Ο Αμερικανός απεσταλμένος στη Γροιλανδία, το τεράστιο αρκτικό νησί που έχει εκφράσει ενδιαφέρον να αποκτήσει ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, δήλωσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες πρέπει να ενισχύσουν την παρουσία τους στο αυτόνομο αυτό έδαφος της Δανίας.
«Πιστεύω ότι έχει έρθει η ώρα οι ΗΠΑ να αφήσουν ξανά το αποτύπωμά τους στη Γροιλανδία. Νομίζω ότι βλέπετε τον πρόεδρο να μιλά για ενίσχυση των επιχειρήσεων εθνικής ασφάλειας και για επανατοποθέτηση προσωπικού σε ορισμένες βάσεις στη Γροιλανδία», δήλωσε ο Τζεφ Λάντρι.
«Η Γροιλανδία έχει ανάγκη τις ΗΠΑ», πρόσθεσε ο Λάντρι μετά την πρώτη του επίσκεψη στο νησί, έπειτα από τον διορισμό του τον Δεκέμβριο του 2025.
Ο Λάντρι, Ρεπουμπλικάνος και κυβερνήτης της Λουιζιάνα, δεν είχε προσκληθεί επισήμως στη Γροιλανδία, γεγονός που προκάλεσε αντιδράσεις.
Στρατηγική σημασία και αμυντικά σχέδια
Σήμερα, ο αμερικανικός στρατός διαθέτει μόνο μία βάση στη Γροιλανδία, στο Πίτουφικ στο βόρειο τμήμα του νησιού, ενώ κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου λειτουργούσαν 17 στρατιωτικές εγκαταστάσεις.
Ο Τραμπ έχει επανειλημμένα υποστηρίξει ότι οι ΗΠΑ θα πρέπει να ελέγχουν τη Γροιλανδία για λόγους εθνικής ασφάλειας, επισημαίνοντας τον κίνδυνο επιρροής από την Κίνα ή τη Ρωσία.
Η Γροιλανδία βρίσκεται στη συντομότερη διαδρομή μεταξύ Ρωσίας και Ηνωμένων Πολιτειών για τους πυραύλους και διαθέτει ανεκμετάλλευτα κοιτάσματα σπάνιων γαιών. Η γεωγραφική της θέση αποκτά αυξανόμενη σημασία καθώς λιώνουν οι πολικοί πάγοι και ανοίγουν νέες θαλάσσιες οδοί.
Σύμφωνα με πρόσφατα δημοσιεύματα, η Ουάσιγκτον εξετάζει το ενδεχόμενο δημιουργίας τριών νέων βάσεων στο νότιο τμήμα του νησιού.
Η αμυντική συμφωνία του 1951, η οποία επικαιροποιήθηκε το 2004, επιτρέπει ήδη στις ΗΠΑ να αναπτύσσουν στρατεύματα και να ενισχύουν τις στρατιωτικές τους εγκαταστάσεις στη Γροιλανδία, υπό την προϋπόθεση ενημέρωσης της Δανίας και της Γροιλανδίας.
Αντιδράσεις από τη Γροιλανδία
Ο Αμερικανός πρόεδρος επανέλαβε τον Ιανουάριο τις απειλές του να καταλάβουν οι ΗΠΑ τη Γροιλανδία, ενώ συγκροτήθηκε ομάδα εργασίας με τη συμμετοχή των ΗΠΑ, της Δανίας και της Γροιλανδίας για να αντιμετωπιστούν οι ανησυχίες που έχει εκφράσει ο Τραμπ.
«Αναγκασμένοι να βρούμε μια λύση», δήλωσε ο πρωθυπουργός του νησιού Γενς – Φρέντερικ Νίλσεν, χαρακτηρίζοντας την επιθυμία του Τραμπ «εντελώς ασεβή», αλλά αναγνωρίζοντας την ανάγκη διαλόγου.
Ο Νίλσεν συναντήθηκε με τον Αμερικανό απεσταλμένο και τον υπουργό Εξωτερικών της Γροιλανδίας Μούτε Έγκεντε, σημειώνοντας ότι οι συνομιλίες τους ήταν «εποικοδομητικές», χωρίς ωστόσο να διαπιστωθεί αλλαγή στάσης από πλευράς ΗΠΑ.
Οι αρχές της Γροιλανδίας και της Δανίας έχουν τονίσει ότι μόνο οι κάτοικοι του νησιού μπορούν να αποφασίσουν για το μέλλον του.
Προοπτικές ανεξαρτησίας
Σε συνέντευξή του στη γροιλανδική εφημερίδα Sermitsiaq, ο Λάντρι προσπάθησε να αναζωπυρώσει τις προσδοκίες για ανεξαρτησία του νησιού. Αν και οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι η πλειονότητα των Γροιλανδών υποστηρίζει την προοπτική, η κυβέρνηση δεν έχει άμεσο σχέδιο προς αυτή την κατεύθυνση, καθώς η οικονομία του νησιού εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη Δανία.
«Πιστεύω ότι υπάρχουν απίστευτες ευκαιρίες που θα μπορούσαν να επιτρέψουν στους Γροιλανδούς να περάσουν από την εξάρτηση στην ανεξαρτησία», υπογράμμισε ο Λάντρι.