Πιεστικές αξιώσεις στην ανατολική Ουκρανία προβάλλει η Ρωσία, διεκδικώντας τον πλήρη έλεγχο του Ντονμπάς, δηλαδή των περιφερειών Ντονέτσκ και Λουχάνσκ. Σύμφωνα με πληροφορίες που μεταφέρει το Reuters, το Κρεμλίνο ζητά από το Κίεβο να αποσύρει τις ουκρανικές δυνάμεις από περιοχές του Ντονμπάς που δεν ελέγχει ήδη η Μόσχα.
Σε αντάλλαγμα, οι ρωσικές δυνάμεις διατίθενται να υποχωρήσουν από κατεχόμενα εδάφη στις βορειοανατολικές περιφέρειες Σούμι και Χάρκοβο, ενώ στα νότια μέτωπα των περιοχών Χερσώνα και Ζαπορίζια σχεδιάζεται η διατήρηση του υπάρχοντος status quo, δηλαδή ένα «πάγωμα» των συγκρούσεων.
Αυτή η πρόταση τέθηκε στο τραπέζι κατά τη συνάντηση του Ρώσου προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν με τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ στη σύνοδο κορυφής που πραγματοποιήθηκε στην Αλάσκα. Πρόκειται για την πρώτη άμεση συνάντηση μεταξύ των ηγετών των δύο υπερδυνάμεων από τότε που ξέσπασε ο πόλεμος στην Ουκρανία το 2022.
Από ουκρανικής πλευράς, ο πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι αναμένεται να επισκεφθεί την Ουάσινγκτον, προκειμένου να εξετάσει το ενδεχόμενο επίτευξης συμφωνίας για τη διευθέτηση της σύγκρουσης με τον Ντόναλντ Τραμπ. Η διεθνής κοινότητα και ειδικά οι ευρωπαίοι εταίροι παρακολουθούν στενά την εξέλιξη των επαφών.
Διπλωματικός διάλογος με ασαφές αποτέλεσμα
Ενώ η σύνοδος στην Αλάσκα δεν οδήγησε στην επιθυμητή εκεχειρία, ο Τραμπ δήλωσε σε συνέντευξή του στο Fox News ότι συζητήθηκαν «εδαφικές παραχωρήσεις» και «εγγυήσεις ασφαλείας για την Ουκρανία». Επισήμανε μάλιστα πως υπήρξε μια «ευρεία συμφωνία επί της αρχής» με τον Πούτιν, αλλά τόνισε ότι η ουκρανική πλευρά πρέπει να εγκρίνει κάθε τελική συμφωνία.
Η τελική στάση του Κιέβου παραμένει ασαφής, με τον Ντόναλντ Τραμπ να ενημερώνει τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις και τον Ζελένσκι για την πρόοδο των συνομιλιών.
Δεν έχει αποσαφηνιστεί αν η πρόταση της Μόσχας αποτελεί βάση για περαιτέρω διαπραγματεύσεις ή τελεσίδικη προσφορά. Η ουκρανική κυβέρνηση απορρίπτει αποφασιστικά την παραχώρηση εδαφών, ιδίως για το Ντονέτσκ, που θεωρείται στρατηγικής σημασίας για την αποτροπή ρωσικών επιθέσεων στο εσωτερικό της χώρας.
Περιοχές υπό διαπραγμάτευση και κυρώσεις
Με βάση τα ρωσικά σχέδια, το Κίεβο καλείται να εγκαταλείψει τις ανατολικές περιφέρειες Ντονέτσκ και Λουχάνσκ, λαμβάνοντας ως αντάλλαγμα το «πάγωμα» των πολεμικών μετώπων στη Χερσώνα και στη Ζαπορίζια. Η Ρωσία δηλώνει ανοιχτή για επιστροφή περιοχών στις περιφέρειες Σούμι και Χάρκοβο που, σύμφωνα με ουκρανικούς χάρτες, φθάνουν στα 440 τετραγωνικά χιλιόμετρα – τη στιγμή που η Ουκρανία διατηρεί τον έλεγχο περίπου 6.600 τετραγωνικών χιλιομέτρων στο Ντονμπάς.
Επιπλέον, καθίσταται σαφές πως η Ρωσία επιδιώκει την επίσημη αναγνώριση της ρωσικής κυριαρχίας στην Κριμαία, που προσαρτήθηκε παράνομα το 2014, χωρίς να έχει προσδιοριστεί αν ζητείται συναίνεση από τις ΗΠΑ, συνολικά τη Δύση ή και από την ίδια την Ουκρανία. Το αίτημα της Ρωσίας απορρίπτεται σταθερά τόσο από το Κίεβο όσο και από τους ευρωπαίους συμμάχους του.
Παράλληλα, το Κρεμλίνο εκφράζει ενδιαφέρον για την άρση – τουλάχιστον μερική – των δυτικών κυρώσεων που του έχουν επιβληθεί μετά την έναρξη του πολέμου. Δεν είναι ακόμη σαφές το εύρος αυτής της διεκδίκησης, δηλαδή εάν αφορά μόνο τις αμερικανικές ή και τις ευρωπαϊκές κυρώσεις.
Θέματα γεωστρατηγικής και ασφάλειας
Σχετικά με το ΝΑΤΟ, η Ρωσία απορρίπτει σε κάθε περίπτωση την ένταξη της Ουκρανίας στη Βορειοατλαντική Συμμαχία, ζητώντας αντ’ αυτού την παροχή κάποιου είδους «εγγυήσεων ασφαλείας» προς το Κίεβο. Οι πληροφορίες αναφέρουν ότι ο Τραμπ πρότεινε μοντέλο εγγυήσεων παρόμοιο με τη ρήτρα συλλογικής άμυνας του Άρθρου 5 του ΝΑΤΟ, το οποίο υπαγορεύει πως επίθεση εναντίον κράτους-μέλους θεωρείται επίθεση κατά όλης της Συμμαχίας. Ωστόσο, επί του παρόντος η ένταξη στο ΝΑΤΟ παραμένει αμετακίνητος στρατηγικός στόχος της ουκρανικής ηγεσίας.
Πολιτιστική και θρησκευτική διάσταση της διαπραγμάτευσης
Η λίστα των ρωσικών απαιτήσεων περιλαμβάνει ακόμη το επίσημο καθεστώς για τη ρωσική γλώσσα στην Ουκρανία – είτε σε εθνικό επίπεδο είτε σε συγκεκριμένες περιοχές – καθώς και την ελεύθερη δραστηριοποίηση της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας.
Η Ουκρανική κυβέρνηση, ωστόσο, έχει υιοθετήσει νομοθεσία που απαγορεύει τις θρησκευτικές οργανώσεις με δεσμούς με τη Ρωσία, υποστηρίζοντας ότι η Εκκλησία του Πατριαρχείου Μόσχας τροφοδοτεί φιλορωσική προπαγάνδα και υποθάλπει κατασκοπία – κατηγορίες που η ίδια η Εκκλησία αρνείται.
Η διαπραγματευτική διαδικασία παραμένει αβέβαιη, με το μέλλον της ουκρανο-ρωσικής σύγκρουσης να εξαρτάται από την ικανότητα των εμπλεκομένων να γεφυρώσουν βαθιές διαφωνίες σε ζωτικά γεωπολιτικά, εδαφικά και πολιτισμικά θέματα.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
