Ο Πρέσβης των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ, Μάθιου Γουίτακερ, κάλεσε όλους τους συμμάχους να τηρήσουν τις δεσμεύσεις που ανέλαβαν στη Χάγη και να ακολουθήσουν μια αξιόπιστη πορεία για αμυντικές δαπάνες ύψους 5% του ΑΕΠ. Η δήλωση έγινε κατά τη διάρκεια ενημέρωσης προς τους δημοσιογράφους, ενόψει της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ που θα πραγματοποιηθεί στην Άγκυρα στις 7-8 Ιουλίου.
«Ο Πρόεδρος Τραμπ αναμένει πλήρως από όλους τους συμμάχους να ανταποκριθούν άμεσα, να μπουν στην πορεία προς το 5% και να το πράξουν με αίσθημα κατεπείγοντος», υπογράμμισε ο Αμερικανός πρέσβης. Επισήμανε ότι αρκετά κράτη-μέλη εξακολουθούν να μην διαθέτουν επαρκείς δαπάνες ή ένα αξιόπιστο σχέδιο επίτευξης του στόχου.
Ο Μ. Γουίτακερ χαρακτήρισε τη φετινή Σύνοδο «μέτρο προόδου» για την υλοποίηση των αποφάσεων της Χάγης. Τόνισε ότι η αξιολόγηση δεν θα αφορά μόνο τα ποσά των αμυντικών δαπανών, αλλά και τις επιχειρησιακές δυνατότητες που απορρέουν από αυτές. Από τη Σύνοδο της Χάγης, τον Ιούνιο του 2025, οι σύμμαχοι έχουν δεσμεύσει σχεδόν 120 δισ. δολάρια για την άμυνα, εκ των οποίων περίπου τα μισά κατευθύνονται σε αμερικανικό αμυντικό εξοπλισμό.
Ηγετικοί ρόλοι και βιομηχανική συνεργασία
Σύμφωνα με τον Αμερικανό αξιωματούχο, χώρες όπως η Πολωνία, οι σκανδιναβικές χώρες, τα κράτη της Βαλτικής και η Γερμανία πρωτοστατούν στην εφαρμογή των νέων στόχων. Παράλληλα, επεσήμανε την ανάγκη επιτάχυνσης της αμυντικής βιομηχανικής παραγωγής και της καινοτομίας σε Ευρώπη και ΗΠΑ, για την ταχεία ανάπτυξη τόσο συμβατικών όσο και νέων αμυντικών συστημάτων.
«Αναμένω πλήρως όλοι οι σύμμαχοι να επιδείξουν ουσιαστική ανοδική πορεία, τόσο ποσοτικά όσο και ποιοτικά στις αμυντικές δαπάνες, για να οδηγηθούμε σε δικαιότερη κατανομή των βαρών», ανέφερε ο Αμερικανός Πρέσβης. Πρόσθεσε ότι ο στόχος είναι η συνέχιση της μεταφοράς του βάρους της συμβατικής άμυνας της Ευρώπης στους συμμάχους του ΝΑΤΟ.
Ο Γουίτακερ σημείωσε ακόμη ότι η Ουάσιγκτον θεωρεί πως ορισμένοι Ευρωπαίοι σύμμαχοι πρέπει να αναλάβουν μεγαλύτερο ηγετικό ρόλο, καθώς οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν μπορούν να αποτελούν επ’ αόριστον τον μοναδικό πυλώνα της Συμμαχίας. Όπως είπε, οι χώρες που συνεισφέρουν περισσότερο θα μπορούσαν να απολαμβάνουν πλεονεκτήματα, όπως αυξημένη πρόσβαση στην πολιτική ηγεσία ή προτεραιότητα σε εξοπλιστικά προγράμματα. «Η ισχύς του ΝΑΤΟ είναι αυτή που τελικά εγγυάται την ειρήνη. More is more», τόνισε χαρακτηριστικά.
Στήριξη στην Ουκρανία και προοπτικές ειρήνης
Αναφερόμενος στην Ουκρανία, ο Αμερικανός αξιωματούχος προανήγγειλε «ουσιαστικές ανακοινώσεις» στη Σύνοδο Κορυφής για τη συνέχιση της υποστήριξης προς το Κίεβο. Οι Ηνωμένες Πολιτείες, όπως είπε, έχουν παράσχει τη μεγαλύτερη βοήθεια παγκοσμίως, με πωλήσεις οπλικών συστημάτων άνω των 6 δισ. δολαρίων μέσω του προγράμματος PURL, συμπεριλαμβανομένων συστημάτων Patriot και πυραύλων PAC-3.
Παράλληλα, υπογράμμισε ότι «η ευρωπαϊκή πλευρά θα πρέπει να αναλάβει μεγαλύτερο μέρος του βάρους», καθώς «πρόκειται για πόλεμο που διεξάγεται στην ευρωπαϊκή ήπειρο». Διαβεβαίωσε, ωστόσο, ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες «δεν πρόκειται να αποχωρήσουν» και θα συνεχίσουν να στηρίζουν την Ουκρανία.
Τέλος, ο Μ. Γουίτακερ ανέφερε ότι αναμένονται μακροπρόθεσμες δεσμεύσεις για τη στήριξη του Κιέβου, με στόχο να σταλεί σαφές μήνυμα προς τη Ρωσία για τον τερματισμό του πολέμου. Υποστήριξε ότι ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ επιδιώκει ειρηνευτική συμφωνία, αν και «χρειάζονται και οι δύο πλευρές για να υπάρξει συμφωνία». «Θα συνεχίσουμε να πιέζουμε και να συνομιλούμε, αλλά δεν βρισκόμαστε ακόμη σε αυτό το σημείο», κατέληξε.