Οι ευρωπαϊκές χώρες του ΝΑΤΟ συνεδριάζουν σήμερα στη Σουηδία με στόχο να αξιολογήσουν τη στάση των Ηνωμένων Πολιτειών σχετικά με το ενδεχόμενο απόσυρσης στρατευμάτων από την Ευρώπη. Η συνάντηση πραγματοποιείται σε κλίμα έντασης, μετά τη σκληρή κριτική που άσκησε ο Ντόναλντ Τραμπ στην έναρξη του πολέμου στη Μέση Ανατολή.
Ένας Ευρωπαίος διπλωμάτης στις Βρυξέλλες σημείωσε ότι βασικό ζήτημα στη συνάντηση των υπουργών Εξωτερικών στο Χέλσινγκμποργκ είναι «να μάθουμε αν ξεπερνάμε τη φάση της τιμωρίας ή όχι». Ο Αμερικανός πρόεδρος εμφανίζεται εξοργισμένος από την άρνηση των Ευρωπαίων να συμμετάσχουν στον πόλεμο που ξεκίνησε με το Ισραήλ εναντίον του Ιράν.
Παρά τις εντάσεις, ο Τραμπ ανακοίνωσε την ανάπτυξη 5.000 Αμερικανών στρατιωτών στην Πολωνία, επικαλούμενος τις καλές σχέσεις του με τον πρόεδρο Κάρολ Ναβρότσκι. Πριν από τη συνάντηση στη Σουηδία, ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο επέκρινε τις ευρωπαϊκές χώρες που «αρνούνται να κάνουν το οτιδήποτε» για να στηρίξουν τις ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή.
Ο Ρούμπιο ανέφερε ότι ο Τραμπ είναι «πολύ απογοητευμένος» από κράτη-μέλη που δεν επέτρεψαν τη χρήση αμερικανικών βάσεων, αναφερόμενος συγκεκριμένα στην Ισπανία. «Υπάρχουν χώρες όπως η Ισπανία που μας αρνούνται τη χρήση αυτών των βάσεων - τότε γιατί είστε στο ΝΑΤΟ;» δήλωσε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι άλλες χώρες έχουν συνεισφέρει σημαντικά.
Αντιδράσεις και κινήσεις των Ευρωπαίων
Οι Ευρωπαίοι και Καναδοί σύμμαχοι, σύμφωνα με τον γενικό γραμματέα του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε, έχουν λάβει υπόψη την αμερικανική έκκληση για δράση. Πολεμικά πλοία βρίσκονται ήδη κοντά στο Στενό του Ορμούζ, που έχει αποκλειστεί από το Ιράν, στο πλαίσιο διεθνούς συνασπισμού υπό το Λονδίνο και το Παρίσι.
Το ΝΑΤΟ εξετάζει το ενδεχόμενο συμμετοχής στην επιχείρηση, χωρίς να έχει ληφθεί ακόμη απόφαση. Ο Αμερικανός στρατηγός Αλέξους Γκρίνκεβιτς δήλωσε πως «το σκέφτεται», ενώ ο Τραμπ επιμένει να ζητά από τους Ευρωπαίους να συμβάλουν στο άνοιγμα της στρατηγικής θαλάσσιας οδού, κρίσιμης για την παγκόσμια παραγωγή υδρογονανθράκων.
Αμερικανικές αποσύρσεις και ευρωπαϊκές ανησυχίες
Ο Ρούτε εμφανίστηκε καθησυχαστικός απέναντι στις ανακοινώσεις του Τραμπ για την απόσυρση περίπου 5.000 Αμερικανών στρατιωτών από τη Γερμανία. Όπως σημείωσε, είναι φυσικό οι ΗΠΑ να συνοδεύουν το αίτημά τους για ενίσχυση των ευρωπαϊκών αμυντικών δυνατοτήτων με μείωση της παρουσίας τους στην ήπειρο, «αλλά αυτό πρέπει να γίνει σταδιακά και με ελεγχόμενο τρόπο».
Η απόφαση αιφνιδίασε αρκετούς Ευρωπαίους διπλωμάτες, ενώ αναμένονται και άλλες προσαρμογές, όπως η μείωση της αμερικανικής συνεισφοράς στις δυνάμεις ταχείας αντίδρασης του ΝΑΤΟ. Ο Ρούτε εκτίμησε ότι «είναι κάτι που αναμενόταν και πολύ καλό που συμβαίνει».
Στρατηγική και εξοπλιστικά συμβόλαια
Οι Ευρωπαίοι ελπίζουν να λάβουν διευκρινίσεις για τη στρατηγική των ΗΠΑ και, για να ενισχύσουν το μήνυμα συνεργασίας, σχεδιάζουν την ανακοίνωση νέων συμβολαίων αγοράς στρατιωτικού εξοπλισμού, ορισμένων με αμερικανικές εταιρείες, σύμφωνα με διπλωματικές πηγές από τις Βρυξέλλες.
Στήριξη στην Ουκρανία
Παράλληλα, οι Ευρωπαίοι αναμένεται να επαναβεβαιώσουν την υποστήριξή τους προς την Ουκρανία. Ο Ρούτε πρότεινε στις χώρες του ΝΑΤΟ, πλην των ΗΠΑ, να δεσμευθούν να διαθέτουν τουλάχιστον το 0,5% του ΑΕΠ τους για στρατιωτική βοήθεια στο Κίεβο.
Αν και παραδέχθηκε ότι η πρόταση ίσως δεν γίνει αποδεκτή, τόνισε την ανάγκη να συζητηθεί, καθώς χώρες όπως η Ολλανδία και η Γερμανία επωμίζονται σήμερα το μεγαλύτερο βάρος της υποστήριξης. «Υπάρχουν πολλοί επίσης που δεν δαπανούν αρκετά», υπογράμμισε ο Ρούτε από τη Στοκχόλμη.