Έξι μήνες πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ, οι Αμερικανοί ετοιμάζονται να αποφασίσουν για τη συνέχεια της δεύτερης θητείας του Ντόναλντ Τραμπ στην προεδρία, μετά από δύο χρόνια βαθιών αλλαγών στη χώρα.
«Το διακύβευμα είναι πολύ μεγάλο», αναφέρει η Μίντι Ρομέρο, διευθύντρια του Center for Inclusive Democracy στο Πανεπιστήμιο της Νότιας Καλιφόρνιας, χαρακτηρίζοντας τις επερχόμενες εκλογές ως «μια κρίσιμη στιγμή» και για τα δύο κόμματα.
Για τους Δημοκρατικούς, ο στόχος δεν είναι μόνο η ανάκτηση του ελέγχου του Κογκρέσου. Καταγγέλλουν ότι «ο Ντόναλντ Τραμπ και οι Ρεπουμπλικάνοι αξιωματούχοι αποτελούν υπαρξιακή απειλή για την Αμερική», σημειώνει η Ρομέρο στο AFP.
Από την πλευρά των Ρεπουμπλικάνων, ο 79χρονος πρόεδρος επιδιώκει να διατηρήσει την πλειοψηφία στο Κογκρέσο ώστε να συνεχίσει την υλοποίηση της νομοθετικής του ατζέντας για το υπόλοιπο της θητείας του.
Ο ίδιος έχει προειδοποιήσει επανειλημμένα ότι, σε περίπτωση απώλειας του ελέγχου, οι Δημοκρατικοί θα κινηθούν άμεσα για την παραπομπή του, ενώ ένα Δημοκρατικό Κογκρέσο θα μπορούσε να παρεμποδίσει διορισμούς αξιωματούχων και την εφαρμογή βασικών πολιτικών του.
Οι εκλογές του Νοεμβρίου αφορούν το σύνολο των 435 εδρών της Βουλής των Αντιπροσώπων και 33 από τις 100 έδρες της Γερουσίας. Αυτή τη στιγμή, οι Ρεπουμπλικάνοι διατηρούν οριακή πλειοψηφία και στα δύο σώματα, ενώ οι Δημοκρατικοί ευελπιστούν να ανακτήσουν τον έλεγχο της Βουλής ή και της Γερουσίας.
Αντιδημοφιλής πρόεδρος και αβέβαιες προοπτικές
Παραδοσιακά, οι ενδιάμεσες εκλογές δεν ευνοούν το κόμμα που βρίσκεται στον Λευκό Οίκο. Έξι μήνες πριν την αναμέτρηση, οι Ρεπουμπλικάνοι αντιμετωπίζουν δυσμενές κλίμα, καθώς οι δημοσκοπήσεις δείχνουν αυξημένα ποσοστά δυσαρέσκειας προς τον Τραμπ.
«Ο πρόεδρος είναι αρκετά αντιδημοφιλής και αυτό συνήθως αποτελεί ισχυρή ένδειξη για το πώς θα τα πάει το προεδρικό κόμμα στις ενδιάμεσες εκλογές», επισημαίνει η Τζούλια Αζάρι, καθηγήτρια πολιτικών επιστημών στο Πανεπιστήμιο Marquette.
Πολλοί Αμερικανοί θεωρούν ότι ο Ρεπουμπλικάνος δισεκατομμυριούχος δεν βελτίωσε την οικονομική τους κατάσταση, παρά τις υποσχέσεις του. Επιπλέον, ο πόλεμος κατά του Ιράν και η αύξηση των τιμών της βενζίνης έχουν ενισχύσει τη δυσαρέσκεια.
Από την επιστροφή του στον Λευκό Οίκο, οι Δημοκρατικοί κατηγορούν τον Τραμπ για αυταρχικές τάσεις, ενώ η κοινή γνώμη επικρίνει τη σκληρή μεταναστευτική του πολιτική, σύμφωνα με την Αζάρι. Ωστόσο, ούτε οι Δημοκρατικοί φαίνεται να εμπνέουν ιδιαίτερο ενθουσιασμό στους ψηφοφόρους.
«Οι Αμερικανοί είναι δυσαρεστημένοι με τη συνολική κατεύθυνση της χώρας, όπως και με τα δύο κόμματα», σημειώνει η Αζάρι. «Ωστόσο, κάποιος πρέπει να κερδίσει» τον Νοέμβριο, προσθέτει, εκτιμώντας ότι «δυσαρεστημένοι ψηφοφόροι μπορεί τελικά να στραφούν προς τους Δημοκρατικούς».
Αναδιαμόρφωση περιφερειών και «εκλογικό χάος»
Ένα από τα βασικά ζητήματα της προεκλογικής περιόδου αφορά τις προσπάθειες και των δύο κομμάτων να αναδιαμορφώσουν τις εκλογικές περιφέρειες προς όφελός τους. Το 2025, ο Αμερικανός πρόεδρος ζήτησε από πολιτείες με Ρεπουμπλικάνους κυβερνήτες να τροποποιήσουν τις περιφέρειες ώστε να αποδυναμώσουν την ψήφο των Δημοκρατικών, με στόχο την ενίσχυση της κομματικής επιρροής στο Κογκρέσο.
Η τακτική αυτή απέδωσε κυρίως στο Τέξας και τη Βόρεια Καρολίνα, ενώ οι Δημοκρατικοί απάντησαν με αντίστοιχες κινήσεις σε πολιτείες όπως η Καλιφόρνια και η Βιρτζίνια. Παράλληλα, η πρόσφατη απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου να περιορίσει την ανακατανομή των περιφερειών που ευνοεί τις μειονότητες αλλάζει περαιτέρω το πολιτικό σκηνικό.
Ρεπουμπλικάνοι κυβερνήτες σε πολιτείες του Νότου, όπως η Λουιζιάνα και η Αλαμπάμα, έχουν ήδη δηλώσει πρόθεση να μειώσουν τις έδρες των Δημοκρατικών μέσω νέας χάραξης περιφερειών. Οι επιπτώσεις αυτών των αλλαγών παραμένουν αβέβαιες, αλλά, όπως τονίζει η Αζάρι, συνθέτουν ένα ανησυχητικό σκηνικό «εκλογικού χάους».
Για τη Μίντι Ρομέρο, η αβεβαιότητα που επικρατεί έξι μήνες πριν από τις εκλογές μοιάζει με «μια κινούμενη σκακιέρα, στο πίσω μέρος ενός φορτηγού, σε έναν ανώμαλο επαρχιακό δρόμο».