Η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με μια αυξανόμενη απειλή από χρόνιες παθήσεις του ήπατος, όπως προκύπτει από νέα σειρά δημοσιεύσεων στο επιστημονικό περιοδικό «The Lancet Regional Health - Europe». Οι αναλύσεις αυτές συντονίστηκαν από το Ινστιτούτο Παγκόσμιας Υγείας της Βαρκελώνης (ISGlobal) και συγκέντρωσαν τη συμμετοχή περισσότερων από 75 ειδικών από 30 χώρες.
Η χρόνια ηπατική νόσος αποτελεί σημαντική αιτία πρόωρων ασθενειών και θανάτων στην Ευρώπη, επηρεάζοντας δυσανάλογα τους άνδρες και τις κοινωνικά ευάλωτες ομάδες. Σύμφωνα με τα στοιχεία, πρόκειται για τη δεύτερη αιτία απώλειας ετών εργασιακής ζωής μετά την ισχαιμική καρδιοπάθεια.
Οι ερευνητές τονίζουν ότι η μεταβολική ηπατική νόσος αλλάζει ραγδαία το τοπίο της δημόσιας υγείας στην ήπειρο. Υπολογίζεται ότι ένας στους τρεις πολίτες της ΕΕ και του Ηνωμένου Βασιλείου πάσχει από μεταβολικά σχετιζόμενη στεατωτική νόσο του ήπατος (MASLD), η οποία εξελίσσεται πλέον σε κύρια αιτία καρκίνου του ήπατος στην Ευρώπη.
Αλκοόλ, παχυσαρκία και καθιστική ζωή αυξάνουν τον κίνδυνο
Η Ευρώπη καταγράφει τα υψηλότερα επίπεδα κατανάλωσης αλκοόλ ανά κάτοικο παγκοσμίως και τα χαμηλότερα ποσοστά αποχής. Ο συνδυασμός υπερβολικής κατανάλωσης αλκοόλ, παχυσαρκίας και άλλων παραγόντων κινδύνου οδηγεί σε αυξημένα περιστατικά ηπατικής νόσου τελικού σταδίου και καρκίνου του ήπατος. Το αλκοόλ ευθύνεται για περίπου το 40% των 287.000 πρόωρων θανάτων που σχετίζονται με το ήπαρ κάθε χρόνο στην Ευρώπη.
Οι ηπατικές παθήσεις πλήττουν ιδιαίτερα τον πληθυσμό εργάσιμης ηλικίας, καθώς οι θάνατοι από αλκοολική ηπατική νόσο ή μη θεραπευμένη ιογενή ηπατίτιδα εμφανίζονται συχνά δεκαετίες νωρίτερα σε σχέση με άλλες χρόνιες παθήσεις. Οι ηπατίτιδες Β και C ευθύνονται για πάνω από το 85% των σχεδόν 57.000 ετήσιων θανάτων που σχετίζονται με HIV, φυματίωση και ιογενείς ηπατίτιδες στην ΕΕ και τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο.
Ανάγκη για νέα στρατηγική δημόσιας υγείας
«Η Ευρώπη χρειάζεται έναν διαφορετικό τρόπο αντιμετώπισης», υπογραμμίζει ο Τζέφρι Λάζαρους, καθηγητής στη Σχολή Δημόσιας Υγείας και Πολιτικής Υγείας του City University of New York και επικεφαλής της ομάδας Δημόσιας Υγείας για το Ήπαρ στο ISGlobal. Όπως σημειώνει, «όταν μιλάμε για υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα, αλκοολούχα ποτά και ανθυγιεινές διατροφικές συνήθειες, ουσιαστικά μιλάμε για κίνδυνο ηπατικής νόσου».
Ο ίδιος προσθέτει πως «πρέπει να αλλάξει και η πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας», επισημαίνοντας ότι η διάγνωση της ηπατικής ίνωσης πρέπει να ενταχθεί στις βασικές προληπτικές εξετάσεις των πολιτών.
Προτάσεις για πολιτικές δράσεις
Οι συγγραφείς της μελέτης προειδοποιούν ότι εκατομμύρια άνθρωποι με χρόνια ηπατική νόσο παραμένουν αδιάγνωστοι. Η έγκαιρη διάγνωση μέσω πρωτοβάθμιας φροντίδας και κοινοτικών υπηρεσιών υγείας, με χρήση μη επεμβατικών μεθόδων, μπορεί να αποτρέψει την εξέλιξη της νόσου σε ίνωση, κίρρωση ή καρκίνο του ήπατος.
Μεταξύ των προτάσεων περιλαμβάνονται η ενσωμάτωση της ηπατικής υγείας στις στρατηγικές για μη μεταδοτικά νοσήματα και καρκίνο, η ευθυγράμμιση των πολιτικών για το ήπαρ με εκείνες που αφορούν τον διαβήτη, την παχυσαρκία, το αλκοόλ και τη διατροφή, καθώς και η ενίσχυση των συστημάτων επιτήρησης και πρόσβασης στη θεραπεία. Επίσης, προτείνεται η εφαρμογή αυστηρότερων πολιτικών για το αλκοόλ και η αντιμετώπιση του κοινωνικού στίγματος που συνοδεύει τις ηπατικές παθήσεις.
Περισσότερες πληροφορίες είναι διαθέσιμες στη σειρά επιστημονικών δημοσιεύσεων του The Lancet για τη χρόνια ηπατική νόσο: https://www.thelancet.com/series-do/chronic-liver-disease