Στην κινητικότητα που έχει αναπτυχθεί στις ελληνολιβυκές σχέσεις με εκατέρωθεν επισκέψεις εντάσσεται η χθεσινή συνάντηση του Σαντάμ Χαφτάρ με τον Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη στο Μέγαρο Μαξίμου. Είχε προηγηθεί κατ’ ιδίαν επαφή του λίβυου με τον υπουργό Εξωτερικών Γιώργο Γεραπετρίτη.
Ο Σαντάμ είναι υπαρχηγός της Γενικής Διοίκησης του Λιβυκού Εθνικού Στρατού (LNA) και θεωρείται πιθανός διάδοχός του πατρός του, Στρατάρχη Χαλίφα Χαφτάρ, που ηγεμονεύει την Ανατολική Λιβύη.
Είναι δε ένας εκ τεσσάρων (από τους συνολικά έξι) γιών του Στρατάρχη που ασχολείται με την διοίκηση της λεγόμενης «κυβέρνησης» στη Βεγγάζη.
Μεταναστευτικό SOS
Στο επίκεντρο της συνάντησης Μητσοτάκη και Χαφτάρ τέθηκε η «κοινή πρόκληση της παράτυπης μετανάστευσης» και η περεταίρω ενίσχυση της διμερούς συνεργασίας στον τομέα.
Το μεγάλο πρόβλημα καταγράφεται στην Κρήτη, όπου πέρυσι έφτασαν (αλλά και στη Γαύδο) μέσω Λιβύης πάνω από 20.000 παράνομοι μετανάστες.
Το πρώτο εξάμηνο του 2025 έφτασαν στην Κρήτη 7.124 μετανάστες με αποτέλεσμα την εφαρμογή τρίμηνης αναστολή της εξέτασης των αιτημάτων ασύλου για όσους μετανάστες φτάνουν στην χώρα από τη Βόρεια Αφρική με πλωτά μέσα.
Όπως είναι σε θέση να γνωρίζει το BusinessDaily, από τις αρχές του 2026 έως και τις 3 Ιουνίου έφτασαν στην Κρήτη 6.176 μετανάστες από την Λιβύη.
Οι αυξημένες ροές των τελευταίων ημερών προκάλεσαν την σημερινή έκτακτη επίσκεψη του υπουργού Μετανάστευσης και Ασύλου, Θάνου Πλεύρη, στο νησί.
Σε κεντρικό πλάνο η οριοθέτηση των ΑΟΖ
Επιπλέον, Μητσοτάκης και Χαφτάρ συζήτησαν για το ζήτημα της οριοθέτησης των θαλασσίων ζωνών, θέμα που απασχόλησε τη συνάντηση του δεύτερου και με τον κ. Γεραπετρίτη.
Προτεραιότητας της Ελλάδος παραμένει η οριοθέτηση της ΑΟΖ με την Λιβύη στη βάσει του Διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας, υπογράμμισε, σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, ο Έλληνας ΥΠΕΞ στον συνομιλητή του.
Οι σχετικές τεχνικές συνομιλίες εκκίνησαν τον περασμένο Σεπτέμβριο στην Αθήνα (μεταξύ Ελλάδος και της διεθνούς αναγνωρισμένης κυβέρνησης της Λιβύης που εδρεύει στην Τρίπολη).
Την προηγούμενη εβδομάδα πραγματοποιήθηκε ο δεύτερος γύρος των συνομιλιών, στο πλαίσιο της επίσκεψης της υφυπουργού Εξωτερικών, Πρέσβεως Αλεξάνδρας Παπαδοπούλου, στην Τρίπολη.
Στον πρώτο γύρο των συζητήσεων περί οριοθέτησης, στην αντιπροσωπεία της Τρίπολης μετείχαν και αξιωματούχοι της Βεγγάζης. Διπλωματικοί αξιωματούχοι άφηναν ανοιχτό το ενδεχόμενο να συμβεί αυτό εκ νέου και στις πρόσφατες συνομιλίες.
Μετά την έναρξη των συνομιλιών με την Τρίπολη για τις θαλάσσιες ζώνες, η Αθήνα -μέσω του ΥΠΕΞ- διαμήνυσε ότι θα πραγματοποιήσει αυτοτελείς συνομιλίες για το ίδιο θέμα και με τη Βεγγάζη.
Κι εδώ προκύπτει το ερώτημα: Μπορεί η Ελλάδα, μια χώρα που επικαλείται (παραπάνω από όσα θα έπρεπε) το διεθνές δίκαιο, να συνομολογήσει διεθνή συμφωνία με μια παράνομη/μη αναγνωρισμένη οντότητα; Κάτι παρεμφερές ρωτήθηκε και ο Παύλος Μαρινάκης στη χθεσινή ενημέρωση των πολιτικών συντακτών.
«Η Ελλάδα είναι ένα κράτος που πριν και πάνω από όλα σέβεται το Διεθνές Δίκαιο και η πολιτική που ακολουθεί είναι μια πολιτική που κινείται σε αυτόν τον άξονα.
Κάθε διμερής συνάντηση που γίνεται σε όλα τα επίπεδα, αποσκοπεί στην εξυπηρέτηση των εθνικών μας συμφερόντων», απάντησε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, συμπληρώνοντας ότι υπάρχουν πολλά σημαντικά ανοιχτά θέματα «που δεν μπορούμε να τα βάλουμε κάτω από το χαλί».
Οι συνομιλίες με τη Λιβύη ήταν περίπλοκες ακόμα και όταν η χώρα ήταν ενιαία υπό τον Μουαμάρ Καντάφι.
Το «βαρίδι» του τουρκολιβυκού μνημονίου που υπέγραψαν Άγκυρα και Τρίπολη τον Νοέμβριο του 2019, αν και παράνομο, κατέστησε ακόμα πιο σύνθετη την τότε εν υπνώσει -αλλά διαχρονικά δύσκολη- διαδικασία οριοθέτησης Ελλάδος και Λιβύης.
Ισχυρή Λιβύη και η συνεργασία με την Ελλάδα
Όσον αφορά στη συνάντηση Γεραπετρίτη - Χαφτάρ, εκτός από ΑΟΖ και Μεταναστευτικό, οι δύο έθεσαν το φάσμα της διμερούς οικονομικής και εμπορικής συνεργασίας καθώς και την περεταίρω μεταφορική διασύνδεσή των δύο πλευρών.
Για τη μετανάστευση συμφωνήθηκε η συνεργασία με σκοπό τη μείωση των ροών προς Κρήτη και Γαύδο αλλά και η συνέχιση των προγραμμάτων εκπαίδευσης στελεχών της Λιβυκής Ακτοφυλακής στην Ελλάδα. Από την Αθήνα άφηναν ανοιχτό το ενδεχόμενο και για περεταίρω βοήθεια προς τη Βεγγάζη.
Επιπλέον, δόθηκε έμφαση στην εμβάθυνση της οικονομικής συνεργασίας και την προώθηση επενδύσεων σε διάφορους τομείς, περιλαμβανομένης της ενέργειας σε συνέχεια και της επιχειρηματικής αποστολής που πραγματοποιήθηκε τον περασμένο Ιανουάριο στη Βεγγάζη.
Ενώ, συμφωνήθηκε ότι υπάρχει ανάγκη αναβάθμισης των θαλάσσιων και αεροπορικών συνδέσεων μεταξύ των δύο πλευρών.
Υπενθυμίζεται ότι από τον Οκτώβριο του 2025 (επανα)λειτουργεί η απευθείας αεροπορική σύνδεση της Αθήνας με Τρίπολη και Βεγγάζη.
Τέλος, ο κ. Γεραπετρίτης επανέλαβε τη ελληνική θέση για μια «ενιαία και ισχυρή Λιβύη, χωρίς επεμβάσεις τρίτων».
Διπλωματικές πηγές αποτιμώντας την επίσκεψη Χαφτάρ υποστήριξαν ότι επιβεβαιώνει την κοινή βούληση για περαιτέρω ενίσχυση των διαύλων επικοινωνίας καθώς και την «ιδιαίτερα ικανοποιητική σχέση που έχει αναπτυχθεί» μεταξύ Αθήνας και Βεγγάζης.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
