Η συνεχιζόμενη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή αναγκάζει τα κράτη να αναθεωρήσουν τις ενεργειακές στρατηγικές τους, ανοίγοντας νέες οδούς ανεφοδιασμού και ενισχύοντας την αξιοποίηση των εγχώριων πόρων, σύμφωνα με ανακοίνωση του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (ΔΟΕ).
«Διερχόμαστε την πιο σοβαρή κρίση ενεργειακής ασφάλειας που γνώρισε ποτέ ο κόσμος και πιστεύω ότι θα αναδιαμορφώσει τις επενδυτικές στρατηγικές σε παγκόσμια κλίμακα, όπως συνέβη με τις μείζονες αναταράξεις που γνώρισε ο τομέας της ενέργειας μετά τις πετρελαϊκές κρίσεις των χρόνων του 1970», δήλωσε ο Φατίχ Μπιρόλ, εκτελεστικός διευθυντής του ΔΟΕ.
Όπως επισημαίνεται στην έκθεση για τις παγκόσμιες επενδύσεις στην ενέργεια, που συντάχθηκε από τον αρμόδιο για την ενέργεια οργανισμό του ΟΟΣΑ, «διαπιστώνεται ήδη εντατικοποίηση των προσπαθειών» από παραγωγούς και καταναλωτές ενέργειας για διαφοροποίηση εμπορικών οδών και πηγών, με έμφαση στην κατασκευή νέων αγωγών και υποδομών προμήθειας, καθώς και στην αξιοποίηση εθνικών πόρων.
Παγκόσμιες επενδύσεις και ενεργειακή μετάβαση
Ο ΔΟΕ προβλέπει ότι οι παγκόσμιες ενεργειακές επενδύσεις θα φθάσουν τα 3,4 τρισ. δολάρια το 2026, αυξημένες ελαφρώς σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά. Από αυτά, περίπου 2,2 τρισ. δολάρια θα κατευθυνθούν σε ηλεκτρικά δίκτυα, αποθήκευση, καύσιμα χαμηλών εκπομπών, πυρηνική ενέργεια, ανανεώσιμες πηγές, ενεργειακή απόδοση και εξηλεκτρισμό.
Παράλληλα, περίπου 1,2 τρισ. δολάρια αναμένεται να επενδυθούν στο πετρέλαιο, το φυσικό αέριο και τον άνθρακα. Ωστόσο, οι πετρελαϊκές επενδύσεις εκτιμάται ότι θα μειωθούν για τρίτη συνεχόμενη χρονιά το 2026, υποχωρώντας κάτω από τα 500 δισ. δολάρια, παρά την άνοδο των τιμών του αργού.
Η μείωση αυτή αποδίδεται στην αβεβαιότητα για τη διάρκεια της ανόδου των τιμών, τις καθυστερήσεις υλοποίησης έργων, τους περιορισμούς στην εφοδιαστική αλυσίδα και τη σύσφιξη της αγοράς θαλάσσιων πλατφορμών εξόρυξης, που περιορίζουν τις βραχυπρόθεσμες επενδύσεις εκτός Μέσης Ανατολής.
Αύξηση επενδύσεων σε φυσικό αέριο και ανανεώσιμες πηγές
Αντίθετα, οι επενδύσεις στο φυσικό αέριο αναμένεται να φθάσουν τα 330 δισ. δολάρια, «το υψηλότερο επίπεδό τους εδώ και δέκα χρόνια», ενισχυμένες από νέα προγράμματα εξαγωγών υγροποιημένου φυσικού αερίου, κυρίως από τις ΗΠΑ και το Κατάρ.
Οι χώρες που εισάγουν πετρέλαιο στρέφονται ολοένα περισσότερο σε πηγές ενέργειας «που είναι διαθέσιμες στο έδαφός τους», όπως οι ανανεώσιμες, η πυρηνική ενέργεια και ο άνθρακας. Οι επενδύσεις στις ανανεώσιμες πηγές αναμένεται να φθάσουν τα 665 δισ. δολάρια το 2026, εκ των οποίων 365 δισ. θα αφορούν την ηλιακή ενέργεια.
Οι επενδύσεις στην πυρηνική ενέργεια «συνεχίζουν την ανάκαμψή τους» και προβλέπεται να ξεπεράσουν τα 80 δισ. δολάρια ετησίως, ενώ εκείνες στον άνθρακα θα φθάσουν τα 180 δισ. δολάρια, «το υψηλότερο επίπεδό τους από το 2012».
Ηγετικός ρόλος της Κίνας και ενίσχυση ηλεκτρικών υποδομών
Η Κίνα θα αντιπροσωπεύσει σχεδόν το 70% των παγκόσμιων δαπανών για εφοδιασμό σε άνθρακα, ενώ ορισμένες ασιατικές χώρες «μπορεί να επιδιώξουν να παρατείνουν την εκμετάλλευση των υφιστάμενων κέντρων παραγωγής ενέργειας από άνθρακα» για να ενισχύσουν την ενεργειακή τους ασφάλεια.
Οι επενδύσεις στον εφοδιασμό με ηλεκτρικό ρεύμα και στις ηλεκτρικές υποδομές αναμένεται να αγγίξουν το 1,6 τρισ. δολάρια το 2026, εκ των οποίων περίπου 550 δισ. θα αφορούν τα ηλεκτρικά δίκτυα. Οι επενδύσεις στην αποθήκευση ηλεκτρικής ενέργειας σε μπαταρίες προβλέπεται να ξεπεράσουν τα 100 δισ. δολάρια.