Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε περιορισμένη χαλάρωση των ευρωπαϊκών δημοσιονομικών κανόνων, προκειμένου να δοθεί περιθώριο χρηματοδότησης μέτρων αντιμετώπισης της ενεργειακής κρίσης. Η απόφαση απορρίπτει το αίτημα της Ιταλίας για ευρύτερη εξαίρεση των σχετικών δαπανών από τους κανόνες της ΕΕ.
Σύμφωνα με την απόφαση, εντός του υφιστάμενου ορίου ευελιξίας του 1,5% του ΑΕΠ που ισχύει στο πλαίσιο της εθνικής ρήτρας διαφυγής για τις αμυντικές δαπάνες, τα κράτη-μέλη θα μπορούν να διαθέτουν έως 0,3% του ΑΕΠ ετησίως για συγκεκριμένα μέτρα ενεργειακής στήριξης κατά την περίοδο 2026-2028, με συνολικό ανώτατο όριο 0,6% του ΑΕΠ.
Η ανακοίνωση έγινε από τον Επίτροπο Οικονομίας, Βλάντις Ντομπρόβσκις, κατά την παρουσίαση του Εαρινού Ευρωπαϊκού Εξαμήνου στις Βρυξέλλες. Ο Επίτροπος τόνισε ότι η ενεργειακή κρίση διαρκεί περισσότερο από τις αρχικές προβλέψεις, σημειώνοντας πως το κλείσιμο του Στενού του Ορμούζ διατηρεί τις τιμές των καυσίμων σε υψηλά επίπεδα, επηρεάζοντας αρνητικά την ανάπτυξη και τον πληθωρισμό. Όπως υπογράμμισε, τα μέτρα στήριξης πρέπει να είναι «προσωρινά και στοχευμένα», χωρίς να ενισχύουν τη συνολική ζήτηση για ορυκτά καύσιμα.
Ενίσχυση ενεργειακής ασφάλειας και μετάβασης
Η Επιτροπή αποφάσισε ότι οι δαπάνες που ενισχύουν την ενεργειακή ασφάλεια και επιταχύνουν την ενεργειακή μετάβαση μπορούν να υπαχθούν στην ευελιξία της εθνικής ρήτρας διαφυγής. Στις επιλέξιμες δαπάνες περιλαμβάνονται προγράμματα αντικατάστασης λεβήτων, εγκατάστασης αντλιών θερμότητας και φωτοβολταϊκών, καθώς και κίνητρα για αγορά ηλεκτρικών οχημάτων.
Ο Ντομπρόβσκις διευκρίνισε ότι η διεύρυνση του πεδίου εφαρμογής της ρήτρας εξετάστηκε κατόπιν αιτήματος της Ιταλίας. Ωστόσο, η Επιτροπή δεν έκανε δεκτό το αίτημα για γενικευμένη εξαίρεση όλων των ενεργειακών μέτρων, περιορίζοντας την πρόσθετη ευελιξία σε παρεμβάσεις που μειώνουν την εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα.
Τα κράτη-μέλη θα πρέπει να υποβάλουν αίτημα για να επεκτείνουν τη χρήση της ρήτρας διαφυγής στον ενεργειακό τομέα. Για τις περισσότερες χώρες η διαδικασία θα είναι αυτόματη, καθώς δεν έχουν εξαντλήσει το περιθώριο του 1,5% του ΑΕΠ για τις αμυντικές δαπάνες. Όσες χώρες το έχουν ήδη αξιοποιήσει πλήρως, θα υπόκεινται σε πρόσθετη αξιολόγηση της δημοσιονομικής βιωσιμότητας και του δημόσιου χρέους.
Δημοσιονομική συνέπεια και ευρωπαϊκοί πόροι
Η Επιτροπή καλεί τα κράτη-μέλη να παραμείνουν συνεπή στις δημοσιονομικές τους δεσμεύσεις στο πλαίσιο των μεσοπρόθεσμων σχεδίων ή των διαδικασιών υπερβολικού ελλείμματος, τονίζοντας ότι αυτό θα βελτιώσει την ποιότητα και αποτελεσματικότητα των δημόσιων δαπανών.
Παράλληλα, υπενθύμισε ότι υπάρχουν διαθέσιμα ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά εργαλεία για την αντιμετώπιση της ενεργειακής κρίσης. Ο Επίτροπος Συνοχής και Μεταρρυθμίσεων, Ραφαέλε Φίτο, απέστειλε επιστολή στις αρμόδιες αρχές των κρατών-μελών, ενθαρρύνοντάς τες να αξιοποιήσουν τους πόρους του Μηχανισμού Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (RRF) και της Πολιτικής Συνοχής για την υλοποίηση σχετικών μέτρων.
Δέκα κράτη-μέλη σε διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος
Στην εαρινή αξιολόγηση των δημόσιων οικονομικών, εννέα χώρες βρίσκονται ήδη σε διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος: Αυστρία, Βέλγιο, Φινλανδία, Γαλλία, Ουγγαρία, Ιταλία, Πολωνία, Ρουμανία και Σλοβακία. Η Επιτροπή εκτιμά ότι έχουν λάβει αποτελεσματικά μέτρα για τη διόρθωση των αποκλίσεων, ενώ εισηγείται την έξοδο της Μάλτας από τη διαδικασία και την έναρξή της για τη Βουλγαρία.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
