Το Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης αναγνώρισε με αυξημένη πλειοψηφία ότι το δικαίωμα στην απεργία αποτελεί θεμελιώδες και αναπόσπαστο μέρος της συνδικαλιστικής ελευθερίας, όπως κατοχυρώνεται από τη Διεθνή Σύμβαση Εργασίας αριθ. 87 του 1948.
Η απόφαση αυτή, που εκδόθηκε στις 21 Μαΐου 2026 ύστερα από παραπομπή σχετικού ερωτήματος από τη Διεθνή Οργάνωση Εργασίας (ΔΟΕ), χαρακτηρίζεται από τη Γενική Συνομοσπονδία Εργατών Ελλάδας (ΓΣΕΕ) ως ιστορική για τη δημοκρατία, την κοινωνική δικαιοσύνη και τους εργατικούς αγώνες παγκοσμίως.
Όπως αναφέρει η Συνομοσπονδία, η γνωμοδότηση του Δικαστηρίου επιβεβαιώνει δεκαετίες συνεπούς νομολογίας και πρακτικής των εποπτικών οργάνων της ΔΟΕ σχετικά με την προστασία του δικαιώματος στην απεργία.
Η εξέλιξη αυτή, όπως τονίζεται, ενισχύει την ασφάλεια δικαίου και την αξιοπιστία του διεθνούς συστήματος εργασιακών προτύπων, αποτελώντας σημαντική νίκη για τη ΔΟΕ και το τριμερές σύστημα διακυβέρνησής της.
Η απόφαση του Δικαστηρίου βάζει τέλος σε μια μακροχρόνια νομική και πολιτική αμφισβήτηση της ισότιμης προστασίας του δικαιώματος στην απεργία, η οποία είχε προκύψει κυρίως από πλευράς εργοδοτικών οργανώσεων.
Η διαμάχη αυτή, σύμφωνα με τη ΓΣΕΕ, είχε επηρεάσει τη λειτουργία και την αξιοπιστία των θεσμοθετημένων τριμερών διαδικασιών της ΔΟΕ.
Η συμβολή της Ελλάδας στη διεθνή εξέλιξη
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην Ελλάδα, η οποία συνδέεται άμεσα με την πολιτική και συνταγματική της ιστορία. Στην τεκμηρίωση της παραπομπής στο Διεθνές Δικαστήριο, επισημαίνεται η Εξεταστική Επιτροπή που διορίστηκε το 1968 για να εξετάσει καταγγελίες σχετικά με την τήρηση των Συμβάσεων αριθ. 87 και 98 από τη χώρα, κατά τη διάρκεια της στρατιωτικής δικτατορίας.
Την περίοδο εκείνη, η καταστολή των συνδικαλιστικών δικαιωμάτων και του δικαιώματος στην απεργία παρακολουθήθηκε από τα εποπτικά όργανα της ΔΟΕ, γεγονός που συνέβαλε καθοριστικά στη διαμόρφωση του διεθνούς πλαισίου προστασίας των θεμελιωδών συνδικαλιστικών ελευθεριών.
Η ιστορική εμπειρία της Ελλάδας, όπως σημειώνει η ΓΣΕΕ, αναγνωρίζεται διεθνώς ως κρίσιμο στοιχείο για την αποκατάσταση της δημοκρατίας και οδήγησε στη ρητή κατοχύρωση του δικαιώματος απεργίας στο Σύνταγμα του 1975 (άρθρο 23 παρ. 2).
Η επόμενη μέρα για τα συνδικάτα
Η ΓΣΕΕ υπογραμμίζει ότι θα συμβάλει ενεργά στην παρακολούθηση της εφαρμογής και αξιοποίησης της νέας γνωμοδότησης, τόσο σε διεθνές όσο και σε εθνικό επίπεδο, μέσω της σχετικής νομολογίας των δικαστηρίων.
Στόχος είναι η ενίσχυση της προστασίας των εργαζομένων και η διασφάλιση αξιοπρεπών συνθηκών εργασίας με ισότητα σε όλο τον κόσμο.