Alpha Bank: Αντέχουν οι ελληνικές εξαγωγές παρά τη διεθνή αβεβαιότητα

Σε ένα διεθνές περιβάλλον που χαρακτηρίζεται από γεωπολιτικές εντάσεις, ενεργειακές αναταράξεις και αβεβαιότητα στο παγκόσμιο εμπόριο, οι ελληνικές εξαγωγές συνεχίζουν να επιδεικνύουν αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα σύμφωνα με την Alpha Bank

Παρά τις πιέσεις που ασκούν οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, οι διαταραχές στην εφοδιαστική αλυσίδα και η μεταβλητότητα στις αγορές ενέργειας, η Ελλάδα καταγράφει σημαντική πρόοδο στην ενίσχυση του εξαγωγικού της αποτυπώματος.

Η νέα οικονομική ανάλυση της Alpha Bank αποτυπώνει τις τάσεις που διαμορφώνουν το ελληνικό εξαγωγικό μοντέλο, αναδεικνύοντας τόσο τις προκλήσεις όσο και τις σημαντικές ευκαιρίες που ανοίγονται για επιχειρήσεις, κλάδους και αγορές.

Ενισχυμένη ανταγωνιστικότητα και άνοδος των εξαγωγών

Σύμφωνα με την ανάλυση, οι ελληνικές εξαγωγές αγαθών κατέγραψαν σημαντική άνοδο κατά την τρέχουσα δεκαετία, με βασικό μοχλό τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας και τη δυναμική της μεταποίησης.

Το μερίδιο των εξαγόμενων αγαθών στο σύνολο των εξαγωγών αγαθών και υπηρεσιών αυξήθηκε εντυπωσιακά, από 39% το 2009 σε 48% το 2025, γεγονός που καταδεικνύει τη σταδιακή μετατόπιση της ελληνικής οικονομίας προς ένα πιο εξωστρεφές παραγωγικό μοντέλο.

Παράλληλα, το εμπόριο με τις Ηνωμένες Πολιτείες παρέμεινε σταθερό, ακόμη και μέσα στο περιβάλλον δασμολογικής αβεβαιότητας που επικράτησε το 2025.

Οι γεωπολιτικές εξελίξεις πιέζουν το διεθνές εμπόριο

Το 2026 ξεκινά με έντονη γεωπολιτική αβεβαιότητα και σημαντικές αναταράξεις στην παγκόσμια αγορά πετρελαίου. Η αδυναμία πλήρους αποκατάστασης της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, παρά τις ανακοινώσεις περί εκεχειρίας, προκαλεί νέες πιέσεις στο διεθνές εμπόριο.

Οι εξελίξεις αυτές επηρεάζουν άμεσα και τις ελληνικές εξαγωγές, καθώς οδηγούν σε αυξημένο κόστος παραγωγής, επιβαρύνουν την εφοδιαστική αλυσίδα και περιορίζουν τη ζήτηση από βασικούς εμπορικούς εταίρους.

Είναι χαρακτηριστικό ότι οι εξαγωγές προς τις 13 χώρες της Μέσης Ανατολής που επηρεάζονται περισσότερο από τις εξελίξεις αντιστοιχούσαν στο 6,4% του συνόλου των ελληνικών εξαγωγών το 2025. Παράλληλα, περισσότερο από το 57% των ελληνικών εξαγωγών κατευθύνεται προς ευρωπαϊκές χώρες που βρίσκονται αντιμέτωπες με αυξημένες ενεργειακές πιέσεις.

Νέες εμπορικές συμφωνίες δημιουργούν προοπτικές

Την ίδια στιγμή, σημαντικές ευκαιρίες αναδύονται μέσα από τις νέες εμπορικές συμφωνίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τρίτες χώρες.

Η ΕΕ έχει προχωρήσει τα τελευταία δύο χρόνια σε στρατηγικές συμφωνίες με αγορές όπως η Ινδία, η Αυστραλία και οι χώρες της Mercosur, δημιουργώντας νέα πεδία ανάπτυξης για τις ευρωπαϊκές εξαγωγές.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, οι εξαγωγές αγαθών της ΕΕ προς την Ινδία αναμένεται να διπλασιαστούν έως το 2032, ενώ το εμπόριο με την Αυστραλία εκτιμάται ότι θα αυξηθεί έως και κατά 33% μέσα στην επόμενη δεκαετία.

Για τις ελληνικές επιχειρήσεις, οι εξελίξεις αυτές δημιουργούν σημαντικά περιθώρια διεύρυνσης του εξαγωγικού τους αποτυπώματος, υπό την προϋπόθεση ότι θα υπάρξουν στοχευμένες πολιτικές ενίσχυσης της εξωστρέφειας και της ανταγωνιστικότητας.

Καθοριστικό ρόλο στην ενίσχυση της εξαγωγικής δραστηριότητας αναμένεται να διαδραματίσουν και τα πρόσφατα μέτρα στήριξης που ανακοίνωσε η κυβέρνηση για τη βιομηχανία, τον πρωτογενή τομέα και το πετρέλαιο κίνησης.

Όπως επισημαίνουν οι αναλυτές της Alpha Bank, τα μέτρα αυτά λειτουργούν ως ανάχωμα στο αυξημένο ενεργειακό κόστος, ενισχύουν την παραγωγική δραστηριότητα και διευκολύνουν τις μεταφορές.

Η περαιτέρω άνοδος των εξαγωγών αναμένεται να συμβάλει όχι μόνο στη σταδιακή μείωση του ελλείμματος στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών, αλλά και στον συνολικό μετασχηματισμό της ελληνικής οικονομίας προς ένα πιο παραγωγικό και εξωστρεφές μοντέλο, με μεγαλύτερη έμφαση στις επενδύσεις, τη βιομηχανία και τη δημιουργία σταθερών θέσεων εργασίας.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση παραμένει ο βασικός προορισμός

Το 2025 οι ελληνικές εξαγωγές αγαθών διατήρησαν την ανθεκτικότητά τους, παρά τις αυξανόμενες διεθνείς πιέσεις.

Η συνολική αξία τους διαμορφώθηκε στα 48,7 δισ. ευρώ, έναντι 50 δισ. ευρώ το 2024. Η οριακή αυτή μείωση αποδίδεται κυρίως στην πτώση των εξαγωγών πετρελαιοειδών. Χωρίς τα πετρελαιοειδή, οι εξαγωγές αγαθών ανήλθαν σε ιστορικό υψηλό, αγγίζοντας τα 37 δισ. ευρώ.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση εξακολουθεί να αποτελεί τον σημαντικότερο εμπορικό εταίρο της Ελλάδας, απορροφώντας περισσότερο από το 57% των ελληνικών εξαγωγών.

Κορυφαίοι προορισμοί παραμένουν η Ιταλία, η Γερμανία, η Κύπρος και η Βουλγαρία, ενώ ακολουθούν η Ρουμανία, η Ισπανία και η Γαλλία.

Εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι εξαγωγές προς τις Ηνωμένες Πολιτείες διαμορφώθηκαν στα 2,4 δισ. ευρώ, παραμένοντας ουσιαστικά αμετάβλητες σε σχέση με το 2024.

Παράλληλα, το εμπορικό ισοζύγιο αγαθών με τις ΗΠΑ παρέμεινε πλεονασματικό, στα 58 εκατ. ευρώ, αν και χαμηλότερο σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά.

Σημαντική παραμένει και η παρουσία της Ελλάδας στις αγορές της Μέσης Ανατολής. Οι εξαγωγές προς τις 13 χώρες της περιοχής ανήλθαν το 2025 σε 3,1 δισ. ευρώ, με τον Λίβανο να αποτελεί τον μεγαλύτερο προορισμό, απορροφώντας 1,2 δισ. ευρώ. Ακολουθούν το Ισραήλ, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και η Σαουδική Αραβία.

Οι κλάδοι που ξεχωρίζουν

Το 2025 ξεχώρισαν κυρίως οι εξαγωγές τροφίμων, οι οποίες αυξήθηκαν κατά 9,4%, ενώ άνοδο σημείωσαν επίσης τα ποτά και ο καπνός (+7,8%), τα χημικά προϊόντα (+3,9%) και τα βιομηχανικά προϊόντα (+3,4%).

Στον αντίποδα, σημαντική μείωση καταγράφηκε στα ορυκτά καύσιμα, με πτώση 15%. Παρ’ όλα αυτά, τα καύσιμα εξακολουθούν να αποτελούν τη μεγαλύτερη εξαγωγική κατηγορία της χώρας, διατηρώντας μερίδιο 26%.

Πτώση σημειώθηκε επίσης στα έλαια και λίπη (-3,7%), καθώς και στα μηχανήματα και υλικά μεταφορών (-3,5%).

Σήμερα, περίπου το 70% των ελληνικών εξαγωγών προέρχεται από τη βιομηχανία, το 25% από το εμπόριο και το υπόλοιπο 6% έως 7% από άλλους τομείς, συμπεριλαμβανομένου του πρωτογενούς τομέα.

Η αξία των εξαγωγών της βιομηχανίας έχει σχεδόν διπλασιαστεί μέσα στην τελευταία δεκαετία, στοιχείο που επιβεβαιώνει τη σταδιακή ενίσχυση της παραγωγικής βάσης της χώρας.

Ο δείκτης εξαγωγικής έντασης δείχνει ότι ο κλάδος κατασκευής ηλεκτρονικών υπολογιστών, ηλεκτρονικών και οπτικών προϊόντων κατέγραψε το 2024 το υψηλότερο ποσοστό εξαγωγών σε σχέση με την παραγωγή του, αγγίζοντας το 58%.

Ακολουθούν τα προϊόντα πετρελαίου με ποσοστό 54%, ενώ ισχυρή εξαγωγική δυναμική εμφανίζουν επίσης τα τρόφιμα, τα φαρμακευτικά προϊόντα, τα πλαστικά, τα μηχανήματα, τα μη μεταλλικά ορυκτά και η χαρτοποιία.

Αντίθετα, οι κλάδοι του ηλεκτρολογικού εξοπλισμού, των βασικών μετάλλων και της κλωστοϋφαντουργίας παρουσιάζουν υποχώρηση. Ωστόσο, εξακολουθούν να διατηρούν υψηλή εξαγωγική ένταση σε σύγκριση με άλλους τομείς της οικονομίας.