Η ταχεία μείωση του δημοσίου χρέους, που στηρίζεται στις υψηλές δημοσιονομικές επιδόσεις και στους ισχυρούς ρυθμούς ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας, αποτελεί το βασικό πλεονέκτημα της χώρας στη διεκδίκηση νέων αναβαθμίσεων από τους διεθνείς οίκους αξιολόγησης.
Σύμφωνα με όλες τις προβλέψεις, στο τέλος του έτους η Ελλάδα αναμένεται να κλείσει έναν μακροχρόνιο αρνητικό κύκλο ως προς το ύψος του δημοσίου χρέους. Η χώρα δεν θα είναι πλέον η οικονομία με το υψηλότερο χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ στην Ευρώπη.
Μετά την τελευταία αναθεώρηση, το δημόσιο χρέος αναμένεται να υποχωρήσει στο 136,8% του ΑΕΠ το 2026, χαμηλότερα από το αντίστοιχο ποσοστό της Ιταλίας, που προβλέπεται στο 138,6% του ΑΕΠ. Η πορεία αυτή σηματοδοτεί συνεχή αποκλιμάκωση από το 145,9% του 2025, με περαιτέρω πτώση στο 130,3% το 2027 και στο 119% το 2029, κάτω δηλαδή από το κρίσιμο όριο του 120%.
Η εξέλιξη αυτή αποτυπώνει τη γρηγορότερη αποκλιμάκωση δημοσίου χρέους από κάθε άλλη οικονομία τα τελευταία 40 χρόνια, όπως ανέφερε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης κατά την πρόσφατη συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου. Το επίτευγμα αυτό επισημαίνεται και στις τελευταίες εκθέσεις των διεθνών οίκων αξιολόγησης.
Αναβαθμίσεις και αξιολογήσεις
Στις 8 Μαΐου ολοκληρώνεται ο πρώτος γύρος αξιολογήσεων για το τρέχον έτος με τη δημοσιοποίηση της έκθεσης της Fitch. Ο δεύτερος γύρος αναμένεται από τον Σεπτέμβριο έως τον Νοέμβριο του 2026, όπου η κυβέρνηση προσδοκά νέες αναβαθμίσεις της πιστοληπτικής ικανότητας της χώρας, υπό την προϋπόθεση ότι οι γεωπολιτικές εξελίξεις, ιδιαίτερα στη Μέση Ανατολή, δεν θα επηρεάσουν αρνητικά το κλίμα.
Πρόωρες αποπληρωμές και δημοσιονομικές επιδόσεις
Για το τρέχον έτος έχουν προγραμματιστεί δύο πρόωρες αποπληρωμές χρέους που δημιουργήθηκε την περίοδο των μνημονίων. Το καλοκαίρι θα αποπληρωθούν 7 δισ. ευρώ από το δάνειο των 52,9 δισ. ευρώ που είχε συναφθεί με τις χώρες της ευρωζώνης. Επιπλέον, στο τέλος του έτους προβλέπεται να εξοφληθεί μέρος του δανείου ύψους 110 δισ. ευρώ από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (EFSF).
Πέρα από τους υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης, καθοριστικός παράγοντας για τη σημαντική μείωση του χρέους είναι οι ισχυρές δημοσιονομικές επιδόσεις των τελευταίων ετών. Το πρωτογενές πλεόνασμα το 2025 ανήλθε στο 4,9% του ΑΕΠ, έναντι στόχου 3,7%, ενώ για φέτος προβλέπεται να διαμορφωθεί στο 3,2% έναντι αρχικής εκτίμησης 2,8%.
Καθοριστική υπήρξε και η συμβολή των εσόδων από την πάταξη της φοροδιαφυγής. Εκτιμάται ότι τα πρόσθετα έσοδα ανήλθαν σε 3 δισ. ευρώ το 2025 και σε 2 δισ. ευρώ το 2024, συμβάλλοντας ουσιαστικά στη διατήρηση του πρωτογενούς πλεονάσματος στο 4,7% του ΑΕΠ.