Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε την ακύρωση του επιστημονικού κειμένου που είχε υιοθετηθεί επί προεδρίας Μπαράκ Ομπάμα και αποτελούσε τη βάση για τις αμερικανικές πολιτικές περιορισμού των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου.
Το κείμενο, γνωστό ως endangerment finding, εγκρίθηκε το 2009 και διαπίστωνε ότι ορισμένα αέρια του θερμοκηπίου αποτελούν απειλή για τη δημόσια υγεία. Από τότε υπήρξε θεμέλιο των ομοσπονδιακών προσπαθειών για τον περιορισμό των εκπομπών, κυρίως από τα αυτοκίνητα.
Ο Λευκός Οίκος χαρακτήρισε την απόφαση «τη μεγαλύτερη απορρύθμιση στην αμερικανική ιστορία», υποστηρίζοντας ότι θα μειώσει το κόστος παραγωγής των αυτοκινήτων κατά 2.400 δολάρια ανά όχημα και θα καταστήσει τα οχήματα φθηνότερα για τους καταναλωτές.
Αντίθετα, περιβαλλοντικές οργανώσεις κατήγγειλαν την απόφαση ως σημαντική οπισθοδρόμηση στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και δήλωσαν ότι θα την προσβάλουν νομικά.
Από το Οβάλ Γραφείο, ο Αμερικανός πρόεδρος χαρακτήρισε το κείμενο «μια καταστροφική πολιτική της εποχής Ομπάμα που έβλαψε σοβαρά την αμερικανική αυτοκινητοβιομηχανία και αύξησε δραματικά τις τιμές για τους Αμερικανούς καταναλωτές».
Πρόσθεσε ακόμη ότι «αυτός ο ακραίος κανόνας αποτέλεσε το νομικό θεμέλιο της Πράσινης Νέας Απάτης», επικρίνοντας την πράσινη ατζέντα των Δημοκρατικών.
Απαντώντας, ο Μπαράκ Ομπάμα ανάρτησε στο Χ: «Χωρίς αυτό, θα είμαστε λιγότερο ασφαλείς, λιγότερο υγιείς και λιγότερο ικανοί να καταπολεμήσουμε την κλιματική αλλαγή --όλα αυτά για να μπορέσει η βιομηχανία ορυκτών καυσίμων να κερδίσει ακόμη περισσότερα χρήματα».
Ο κυβερνήτης της Καλιφόρνιας, Γκάβιν Νιούσομ, κατηγόρησε τον Τραμπ ότι «προδίδει τον αμερικανικό λαό» και δεσμεύθηκε να προσφύγει στη δικαιοσύνη κατά της απόφασης.
«Απάτη» και αντιδράσεις
Το κείμενο που καταργήθηκε είχε εγκριθεί από την Υπηρεσία Προστασίας Περιβάλλοντος (EPA) και αναγνώριζε έξι αέρια του θερμοκηπίου ως επιβλαβή για τη δημόσια υγεία. Η απόφαση αυτή αποτέλεσε τη βάση για σειρά κανονισμών περιορισμού εκπομπών, μεταξύ άλλων για φορτηγά και επιβατικά αυτοκίνητα.
Η ανάκληση προκάλεσε έντονες αντιδράσεις από επιστήμονες και περιβαλλοντικές οργανώσεις. Ο πρόεδρος της NRDC, Μάνις Μπάπνα, τη χαρακτήρισε «τη μεγαλύτερη επίθεση στην ιστορία των ΗΠΑ κατά των ομοσπονδιακών προσπαθειών για την αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης».
Ο Τραμπ, απαντώντας στις επικρίσεις, υποβάθμισε την κλιματική κρίση, δηλώνοντας: «Τους λέω να μην ανησυχούν, γιατί αυτό δεν έχει καμία σχέση με τη δημόσια υγεία. Όλα αυτά δεν ήταν παρά μια απάτη, μια τεράστια απάτη».
Νομική μάχη και διεθνής αντίκτυπος
Ισχυρός υποστηρικτής του πετρελαίου και του άνθρακα, ο Τραμπ έχει αλλάξει ριζικά την πολιτική των ΗΠΑ για το περιβάλλον, αποσύροντας τη χώρα από τη Συμφωνία του Παρισιού και καταργώντας περιβαλλοντικά πρότυπα.
Η νέα αυτή απόφαση αναμένεται να οδηγήσει σε μακρά δικαστική διαμάχη, καθώς πολλές περιβαλλοντικές οργανώσεις ήδη προαναγγέλλουν προσφυγές. Η υπόθεση ενδέχεται να φτάσει έως το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ.
Η εξέλιξη αυτή σημειώνεται ενώ το 2025 καταγράφηκε ως το τρίτο θερμότερο έτος στην ιστορία, σύμφωνα με επιστημονικές εκτιμήσεις, επιβεβαιώνοντας τις αυξανόμενες επιπτώσεις της κλιματικής απορρύθμισης σε παγκόσμιο επίπεδο.