Η Τοπική Αυτοδιοίκηση και οι προκλήσεις της νέας εποχής βρέθηκαν στο επίκεντρο του 14ου Regional Growth Conference 2026, που διοργάνωσαν η εφημερίδα «Πελοπόννησος», η Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας και το Πανεπιστήμιο Πατρών, υπό την αιγίδα της Βουλής των Ελλήνων.
Η συζήτηση ανέδειξε την ανάγκη για θεσμικές και χρηματοδοτικές παρεμβάσεις, ώστε οι δήμοι να ανταποκριθούν στις αυξανόμενες κοινωνικές και αναπτυξιακές απαιτήσεις. Κεντρικά ζητήματα αποτέλεσαν ο νέος κώδικας αυτοδιοίκησης, η ωρίμανση έργων, η υποστελέχωση και τα σύγχρονα χρηματοδοτικά εργαλεία.
Ο Πρόεδρος της Επιστημονικής Επιτροπής της ΚΕΔΕ, Μιχάλης Αγγελόπουλος, τόνισε ότι η μεταρρύθμιση της αυτοδιοίκησης δεν μπορεί να προχωρήσει χωρίς έναν ενιαίο και λειτουργικό κώδικα.
Όπως δήλωσε, σήμερα οι δήμοι λειτουργούν μέσα σε ένα σύνθετο και κατακερματισμένο θεσμικό πλαίσιο με εκατοντάδες διάσπαρτες διατάξεις και αποφάσεις. «Μεταρρύθμιση στην αυτοδιοίκηση χωρίς κώδικα δεν γίνεται», υπογράμμισε χαρακτηριστικά.
Ο ίδιος επισήμανε την ανάγκη ενίσχυσης των δήμων με ανθρώπινο δυναμικό και πόρους, καθώς καλούνται να υλοποιήσουν έργα ψηφιακής μετάβασης, βιωσιμότητας και ανθεκτικότητας.
Παράλληλα, σημείωσε ότι πολλές φορές οι δήμοι αναγκάζονται να προσαρμόζονται σε προκηρύξεις χρηματοδότησης που δεν ανταποκρίνονται στις πραγματικές ανάγκες των τοπικών κοινωνιών.
Ο ρόλος του Ταμείου Παρακαταθηκών και Δανείων
Η πρόεδρος του Ταμείου Παρακαταθηκών και Δανείων, Σταματίνα Παπαδόγγονα, ανέφερε ότι το Ταμείο επιδιώκει πιο ενεργό ρόλο στη στήριξη των δήμων, προσαρμόζοντας τα εργαλεία του στις νέες προκλήσεις.
Έκανε λόγο για αναβάθμιση υπηρεσιών και συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, με στόχο τη δημιουργία εργαλείων τεχνικής βοήθειας για έργα ύδρευσης, κλιματικής ανθεκτικότητας και πολιτικής προστασίας.
Τόνισε επίσης ότι πολλοί δήμοι χάνουν ευκαιρίες χρηματοδότησης λόγω έλλειψης τεχνικής υποστήριξης ή στελέχωσης, ενώ το Ταμείο εργάζεται για τη διεύρυνση των δυνατοτήτων χρηματοδότησης, ώστε να καλύπτονται οι νέες ανάγκες των ΟΤΑ.
Οι προκλήσεις των δήμων
Ο Δήμαρχος Πύργου, Ευστάθιος Καννής, περιέγραψε τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι δημοτικές αρχές στην υλοποίηση έργων. Όπως είπε, κάθε δήμαρχος ξεκινά με όραμα για την πόλη του, αλλά συχνά συναντά εμπόδια όπως γραφειοκρατία, καθυστερήσεις και περιορισμένη χρηματοδότηση. «Ο κάθε δήμαρχος έχει ένα όραμα, θέλει να μεταμορφώσει την πόλη του», σημείωσε, τονίζοντας ότι οι πολίτες έχουν αυξανόμενες απαιτήσεις, από την καθημερινότητα έως τα μεγάλα έργα.
Ο ίδιος υπογράμμισε την ανάγκη αξιοποίησης όλων των διαθέσιμων χρηματοδοτικών εργαλείων για έργα που αφορούν σχολικές υποδομές, κοινωνικές υπηρεσίες και βασικές παρεμβάσεις, ενώ επεσήμανε ότι η υποστελέχωση και η υποχρηματοδότηση παραμένουν διαχρονικά προβλήματα.
Νέος κώδικας και χρηματοδοτικά εργαλεία
Ο Δήμαρχος Αγρινίου, Γιώργος Παπαναστασίου, ανέφερε ότι ο νέος κώδικας αυτοδιοίκησης αποτελεί αναγκαία θεσμική παρέμβαση, καθώς ο τελευταίος ενιαίος κώδικας θεσπίστηκε το 2006.
Η ΚΕΔΕ, όπως είπε, θεωρεί θετική την προσπάθεια απλοποίησης του πλαισίου, αν και εξακολουθούν να υπάρχουν ζητήματα που απαιτούν περαιτέρω βελτιώσεις.
Επεσήμανε ακόμη ότι «οι δήμοι δεν έχουν δικά τους χρήματα να κάνουν έργα» και βασίζονται σε προσκλήσεις χρηματοδότησης.
Το μεγάλο στοίχημα των επόμενων ετών, τόνισε, θα είναι η συντήρηση των υφιστάμενων υποδομών, ιδιαίτερα μετά τα ακραία καιρικά φαινόμενα, με ανάγκη για πιο στοχευμένα χρηματοδοτικά εργαλεία που θα στηρίζουν ουσιαστικά την περιφέρεια.
Παρουσίαση χρηματοδοτικών προγραμμάτων
Ο προϊστάμενος του Τμήματος Δ΄ Εξυπηρέτησης Δανείων του Ταμείου Παρακαταθηκών και Δανείων, Δημήτριος Αναγνωστόπουλος, παρουσίασε τα διαθέσιμα χρηματοδοτικά εργαλεία προς δήμους και περιφέρειες.
Όπως ανέφερε, την τελευταία πενταετία έχουν χορηγηθεί δάνεια ύψους περίπου 375 εκατ. ευρώ, κυρίως για έργα ενεργειακής εξοικονόμησης, αναπλάσεων, οδοποιίας και αθλητικών εγκαταστάσεων.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στο πρόγραμμα «Αντώνης Τρίτσης», το οποίο επέτρεψε σε πολλούς δήμους να υλοποιήσουν έργα ύδρευσης, αποχέτευσης, αντιπλημμυρικής προστασίας και «smart cities».
«Η ασφάλεια είναι ένα μεγάλο όπλο για να μπορέσει ένας περιφερειακός δήμος να προσελκύσει πληθυσμό», σημείωσε, συνδέοντας την ανθεκτικότητα των υποδομών με τη συγκράτηση κατοίκων στην περιφέρεια.
Ψηφιοποίηση και τεχνική υποστήριξη
Η Αναπληρώτρια προϊσταμένη της Διεύθυνσης Τοπικής Νομαρχιακής και Περιφερειακής Αυτοδιοίκησης του Ταμείου, Παναγιώτα Στάθη, αναφέρθηκε στα διοικητικά προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι δήμοι λόγω έλλειψης εξειδικευμένου προσωπικού και τεχνικών υπηρεσιών. Αυτό, όπως είπε, προκαλεί καθυστερήσεις και προβλήματα στις διαδικασίες υλοποίησης έργων.
Αναφέρθηκε επίσης στη νέα ηλεκτρονική πλατφόρμα «Λόγος», μέσω της οποίας οι διαδικασίες δανειοδότησης ψηφιοποιούνται και επιταχύνονται. Ήδη έχουν ενταχθεί περίπου 200 δήμοι, με σημαντική μείωση στους χρόνους έγκρισης και εκταμίευσης δανείων.
Τη συζήτηση συντόνισε ο Διευθύνων Σύμβουλος της Data Consultants, Δημήτρης Άσπρος.
Το Regional Growth Conference 2026 πραγματοποιήθηκε από τις 19 έως τις 21 Μαΐου στο Συνεδριακό και Πολιτιστικό Κέντρο του Πανεπιστημίου Πατρών. Μετά από 14 χρόνια συνεχούς παρουσίας, έχει καθιερωθεί ως βασικός θεσμός διαλόγου για την ανάπτυξη των ελληνικών περιφερειών και τη διαμόρφωση ενός βιώσιμου αναπτυξιακού μοντέλου για τη χώρα.