσταλμένος Ζαν Αρνό. Όλοι, ανεξαρτήτως διαφορών, αναγνωρίζουν την ανάγκη για ειρηνική και διαρκή επίλυση της σύγκρουσης.
Παράλληλα, ο Γενικός Γραμματέας του ΙΜΟ Αρσένιο Ντομίνγκεζ επεξεργάζεται πλαίσιο για την ασφαλή απομάκρυνση πλοίων και ναυτικών από τη ζώνη σύγκρουσης, ενώ ο επικεφαλής της United Nations Office for Project Services Χόρχε Μορέιρα Ντε Σίλβα μεταβαίνει στην περιοχή για διαβουλεύσεις σχετικά με πιθανό ανθρωπιστικό διάδρομο, σε περίπτωση που επιβεβαιωθούν τα δυσμενή σενάρια.
Κλείνοντας, ο Αντόνιο Γκουτέρες υπογράμμισε ότι τώρα είναι η ώρα του διαλόγου και των λύσεων που θα απομακρύνουν την περιοχή από το χείλος της κρίσης, ανοίγοντας τον δρόμο προς την ειρήνη. Όπως σημείωσε, ολόκληρος ο κόσμος αναμένει αποτέλεσμα.