Ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε την αναστολή του «Σχεδίου Ελευθερία» για βραχύ χρονικό διάστημα, κάνοντας λόγο για «μεγάλη πρόοδο» στις συνομιλίες με το Ιράν, παρότι δεν διεξάγονται απευθείας διαπραγματεύσεις. Η στρατιωτική αυτή επιχείρηση είχε ως στόχο τη συνοδεία εμπορικών πλοίων που επιχειρούν να εγκαταλείψουν τον Κόλπο διασχίζοντας το στενό του Ορμούζ.
Σύμφωνα με τον αμερικανό πρόεδρο, η αναστολή κρίθηκε αναγκαία προκειμένου να διαπιστωθεί αν μπορεί να οριστικοποιηθεί και να υπογραφεί συμφωνία με το Ιράν. Όπως ανέφερε στην πλατφόρμα Truth Social, η απόφαση λαμβάνεται λαμβάνοντας υπόψη «την τεράστια στρατιωτική επιτυχία» και «τη μεγάλη πρόοδο» προς μια πλήρη συμφωνία.
Ο Τραμπ ξεκαθάρισε ότι ο αποκλεισμός των ιρανικών λιμανιών, που επιβάλλεται από τις 13 Απριλίου, παραμένει σε ισχύ. Η «παύση» της επιχείρησης, όπως είπε, έγινε ύστερα από «αίτημα του Πακιστάν και άλλων χωρών».
Η επιχείρηση, που ξεκίνησε τη Δευτέρα, είχε σκοπό να επιτρέψει σε εκατοντάδες πλοία να διασχίσουν το στενό του Ορμούζ. Ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας, Μάρκο Ρούμπιο, δήλωσε ότι η φάση της «επίθεσης» των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων εναντίον του Ιράν έχει «τερματιστεί».
«Η επιχείρηση τελείωσε, έχουμε περάσει αυτό το στάδιο», σημείωσε ο Ρούμπιο από τον Λευκό Οίκο, αναφερόμενος στην κωδική της ονομασία «Επική Οργή». Παράλληλα, ο πτέραρχος Νταν Κέιν, επικεφαλής του γενικού επιτελείου εθνικής άμυνας των ΗΠΑ, προειδοποίησε ότι οι δυνάμεις είναι «έτοιμες να ξαναρχίσουν μείζονες επιχειρήσεις».
Ο Τραμπ απείλησε εκ νέου την Τεχεράνη, μετά τις ανταλλαγές πυρών στη θάλασσα και τις επιθέσεις εναντίον των ΗΑΕ, αποδιδόμενες στο Ιράν, τονίζοντας: «Ξέρουν τι πρέπει να κάνουν και τι δεν πρέπει να κάνουν».
Διπλωματικές κινήσεις και κινεζικός παράγοντας
Στο Πεκίνο, ο ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί συναντήθηκε με τον κινέζο ομόλογό του Ουάνγκ Γι, με το επίκεντρο των συνομιλιών να είναι ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή. Το ταξίδι του πραγματοποιείται λίγο πριν την επίσκεψη του Τραμπ στην Κίνα, προγραμματισμένη για τις 14 και 15 Μαΐου.
Ο Ρούμπιο εξέφρασε την ελπίδα ότι το Πεκίνο θα πιέσει το Ιράν να άρει τον αποκλεισμό του στενού του Ορμούζ, σημειώνοντας πως «αυτό που κάνετε στο στενό σας απομονώνει διεθνώς». Η Κίνα επηρεάζεται ιδιαίτερα από την παράλυση της ναυσιπλοΐας, καθώς πάνω από τις μισές εισαγωγές της σε αργό πετρέλαιο διέρχονται από το Ορμούζ.
Κλιμάκωση και αντιδράσεις
Τη Δευτέρα, οι ιρανικές ένοπλες δυνάμεις εκτόξευσαν πυραύλους και drones εναντίον αμερικανικών πολεμικών πλοίων, τα οποία αναχαιτίστηκαν σύμφωνα με την CENTCOM. Παράλληλα, υπήρξαν κατηγορίες για επιθέσεις σε στόχους στα ΗΑΕ, τις οποίες το Ιράν διέψευσε.
Οι Φρουροί της Επανάστασης προειδοποίησαν ότι θα υπάρξει «σθεναρή» αντίδραση εάν πλοία αγνοήσουν τους κανόνες της Τεχεράνης στο στενό. Από την πλευρά του, ο αμερικανός υπουργός Πολέμου Πιτ Χέγκσεθ δήλωσε πως οι ΗΠΑ δεν θα επιτρέψουν στο Ιράν να «αποκλείει οδό διεθνούς ναυσιπλοΐας».
Η Ουάσιγκτον, σύμφωνα με τον Ρούμπιο, προετοιμάζει σχέδιο απόφασης για το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, με στόχο την «υπεράσπιση της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας». Το σχέδιο, που εκπονήθηκε με χώρες του Κόλπου, ζητά από το Ιράν να τερματίσει τις επιθέσεις και την πόντιση ναρκών.
Προοπτικές διαλόγου
Ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ κατηγόρησε τις ΗΠΑ και τους συμμάχους τους ότι «θέτουν σε κίνδυνο» την ασφάλεια των θαλάσσιων μεταφορών. Παράλληλα, η CENTCOM επιβεβαίωσε ότι δύο αμερικανικά εμπορικά πλοία διέσχισαν το στενό με στρατιωτική συνοδεία.
Η Maersk ανακοίνωσε ότι ένα από τα πλοία της πέρασε το Ορμούζ υπό αμερικανική προστασία, ύστερα από εβδομάδες αποκλεισμού. Ωστόσο, οι απευθείας συνομιλίες ΗΠΑ-Ιράν παραμένουν στάσιμες, μετά την άκαρπη συνάντηση στο Ισλαμαμπάντ στις 11 Απριλίου.
Ο ιρανός πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν δήλωσε ότι η χώρα του είναι έτοιμη για «διάλογο» σε κάθε ζήτημα, υπογραμμίζοντας όμως ότι «δεν συνθηκολόγησε και δεν θα συνθηκολογήσει ποτέ».