Η Ελλάδα προχώρησε σε ένα σημαντικό βήμα στη διαστημική και τεχνολογική της ανάπτυξη, με την εκτόξευση τεσσάρων θερμικών δορυφόρων στο πλαίσιο του Εθνικού Προγράμματος Μικροδορυφόρων.
Όπως αναφέρει το ΑΠΕ-ΜΠΕ, η νέα ελληνική αποστολή στο διάστημα σηματοδοτεί όχι μόνο τεχνολογική πρόοδο, αλλά και αλλαγή στον τρόπο διαχείρισης κρίσεων από την Πολιτεία, με έμφαση στις δασικές πυρκαγιές και τις συνέπειες της κλιματικής κρίσης.
Η αποστολή εγκαινιάζει τη μετάβαση της χώρας σε μια εποχή εθνικής επιχειρησιακής αυτονομίας, προσφέροντας άμεση πρόσβαση σε κρίσιμα δεδομένα σχεδόν σε πραγματικό χρόνο.
Για πρώτη φορά, η Ελλάδα αποκτά δικά της θερμικά «μάτια» στο διάστημα, ικανά να εντοπίζουν νέες εστίες φωτιάς και να παρέχουν συνεχή ροή πληροφοριών στα κέντρα επιχειρήσεων της Πολιτικής Προστασίας και της Πυροσβεστικής.
Οι θερμικοί δορυφόροι αποτελούν μέρος του ευρύτερου Εθνικού Διαστημικού Προγράμματος, ύψους 200 εκατ. ευρώ, του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης, που υλοποιείται με τη στήριξη του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος (ESA) και του Ελληνικού Κέντρου Διαστήματος (ΕΛΚΕΔ). Στόχος είναι η ανάπτυξη πλήρους εθνικής ικανότητας στις υπηρεσίες Παρατήρησης της Γης για πολιτική προστασία και διαχείριση φυσικών καταστροφών.
Με την εκτόξευση των δορυφόρων δημιουργείται ένα ολοκληρωμένο εθνικό σύστημα παρακολούθησης πυρκαγιών, το οποίο επιτρέπει έγκαιρη ανίχνευση, συνεχή παρακολούθηση της εξέλιξης και ακριβή αποτύπωση των επιπτώσεων. Παράλληλα, υποστηρίζει τη λήψη αποφάσεων για την επιχειρησιακή ανταπόκριση των αρμόδιων αρχών.
Ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Δημήτρης Παπαστεργίου, δήλωσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ότι «με την αξιοποίηση των θερμικών δορυφόρων, η Ελλάδα περνά σε μια νέα εποχή στην Πολιτική Προστασία, όπου η πληροφορία δεν έρχεται εκ των υστέρων, αλλά σε σχεδόν πραγματικό χρόνο».
Όπως σημείωσε, «για πρώτη φορά αποκτούμε εθνική δυνατότητα συνεχούς παρακολούθησης πυρκαγιών, ενισχύοντας ουσιαστικά την πρόληψη, την έγκαιρη ανίχνευση και την επιχειρησιακή απόκριση».
Πρόσθεσε ότι «τα δεδομένα που παράγονται ενσωματώνονται απευθείας στα επιχειρησιακά συστήματα της χώρας, δίνοντας στους ανθρώπους της πρώτης γραμμής καλύτερη εικόνα, ταχύτερη λήψη αποφάσεων και πιο αποτελεσματικό συντονισμό».
Σύμφωνα με τον ίδιο, «το Εθνικό Πρόγραμμα Μικροδορυφόρων δεν αφορά μόνο στην τεχνολογία, αλλά στη δημιουργία πραγματικών δυνατοτήτων για τη χώρα, με άμεσο αντίκτυπο στην ασφάλεια των πολιτών, στην προστασία του περιβάλλοντος και στην ανθεκτικότητα της οικονομίας».
Εθνική επιχειρησιακή υποδομή και διασύνδεση δεδομένων
Η εκτόξευση των δορυφόρων ενισχύει ουσιαστικά τις δυνατότητες της Πυροσβεστικής και της Πολιτικής Προστασίας σε όλα τα στάδια διαχείρισης κρίσεων — από την πρόληψη έως την αποκατάσταση. Τα θερμικά δεδομένα καθιστούν εφικτό τον εντοπισμό θερμικών ανωμαλιών ακόμη και σε δύσβατες περιοχές ή κατά τη διάρκεια της νύχτας, ενώ διευκολύνουν την ακριβή χαρτογράφηση των καμένων εκτάσεων.
Η OroraTech, σε συνεργασία με ελληνικούς φορείς και επιχειρήσεις, έχει ενσωματώσει την πλατφόρμα wildfire solution στα επιχειρησιακά συστήματα της Ελληνικής Πυροσβεστικής, και ειδικότερα στο σύστημα διοίκησης ENGAGE. Μέσω αυτής της διασύνδεσης, τα Επιχειρησιακά Συντονιστικά Κέντρα Διαχείρισης Κρίσεων (ΕΣΚΕΔΙΚ) αποκτούν άμεση πρόσβαση σε χάρτες ενεργών εστιών, εκτιμήσεις κινδύνου και προβλέψεις εξάπλωσης.
Παράλληλα, τα δεδομένα των θερμικών, SAR και οπτικών δορυφόρων συγκεντρώνονται στον Κυβερνητικό Κόμβο Παρατήρησης της Γης (Governmental EO Hub), διαμορφώνοντας ένα ενιαίο περιβάλλον διαχείρισης γεωχωρικών πληροφοριών. Ο κόμβος παρέχει σε σχεδόν πραγματικό χρόνο δεδομένα έτοιμα προς ανάλυση, συνδυάζοντας πληροφορίες από ελληνικούς και διεθνείς δορυφόρους όπως Copernicus και Landsat.
Εφαρμογές για περιβάλλον και οικονομία
Η διασύνδεση της πλατφόρμας wildfire solution με τα δεδομένα του Governmental EO Hub ενισχύει τη δυνατότητα συνδυασμού θερμικών πληροφοριών με δεδομένα για καύσιμη ύλη, δασική βλάστηση, μετεωρολογικά στοιχεία και εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης. Έτσι δημιουργείται ένα ολοκληρωμένο επιχειρησιακό περιβάλλον space-based intelligence για τη χώρα.
Οι θερμικοί δορυφόροι διαθέτουν εφαρμογές πέρα από τη διαχείριση πυρκαγιών, συμβάλλοντας στην παρακολούθηση θερμοκρασίας εδάφους και θάλασσας, στην ανίχνευση θαλάσσιων καυσώνων και στην προστασία οικοσυστημάτων. Παράλληλα, υποστηρίζουν τη γαλάζια οικονομία, τη βιωσιμότητα των υδατοκαλλιεργειών και την ανάλυση φαινομένων όπως οι θερμικές νησίδες στις πόλεις.
Ενίσχυση της διαστημικής παρουσίας της Ελλάδας
Η OroraTech, ως επικεφαλής της κοινοπραξίας, έχει αναπτύξει πολυεπίπεδη παρουσία στην Ελλάδα, με επιχειρησιακό κέντρο λειτουργιών, υποδομές αυτοματοποίησης και διαδικασίες χειρισμού δορυφόρων. Παράλληλα, έχει εγκαταστήσει επίγειο σταθμό λήψης δεδομένων στο Λαύριο και αναπτύσσει καινοτόμους αισθητήρες και μοντέλα περιβαλλοντικής παρακολούθησης.
Η εκτόξευση των πρώτων ελληνικών θερμικών δορυφόρων αποτελεί στρατηγική επένδυση με άμεσο αποτύπωμα στην πολιτική προστασία, την περιβαλλοντική παρακολούθηση και την επιχειρησιακή ετοιμότητα της χώρας. Η άμεση πρόσβαση σε αξιόπιστα δεδομένα και η ταχεία αξιοποίησή τους συνιστούν πλέον βασικές προϋποθέσεις για την αποτελεσματική αντιμετώπιση κρίσεων.
ΦΩΤΟ: Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης