Τα παιχνίδια τεχνητής νοημοσύνης που επικοινωνούν με μικρά παιδιά θα πρέπει να υπόκεινται σε αυστηρότερους κανόνες και να φέρουν νέα σήματα πιστοποίησης ασφάλειας, σύμφωνα με έκθεση που προειδοποιεί για τους πιθανούς κινδύνους από τη χρήση τους.
Η σύσταση αυτή προέρχεται από την πρώτη έκθεση του ερευνητικού έργου του Πανεπιστημίου του Κέμπριτζ «AI in the Early Years», η οποία εξετάζει πώς τα παιχνίδια παραγωγικής τεχνητής νοημοσύνης (Generative AI) επηρεάζουν την ανάπτυξη των παιδιών κατά τα πρώτα πέντε χρόνια της ζωής τους.
Παρότι τα παιχνίδια GenAI προωθούνται ως σύντροφοι μάθησης ή φίλοι για τα παιδιά, η επίδρασή τους στην προσχολική ανάπτυξη έχει ερευνηθεί ελάχιστα.
Η μελέτη σχεδιάστηκε σε μικρή κλίμακα, ώστε να επιτρέψει λεπτομερείς παρατηρήσεις και να εντοπίσει αποχρώσεις στη συμπεριφορά που θα μπορούσαν να χαθούν σε μεγαλύτερες έρευνες.
Οι αντιδράσεις των παιδιών και οι παρατηρήσεις των ερευνητών
Οι ερευνητές συνέλεξαν απόψεις εκπαιδευτικών προσχολικής ηλικίας και επικεφαλής φιλανθρωπικών οργανώσεων για παιδιά.
Στη συνέχεια, κατέγραψαν σε βίντεο 14 παιδιά σε κέντρα του Λονδίνου να παίζουν με ένα μαλακό παιχνίδι GenAI, το Gabbo, και πήραν συνεντεύξεις από κάθε παιδί και έναν γονέα.
Διαπιστώθηκε ότι τα παιχνίδια αυτά δυσκολεύονται να ανταποκριθούν στο παιχνίδι, παρερμηνεύουν τα παιδιά και αντιδρούν ακατάλληλα στα συναισθήματα. Για παράδειγμα, όταν ένα πεντάχρονο παιδί είπε στο παιχνίδι «σ' αγαπώ», εκείνο απάντησε με τυπικό μήνυμα συμμόρφωσης προς οδηγίες, προκαλώντας απογοήτευση.
Σε άλλη περίπτωση, ένα παιδί τριών ετών είπε «είμαι λυπημένος», αλλά το παιχνίδι απάντησε χαρωπά, δίνοντας την εντύπωση ότι αγνοεί τη συναισθηματική του κατάσταση. Οι ερευνητές σημειώνουν ότι τέτοιες αντιδράσεις μπορεί να επηρεάσουν αρνητικά την ψυχοσυναισθηματική ανάπτυξη.
Ανησυχίες γονέων και εκπαιδευτικών
Η μελέτη έδειξε ότι τα παιχνίδια GenAI υστερούν στο κοινωνικό και συμβολικό παιχνίδι, που αποτελούν βασικά στοιχεία της πρώιμης παιδικής ανάπτυξης.
Παράλληλα, οι περισσότεροι γονείς και εκπαιδευτικοί αναγνώρισαν τη δυνατότητα των παιχνιδιών να ενισχύσουν τις επικοινωνιακές δεξιότητες των παιδιών, αν και αρκετοί εξέφρασαν ανησυχία για τη δημιουργία μονόπλευρων σχέσεων.
Τα παιδιά συχνά αγκάλιαζαν και φιλούσαν το παιχνίδι ή δήλωναν ότι το αγαπούν, γεγονός που, σύμφωνα με τους ερευνητές, ενδέχεται να οδηγήσει σε μη υγιή συναισθηματική σύνδεση.
Επιπλέον, πολλοί γονείς προβληματίστηκαν για τα δεδομένα που συλλέγουν τα παιχνίδια και για την ασάφεια στις πολιτικές προστασίας προσωπικών δεδομένων.
Ανάγκη για ρύθμιση και καθοδήγηση
Σχεδόν το 50% των επαγγελματιών προσχολικής εκπαίδευσης δήλωσε ότι δεν γνωρίζει πού να βρει αξιόπιστες πληροφορίες για την ασφάλεια της τεχνητής νοημοσύνης στα παιδιά, ενώ το 69% υπογράμμισε την ανάγκη για περισσότερη καθοδήγηση.
Παράλληλα, εκφράστηκαν ανησυχίες για ζητήματα προστασίας και για το αυξανόμενο ψηφιακό χάσμα λόγω κόστους.
Οι συγγραφείς της έκθεσης προτείνουν σαφέστερη ρύθμιση, περιορισμό των λειτουργιών που ενθαρρύνουν τη φιλία με τα παιχνίδια, καθώς και διαφανείς πολιτικές για την προστασία δεδομένων. Επίσης, ζητούν αυστηρότερους κανόνες για την πρόσβαση τρίτων στα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης.
Η έκθεση καλεί τους κατασκευαστές να δοκιμάζουν τα προϊόντα τους με παιδιά και να συνεργάζονται με ειδικούς για την προστασία ανηλίκων πριν από την κυκλοφορία.
Οι γονείς ενθαρρύνονται να ενημερώνονται πριν την αγορά και να συμμετέχουν στο παιχνίδι, ώστε να παρακολουθούν τις αλληλεπιδράσεις και να συζητούν τα συναισθήματα των παιδιών. Προτείνεται ακόμη η χρήση των παιχνιδιών αυτών σε κοινόχρηστους χώρους του σπιτιού.