Την ανάγκη για θωράκιση της κοινωνίας, της οικονομίας και των δημοκρατικών θεσμών απέναντι στην απειλή της παραπληροφόρησης στην εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης (AI) ανέδειξε ο γενικός γραμματέας Επικοινωνίας και Ενημέρωσης, Δημήτρης Κιρμικίρογλου, από το βήμα της διεθνούς έκθεσης Τεχνολογίας και Καινοτομίας «BEYOND 2026». Η έκθεση φιλοξενείται στο Metropolitan Expo έως και την Παρασκευή 19 Ιουνίου, με τη γενική γραμματεία Επικοινωνίας και Ενημέρωσης (ΓΓΕΕ) να συμμετέχει για πρώτη φορά ως συνδιοργανωτής, αναλαμβάνοντας την πρωτοβουλία για δύο στοχευμένες δράσεις γύρω από τον μετασχηματισμό του ενημερωτικού πεδίου και τις επιπτώσεις του στην αγορά.
Κατά την εισήγησή του στη συζήτηση με θέμα «ο Κατακερματισμός της Πληροφορίας: Μια Δημοκρατική και Επιχειρηματική Πρόκληση», ο κ. Κιρμικίρογλου υπογράμμισε ότι η παραπληροφόρηση δεν αποτελεί ένα αμιγώς πολιτικό ζήτημα, αλλά μια βαθιά οικονομική και κοινωνική απειλή. Όπως ανέφερε, το πιο ακριβό περιουσιακό στοιχείο μιας κοινωνίας και μιας οικονομίας είναι η εμπιστοσύνη, καθώς το ψεύδος κινεί αγορές, αδειάζει λογαριασμούς και πλήττει καίρια τη φήμη επιχειρήσεων και εμπορικών σημάτων.
Τα οικονομικά μεγέθη της απάτης και ο ρόλος του Τύπου
Ο γενικός γραμματέας παρουσίασε στοιχεία που δείχνουν ότι το 85% της συνολικής ζημίας, ύψους 4,2 δισ. ευρώ, από απάτες βασισμένες στην παραπληροφόρηση στον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο το 2024, επωμίστηκε απευθείας ο πολίτης. Σύμφωνα με εκτιμήσεις της Deloitte, η λεγόμενη απάτη μέσω παραγωγικής τεχνητής νοημοσύνης (generative AI) αναμένεται να εκτιναχθεί παγκοσμίως, αγγίζοντας τα 40 δισ. δολάρια έως το 2027.
Χαρακτηρίζοντας την Τεχνητή Νοημοσύνη ως «ταυτόχρονα απειλή και λύση», ο κ. Κιρμικίρογλου ξεκαθάρισε ότι το κράτος δεν είναι, ούτε επιδιώκει να γίνει, «υπουργείο αλήθειας». Τόνισε ότι η πολιτεία πρέπει να λειτουργεί ως εγγυήτρια του θεσμικού πλαισίου και της ανθεκτικότητας, όχι όμως του ίδιου του περιεχομένου, ενώ υπογράμμισε πως η ανεξάρτητη δημοσιογραφία αποτελεί τον μοναδικό και αναντικατάστατο μηχανισμό επαλήθευσης που διαθέτει η κοινωνία.
Η απάντηση στα Deepfakes μέσω της Εθνικής Στρατηγικής
Η δεύτερη δράση της ΓΓΕΕ επικεντρώθηκε σε εξειδικευμένο εργαστήριο για την ανάπτυξη δεξιοτήτων (Capacity Building) στη Δημόσια Διοίκηση, σε συνεργασία με την Εθνική Σχολή Δημόσιας Διοίκησης. Ο κ. Κιρμικίρογλου εστίασε στους κινδύνους των deepfakes και του συνθετικού περιεχομένου, επισημαίνοντας το υψηλό περιθώριο λάθους των σύγχρονων εργαλείων ανίχνευσης ψηφιακά κατασκευασμένου υλικού. Όπως σημείωσε, το φαινόμενο αυτό διαβρώνει την εμπιστοσύνη στους θεσμούς και υπονομεύει την ικανότητα του κράτους να προστατεύσει αποτελεσματικά τους πολίτες του.
Ως θεσμική απάντηση, παρουσίασε την ολιστική Εθνική Στρατηγική Ανθεκτικότητας που ανέπτυξε η ΓΓΕΕ, υπογραμμίζοντας ότι η αντιμετώπιση της ψηφιακής παραποίησης πρέπει να είναι συνολική, να διατρέχει ολόκληρο το κυβερνητικό οικοδόμημα και να στηρίζεται σε στελέχη με τις απαραίτητες δεξιότητες για την έγκαιρη αναγνώριση και αντίδραση στο ψεύδος.
Το εργαστήριο αποτέλεσε πεδίο γόνιμου διαλόγου για τις μεθόδους αντίκρουσης της παραπληροφόρησης και την υπεύθυνη χρήση των εργαλείων AI από τους επαγγελματίες της ενημέρωσης, με τη συμμετοχή κορυφαίων θεσμικών παραγόντων. Στις εργασίες συμμετείχαν ο πρόεδρος του ΕΚΔΔΑ Βασίλης Έξαρχος, η γενική γραμματέας Συντονισμού Παρασκευή Δραμαλιώτη, η αναπληρώτρια καθηγήτρια του Παντείου Πανεπιστημίου Μπέττυ Τσακαρέστου, ο αντιπρόεδρος της ΕΣΗΕΑ Ανδρέας Παναγόπουλος, ο δημοσιογράφος της ΕΡΤ Βασίλης Βασιλόπουλος και ο ερευνητής του ΕΚΕΤΑ και του MedDMO Νίκος Σαρρής, μαζί με στελέχη της ΓΓΕΕ και του ΕΚΔΔΑ. Τη συζήτηση συντόνισε η δημοσιογράφος Ηλιάνα Κουλαρμάνη.
Φωτογραφία από το Δελτίο Τύπου της γενικής γραμματείας Επικοινωνίας και Ενημέρωσης