Για σημαντική μείωση της παραγωγικότητας των αιολικών πάρκων, η οποία θα μπορούσε να οδηγήσει σε αύξηση του κόστους παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας έως και 27%, με επιπτώσεις, τόσο στους επενδυτές όσο και στους καταναλωτές, προειδοποιεί η Ελληνική Επιστημονική Ένωση Αιολικής Ενέργειας (ΕΛΕΤΑΕΝ), εφόσον το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας υιοθετήσει το αρχικό σχέδιο του νέου Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τις ΑΠΕ.
Σύμφωνα με όσα ανέφερε κατά τη χθεσινή συνάντηση με δημοσιογράφους ο Παναγιώτης Λαδακάκος, πρόεδρος της ΕΛΕΤΑΕΝ, το νέο χωροταξικό πλαίσιο, όχι μόνο δεν διευκολύνει την επίτευξη των στόχων του Εθνικού Σχεδίου για την Ενέργεια και το Κλίμα (ΕΣΕΚ), αλλά οδηγεί σε ακριβότερη παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας και αυξάνει το περιβαλλοντικό αποτύπωμα των νέων εγκαταστάσεων.
Μείωση παραγωγικότητας κατά 29% και 27% ακριβότερη ενέργεια
Ειδικότερα, αν το νέο χωροταξικό εφαρμοστεί όπως έχει παρουσιαστεί έως τώρα από το Υπουργείο, η παραγωγικότητα των νέων αιολικών πάρκων στην ηπειρωτική χώρα υπολογίζεται ότι θα μειωθεί.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις της Ένωσης, μια τυπική ανεμογεννήτρια ισχύος 5 MW θα εμφανίζει, κατά μέσο όρο, περίπου 29% χαμηλότερη παραγωγικότητα εφόσον εγκατασταθεί μόνο στις περιοχές που απομένουν διαθέσιμες με βάση το νέο χωροταξικό.
Αυτό θα έχει ως συνέπεια αύξηση κατά 27% του κόστους παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, ενώ, παράλληλα, προκειμένου να επιτευχθούν οι ίδιοι ενεργειακοί στόχοι θα απαιτηθεί η εγκατάσταση περίπου 29% περισσότερων ανεμογεννητριών, μαζί με τις αντίστοιχες συνοδευτικές υποδομές, όπως δρόμοι ή δίκτυα.
Κατά την ΕΛΕΤΑΕΝ, το τελικό ισοζύγιο είναι αρνητικό τόσο ενεργειακά όσο και περιβαλλοντικά.
Για τους παραπάνω λόγους η ΕΛΕΤΑΕΝ ζητά από το ΥΠΕΝ να προηγηθεί αναλυτική, ανεξάρτητη και ποσοτική αξιολόγηση των επιπτώσεων που θα επιφέρει το νέο χωροταξικό πλαίσιο, εξετάζοντας κρίσιμες παραμέτρους όπως οι λογαριασμοί ηλεκτρικού ρεύματος, η ενεργειακή ασφάλεια της χώρας, οι εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα και η συνολική ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας.
Τον Ιούλιο πιθανότατα η τελική μορφή του νέου χωροταξικού
Σύμφωνα με τον κ. Λαδακάκο, η ΕΛΕΤΑΕΝ βρίσκεται σε συνεχή επικοινωνία με το ΥΠΕΝ, ενώ έχουν ζητήσει νέα συνάντηση με τον πρόσφατα τοποθετημένο Γενικό Γραμματέα Χωροταξίας.
Όπως εκτιμά, το νέο χωροταξικό αναμένεται να λάβει την τελική του μορφή μέσα στον Ιούλιο, δεδομένου πως υπάρχει και ο παράγοντας Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (RRF), ο οποίος πιέζει το ΥΠΕΝ για επιτάχυνση των διαδικασιών.
Όπως εξήγησε ο κ. Λαδακάκος, η επεξεργασία του νέου πλαισίου δεν αποτελεί αποκλειστικά υπόθεση του Υπουργείου ή της Γενικής Γραμματείας Χωροταξίας, αλλά εμπλέκονται πολλοί κυβερνητικοί φορείς, γεγονός που καθιστά δύσκολη οποιαδήποτε ασφαλή πρόβλεψη για την τελική μορφή του κειμένου.
«Έχουμε ελπίδες, αλλά καμία βεβαιότητα», ανέφερε χαρακτηριστικά, κάνοντας ξεκάθαρο πως μέχρι στιγμής τουλάχιστον δεν έχει υπάρξει κάποια διασφάλιση ότι οι βασικές παρατηρήσεις της ΕΛΕΤΑΕΝ θα ενσωματωθούν στο τελικό χωροταξικό πλαίσιο.
Οι τρεις «κόκκινες γραμμές» της ΕΛΕΤΑΕΝ
Η ΕΛΕΤΑΕΝ επισημαίνει την ανάγκη άμεσων παρεμβάσεων σε τρία κρίσιμα μέτωπα, προκειμένου η ενεργειακή μετάβαση της Ελλάδας να συνεχιστεί με βιώσιμο, οικονομικά αποδοτικό και κοινωνικά επωφελή τρόπο.
Σύμφωνα με όσα ανέφερε κατά τη χθεσινή συνάντηση ο κ. Λαδακάκος, «οι τρεις άξονες που θεωρούνται απαραίτητοι για τη συνέχιση της ενεργειακής μετάβασης ταυτίζονται με την αναγκαιότητα των αιολικών πάρκων ως βασικού πυλώνα της ενεργειακής μετάβασης.
Για το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο έχουμε πολλές παρατηρήσεις και αντιρρήσεις σε σχέση με το σχέδιο που έχουμε δει.
Έχουμε ήδη καταθέσει, στο πλαίσιο της δημόσιας διαβούλευσης, το σχετικό υπόμνημά μας. Πρόκειται για το πιο κρίσιμο ζήτημα.
Ο δεύτερος άξονας αφορά την ανάγκη για ένα σύγχρονο θεσμικό πλαίσιο για την αιολική ενέργεια. Δεν είμαστε υπέρ της υπερπαραγωγής νόμων.
Εκείνο που χρειάζεται είναι ο εκσυγχρονισμός του θεσμικού πλαισίου. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το repowering, όπου υπάρχει επιτακτική ανάγκη για ένα σαφές και ολοκληρωμένο θεσμικό πλαίσιο.
Έχουμε οδηγηθεί σε ένα μείγμα ΑΠΕ που επιβαρύνει εντελώς ασύμμετρα τα αιολικά έργα. Υπάρχει επίσης ανάγκη για νέους διαγωνισμούς.
Ο διαγωνισμός που πραγματοποιήθηκε πρόσφατα δεν είχε μεγάλη συμμετοχή. Η εμπειρία δείχνει ότι ένα έργο που έχει περάσει επιτυχώς από ανταγωνιστική διαδικασία έχει πολύ μεγαλύτερες πιθανότητες να υλοποιηθεί.
Θέτουμε επίσης το ζήτημα της αποθήκευσης ενέργειας. Πρέπει να επιταχυνθεί η ανάπτυξή της, καθώς αποτελεί απόλυτη αναγκαιότητα για να αντιμετωπιστεί, έστω και σε κάποιο βαθμό, το πρόβλημα των περικοπών παραγωγής.
Όσον αφορά τα υπεράκτια αιολικά, παρότι σήμερα συστάθηκε το SPV, οι διαδικασίες δεν προχωρούν με την ταχύτητα που θα έπρεπε. Πιστεύουμε ότι το μέλλον της αιολικής ενέργειας βρίσκεται στα υπεράκτια αιολικά πάρκα.
Ο τρίτος άξονας, τον οποίο συζητάμε τα τελευταία χρόνια και ο οποίος δυστυχώς επιδεινώνεται, είναι το ζήτημα των fake news και της παραπληροφόρησης.
Εξακολουθούν να διακινούνται αβάσιμοι ισχυρισμοί ότι οι ανεμογεννήτριες είναι βλαβερές για το περιβάλλον ή ότι συνδέονται με την εκδήλωση πυρκαγιών, γεγονός που δημιουργεί λανθασμένες εντυπώσεις και υπονομεύει τον δημόσιο διάλογο».
Αποκλείεται το 61% της ελληνικής επικράτειας
Σύμφωνα με την Ένωση, το σχέδιο αποκλείει την ανάπτυξη αιολικών έργων περίπου στο 61% της ελληνικής επικράτειας. Ακόμη όμως και στις περιοχές όπου επιτρέπεται θεωρητικά η ανάπτυξη έργων, υπάρχουν πρόσθετοι περιορισμοί που καθιστούν αβέβαιη την τελική αδειοδότηση.
Όσον αφορά τον «κόφτη» σε υψόμετρο μεγαλύτερο των 1.200 μέτρων, η ΕΛΕΤΑΕΝ ξεκαθάρισε ότι διαφωνεί με την επιβολή οριζόντιων περιορισμών στο υψόμετρο, ζητώντας να προβλεφθούν εξαιρέσεις για περιοχές που διαθέτουν τεκμηριωμένα υψηλό αιολικό δυναμικό.
Αντίστοιχα, για τις Ζώνες Ειδικής Προστασίας (ΖΕΠ) προτείνει αξιολόγηση κατά περίπτωση, βάσει των ειδικών περιβαλλοντικών μελετών, αντί γενικευμένων αποκλεισμών.
Σχετικά με τον αποκλεισμό νησιών με έκταση μικρότερη από 300 τ.χλμ., όπως υποστηρίζει η Ένωση από τα χιλιάδες νησιά, νησίδες και βραχονησίδες της χώρας με άριστο αιολικό δυναμικό απομένουν μόνο 13 νησιά (συν Κρήτη και Εύβοια), που μπορούν να εξεταστούν για αιολικά πάρκα, ενώ αν ληφθεί υπόψη και το χωροταξικό του τουρισμού απομένουν μόνο 11.
Δεν αρκούν τα έργα που βρίσκονται σήμερα στο pipeline
Πέρα από το χωροταξικό, η ΕΛΕΤΑΕΝ παρουσίασε μια συνολική πρόταση μεταρρυθμίσεων για τον εκσυγχρονισμό του θεσμικού πλαισίου της αιολικής ενέργειας.
Μεταξύ των βασικών προτάσεων περιλαμβάνονται η ουσιαστική εφαρμογή της αδειοδοτικής νομοθεσίας από τις αρμόδιες υπηρεσίες, η πλήρης ενσωμάτωση της ευρωπαϊκής οδηγίας για τις ΑΠΕ στο ελληνικό δίκαιο και η επιτάχυνση της ωρίμανσης νέων επενδύσεων.
Αξίζει να σημειώσουμε πως από τα περίπου 62 GW έργων ΑΠΕ που βρίσκονται σήμερα σε διάφορα στάδια αδειοδότησης, μόλις τα 15 GW αφορούν αιολικά, ενώ από αυτά περίπου τα 6 GW είναι ήδη εγκατεστημένα. Αυτό σημαίνει ότι απομένουν περίπου 9 GW προς υλοποίηση.
Σύμφωνα με την Ένωση, μέχρι πριν λίγα χρόνια μόλις το 3,5% των αιολικών έργων που ξεκινούσαν τη διαδικασία αδειοδότησης έφτανε τελικά να λειτουργήσει, ποσοστό που εκτιμάται ότι έχει αυξηθεί ελάχιστα.
Έτσι, δεδομένου πως από τα 9 GW, που βρίσκονται στο pipeline, δε θα προχωρήσουν όλα, η ΕΛΕΤΑΕΝ ζητά άρση των εμποδίων ώστε να διευρυνθεί η «δεξαμενή» νέων αιολικών έργων, καθώς όπως σημειώνει, παρά τις δυσκολίες στην αδειοδότηση και το χωροταξικό, τα αιολικά πάρκα αποτελούν ιδιαίτερα ελκυστικές και βιώσιμες επενδύσεις, καθώς προσφέρουν τις αποδόσεις που αναμένονται.
Ανάγκη νέων διαγωνισμών αποκλειστικά για αιολικά
Στο πλαίσιο αυτό προτείνει τη διενέργεια νέων ανταγωνιστικών διαγωνισμών αποκλειστικά για αιολικά πάρκα.
Όπως υποστήριξε ο κ. Λαδακάκος, οι διαγωνισμοί έχουν αποδειχθεί το αποτελεσματικότερο εργαλείο τόσο για τη μείωση της τιμής της παραγόμενης ηλεκτρικής ενέργειας όσο και για τη μεταφορά του οικονομικού οφέλους στους καταναλωτές μέσω των συμβάσεων λειτουργικής ενίσχυσης με τον ΔΑΠΕΕΠ.
Υπενθυμίστηκε μάλιστα ότι την περίοδο της ενεργειακής κρίσης τα αιολικά πάρκα συνέβαλαν σημαντικά στη δημιουργία πλεονασμάτων που χρηματοδότησαν επιδοτήσεις στους λογαριασμούς ηλεκτρικής ενέργειας.
Περικοπές παραγωγής και ανάγκη αποθήκευσης
Η ΕΛΕΤΑΕΝ σημείωσε ότι παρότι τα αιολικά επηρεάζονται λιγότερο από τις περικοπές σε σχέση με τα φωτοβολταϊκά, με τις συνολικές περικοπές για το 2025 να διαμορφώνονται περίπου στο 4,5%, το πρόβλημα παραμένει ιδιαίτερα σοβαρό.
Ο κλάδος ζητά, μεταξύ άλλων, την επιτάχυνση της ανάπτυξης έργων αποθήκευσης, τη δημιουργία μηχανισμού αναδιανομής, την πλήρη εναρμόνιση με τον ευρωπαϊκό κανονισμό για τις αποζημιώσεις και τις προτεραιότητες περικοπών, καθώς και την εγκαθίδρυση διαφανούς μηχανισμού παρακολούθησης και επίλυσης διαφορών.
Ανάγκη για σαφές θεσμικό πλαίσιο στο repowering
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε και στην ανάγκη θεσμικής ρύθμισης του repowering, δηλαδή της αντικατάστασης παλαιών ανεμογεννητριών από νεότερες, μεγαλύτερης ισχύος και υψηλότερης απόδοσης.
Η ΕΛΕΤΑΕΝ θεωρεί ότι σήμερα υπάρχουν σημαντικά κενά τόσο στο χωροταξικό όσο και στο αδειοδοτικό πλαίσιο.
Ζητά οι περιβαλλοντικές διαδικασίες για έργα repowering να είναι ταχύτερες σε σχέση με νέα έργα, καθώς πρόκειται για εγκαταστάσεις που λειτουργούν ήδη εδώ και χρόνια, ενώ επισημαίνει ότι η αντικατάσταση πολλών μικρών ανεμογεννητριών από λιγότερες μεγαλύτερες συνεπάγεται σημαντικά περιβαλλοντικά και λειτουργικά οφέλη.
Να μη χαθεί το momentum για τα υπεράκτια αιολικά
Σχετικά με την πρόσφατη σύσταση του SPV για τα υπεράκτια αιολικά πάρκα, η ΕΛΕΤΑΕΝ τονίζει πως είναι μία θετική εξέλιξη, ωστόσο ζητά συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα για τις απαραίτητες μελέτες και την προώθηση του θεσμικού πλαισίου, ώστε όταν οι διεθνείς συνθήκες ωριμάσουν η χώρα μας να είναι έτοιμη να προχωρήσει σε επενδύσεις.
Και παρότι η ανάπτυξη του κλάδου επιβραδύνθηκε σε παγκόσμιο επίπεδο τα τελευταία δύο χρόνια εξαιτίας του πληθωρισμού, της αύξησης του κόστους των πρώτων υλών λόγω των γεωπολιτικών εξελίξεων, η Ένωση θεωρεί ότι η Ελλάδα δεν πρέπει να χάσει το momentum.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
