Τη θωράκιση του δημόσιου πανεπιστημίου και τη ρητή συνταγματική κατοχύρωση του μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα των μη κρατικών πανεπιστημίων έθεσε στο επίκεντρο της παρέμβασής της η βουλευτής του ΠΑΣΟΚ-Κινήματος Αλλαγής, Νάντια Γιαννακοπούλου, μιλώντας στην Επιτροπή Αναθεώρησης του Συντάγματος για το άρθρο 16.
Η κ. Γιαννακοπούλου υπογράμμισε ότι η αναθεώρηση του Συντάγματος αποτελεί κορυφαία στιγμή αυτοσυνείδησης μιας δημοκρατίας, ασκώντας παράλληλα κριτική στον τρόπο με τον οποίο η κυβερνητική πλειοψηφία επέλεξε να την προωθήσει. Όπως ανέφερε, η διαδικασία πραγματοποιείται στο τέλος της βουλευτικής περιόδου, μέσα στο καλοκαίρι, με εξπρές ρυθμούς, γεγονός που δεν επιτρέπει την απαραίτητη ενημέρωση των πολιτών. «Αυτή η τακτική έχει ακριβή χαρακτηρισμό: είναι ο συνταγματικός λαϊκισμός», σημείωσε, προσθέτοντας ότι το ΠΑΣΟΚ δεν αποφεύγει την ευθύνη αλλά προσέρχεται με ολοκληρωμένη πρόταση, επιμένοντας στην αυξημένη πλειοψηφία των τριών πέμπτων στη Βουλή.
Η θέση για το άρθρο 16
Αναφερόμενη ειδικά στο άρθρο 16, η βουλευτής επισήμανε ότι η Ελλάδα παραμένει από τις τελευταίες χώρες της Ευρώπης που αντιμετωπίζουν με καχυποψία τη λειτουργία μη κρατικών, μη κερδοσκοπικών πανεπιστημίων. Όπως είπε, για δεκαετίες η χώρα έχασε ευκαιρίες για ακαδημαϊκές επενδύσεις, συνεργασίες με διεθνή ιδρύματα και συγκράτηση των νέων που φεύγουν στο εξωτερικό για σπουδές.
Η πραγματικότητα, τόνισε, έχει ξεπεράσει τις παλιές βεβαιότητες, καθώς χιλιάδες ελληνικές οικογένειες δαπανούν σημαντικούς πόρους εκτός Ελλάδας, με αποτέλεσμα απώλεια ανθρώπινου κεφαλαίου και γνώσης. «Δεν έχουμε κανέναν λόγο να συντηρούμε έναν αναχρονισμό που δεν υπηρετεί ούτε τη δημόσια εκπαίδευση, ούτε την κοινωνική δικαιοσύνη», σημείωσε, υπογραμμίζοντας ότι τώρα είναι η ώρα να επιτραπεί η λειτουργία μη κρατικών, μη κερδοσκοπικών πανεπιστημίων με όρους ποιότητας, εποπτείας και κοινωνικής ευθύνης.
Κριτική στην κυβερνητική πρόταση
Η Νάντια Γιαννακοπούλου επισήμανε ότι η κυβερνητική πρόταση προβλέπει ανώτατη εκπαίδευση από νομικά πρόσωπα «δημόσιου ή ιδιωτικού χαρακτήρα», χωρίς να αναφέρεται πουθενά η λέξη «μη κερδοσκοπικός». Η απουσία αυτή, όπως είπε, «ανοίγει διάπλατα την πόρτα στο κερδοσκοπικό, επιχειρηματικό πανεπιστήμιο, χωρίς κατοχύρωση κοινωνικής αποστολής και χωρίς ανεξάρτητη εποπτεία».
Πρόσθεσε ότι η αναφορά στη γλώσσα και τη σημαία, αν και απολύτως σεβαστή, δεν μπορεί να χρησιμοποιείται ως κάλυψη για την εμπορευματοποίηση της γνώσης.
Η πρόταση του ΠΑΣΟΚ
Η απάντηση του ΠΑΣΟΚ, σύμφωνα με τη βουλευτή, έχει δύο σκέλη. Πρώτον, τη θωράκιση του δημόσιου πανεπιστημίου με πλήρη αυτοδιοίκηση και ακαδημαϊκή αυτονομία, καθώς και με επαρκή χρηματοδότηση από το κράτος. Δεύτερον, τη συνταγματική κατοχύρωση του μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα των μη κρατικών πανεπιστημίων, με αυστηρή αδειοδότηση, πιστοποίηση και εποπτεία από ανεξάρτητη αρχή.
«Όχι επιχειρηματικό πανεπιστήμιο, αλλά ιδρύματα μη κερδοσκοπικά, με σαφή κοινωνική αποστολή και ακαδημαϊκή ελευθερία — κατά το ευρωπαϊκό πρότυπο», τόνισε χαρακτηριστικά.
Προσωπική αναφορά και μήνυμα
Σε προσωπικό τόνο, η κ. Γιαννακοπούλου ανέφερε ότι είναι παιδί του δημόσιου σχολείου και πανεπιστημίου, από τα οποία πήρε τα εφόδια για τη ζωή και τη δημόσια πορεία της. «Μιλώ με βαθιά πίστη στη δύναμη της δημόσιας εκπαίδευσης, όχι από ιδεολογική εμμονή, αλλά από προσωπική εμπειρία», είπε, τονίζοντας ότι η ενίσχυση του δημόσιου πανεπιστημίου αποτελεί ζήτημα κοινωνικής δικαιοσύνης και ίσων ευκαιριών.
Κλείνοντας, σημείωσε ότι «αυτή είναι η διαφορά μεταξύ του εμπορίου και της παιδείας ως δημόσιου αγαθού». Υπενθύμισε, τέλος, τη διδαχή του Αριστοτέλη ότι προτιμότερο είναι να άρχει ο νόμος παρά οποιοσδήποτε μεμονωμένος πολίτης, ζητώντας «ένα Σύνταγμα που τηρείται και κυβερνά με κανόνες, όχι κατά τη βούληση της εκάστοτε εξουσίας». Το ΠΑΣΟΚ, όπως υπογράμμισε, θα στηρίξει κάθε αλλαγή που ενισχύει τα δικαιώματα, τους θεσμούς και τη δημόσια παιδεία, αντιστεκόμενο σε κάθε λογική που τα παραδίδει στα συμφέροντα των λίγων.