Οι πράκτορες Τεχνητής Νοημοσύνης (AI agents) αποτελούν πλέον μία από τις πιο καθοριστικές τεχνολογικές εξελίξεις, με εφαρμογές που επεκτείνονται από τις επιχειρήσεις έως τα συστήματα υγείας.
Ένας τέτοιος πράκτορας μπορεί να εντοπίζει αυτόνομα νέες αγορές, να επικοινωνεί με προμηθευτές, να συντάσσει εξατομικευμένα emails και να διαμορφώνει συμβόλαια προς έγκριση από τους ανθρώπινους συνεργάτες του.
Αντίστοιχα, σε ένα σύστημα υγείας θα μπορούσε να προγραμματίζει εξετάσεις, να ενημερώνει ασθενείς και να εντοπίζει ανακολουθίες στα ιατρικά δεδομένα.
Όπως επισήμανε από τη Θεσσαλονίκη η Αλίκη Φοινικοπούλου, επικεφαλής της παγκόσμιας ομάδας Public Policy της Salesforce, μιλώντας στο 13ο Technology Forum που συνδιοργάνωσε το ΑΠΕ-ΜΠΕ, οι πράκτορες ΤΝ είναι ήδη πραγματικότητα.
«Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι πότε θα ξεκινήσει η επανάσταση των AI agents, αλλά αν είμαστε έτοιμοι να διαμορφώσουμε σωστά την εποχή της πρακτορειακής ΤΝ και να την αξιοποιήσουμε στο έπακρο», υπογράμμισε.
Από τα LLMs στους αυτόνομους πράκτορες
Η κα Φοινικοπούλου εξήγησε ότι οι πράκτορες ΤΝ διαφέρουν ουσιαστικά από τα Μεγάλα Γλωσσικά Μοντέλα (LLMs) όπως τα ChatGPT, Claude και Gemini. «Τα LLMs παραμένουν στατικά εργαλεία: εμείς ρωτάμε, αυτά απαντούν.
Ένας πράκτορας ΤΝ όμως διαθέτει δυνατότητα συλλογισμού, σχεδιάζει, ενεργεί και αντλεί δεδομένα από πολλαπλές πηγές για λογαριασμό ενός ιδιώτη, μιας επιχείρησης ή ακόμη και ενός άλλου agent», ανέφερε.
Η ίδια τόνισε ότι περνάμε από την εποχή της ΤΝ ως μηχανής αναζήτησης, στην εποχή του ψηφιακού συνεργάτη που εκτελεί ολοκληρωμένες εργασίες.
Σύμφωνα με το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ, το 50% των βασικών κυβερνητικών λειτουργιών είναι ήδη έτοιμες για την υιοθέτηση πρακτορειακής ΤΝ, με σημαντικά οφέλη σε παραγωγικότητα και ικανοποίηση πολιτών.
Η αύξηση της παραγωγικότητας μπορεί να φτάσει έως και 30%, ενώ οι πράκτορες μπορούν να καλύψουν κενά στην αγορά εργασίας χωρίς να αντικαθιστούν τον άνθρωπο.
Η εμπιστοσύνη ως προϋπόθεση
Παρά τις δυνατότητές τους, η κα Φοινικοπούλου επισήμανε ότι «τίποτα δεν λειτουργεί χωρίς εμπιστοσύνη». Στην περίπτωση των AI agents, η πρόκληση είναι μεγαλύτερη, καθώς αυτοί μπορούν να εκτελούν μαζικά καθήκοντα χωρίς συνεχή ανθρώπινη παρέμβαση.
Για να θεμελιωθεί εμπιστοσύνη, απαιτείται δράση σε τρία επίπεδα: ευθύνη και λογοδοσία, ουσιαστική ανθρώπινη εποπτεία και προστασία δεδομένων και ιδιωτικότητας.
Η ευθύνη πρέπει να είναι σαφής όταν ένας agent προκαλεί ζημία. Η εποπτεία, σύμφωνα με την ίδια, δεν μπορεί να σημαίνει μικροδιαχείριση, αλλά έλεγχο του αποτελέσματος σε κρίσιμες αποφάσεις.
Όσον αφορά τα δεδομένα, οι πράκτορες χρειάζονται πρόσβαση σε ποιοτικά δεδομένα, γεγονός που καθιστά τη διακυβέρνηση των data κεντρική προτεραιότητα, με εργαλεία όπως το GDPR και τον κανονισμό AI Act της ΕΕ.
Η τεχνολογία εμπιστοσύνης της Salesforce
Η πλατφόρμα «Agentforce» της Salesforce ενσωματώνει ένα «trust layer», μια ενδιάμεση υποδομή που μεσολαβεί ανάμεσα στον AI agent, τα εταιρικά δεδομένα και τα εξωτερικά μοντέλα ΤΝ.
«Αυτό λειτουργεί σαν διαρκής ψηφιακός φρουρός, που υποχρεώνει τους πράκτορες να απαντούν μόνο βάσει εγγυημένων πηγών δεδομένων, μειώνοντας τις παραισθήσεις της ΤΝ και διασφαλίζοντας μηδενική διακράτηση δεδομένων από τα LLMs», ανέφερε η κα Φοινικοπούλου.
Η άνιση κατανομή των ευκαιριών
Η ευκαιρία της ΤΝ δεν θα κατανεμηθεί ισομερώς, σημείωσε, προσθέτοντας ότι οι χώρες με τη μεγαλύτερη ετοιμότητα δεν είναι απαραίτητα οι πλουσιότερες, αλλά όσες έχουν δημιουργήσει τις κατάλληλες συνθήκες.
Οι τέσσερις κρίσιμοι πυλώνες είναι οι υποδομές, τα σωστά δομημένα δεδομένα, το πλαίσιο διακυβέρνησης και οι δεξιότητες.
Η Ελλάδα, σύμφωνα με την κα Φοινικοπούλου, βρίσκεται σε καλό δρόμο, έχοντας προοδεύσει στις υποδομές, διαθέτοντας ισχυρό τομέα υπηρεσιών και στενή ενσωμάτωση στο ευρωπαϊκό ψηφιακό πλαίσιο.
Κάθε οργανισμός, ωστόσο, χρειάζεται σαφή στρατηγική για την υιοθέτηση της ΤΝ, καθώς η απουσία διακυβέρνησης παραμένει ένα από τα μεγαλύτερα εμπόδια.