Ο Χοσέ Μαρία Μπαλκάσαρ, κοινοβουλευτικός της αριστεράς, εξελέγη νέος πρόεδρος του Κογκρέσου του Περού και, αυτομάτως, ανέλαβε καθήκοντα υπηρεσιακού προέδρου της χώρας. Η εκλογή του πραγματοποιήθηκε την Τετάρτη, λίγες ώρες μετά την καθαίρεση-αστραπή του Χοσέ Χερί, σε ένα ακόμη επεισόδιο της χρόνιας πολιτικής αστάθειας που ταλανίζει το κράτος των Άνδεων.
Ο κ. Μπαλκάσαρ, 83 ετών, πρώην δικηγόρος και δικαστικός, είναι μέλος της κοινοβουλευτικής ομάδας του κόμματος Perú Libre («Ελεύθερο Περού»). Θα αποτελέσει τον όγδοο πρόεδρο της χώρας από το 2016 και αναμένεται, θεωρητικά, να παραμείνει στην εξουσία έως τις 28 Ιουλίου, όταν θα αναλάβει ο νικητής των προεδρικών εκλογών της 12ης Απριλίου.
«Ο Χοσέ Μαρία Μπαλκάσαρ Σαλάδα ορκίστηκε πρόεδρος της Δημοκρατίας», ανακοίνωσε το Κογκρέσο μέσω X. Ο νέος πρόεδρος εξελέγη σε δεύτερο γύρο, καθώς κανένας από τους τέσσερις υποψηφίους δεν εξασφάλισε πλειοψηφία στον πρώτο. Συγκέντρωσε 60 ψήφους έναντι 46 της κεντρώας αντιπάλου του, Μαρίας δελ Κάρμεν Άλβα.
Ο κ. Μπαλκάσαρ έχει βρεθεί στο επίκεντρο ερευνών για φερόμενη κατάχρηση κεφαλαίων και διαφθορά. Το 2023 είχε προκαλέσει αντιδράσεις με δήλωσή του στο κοινοβούλιο ότι «οι πρώιμες σεξουαλικές σχέσεις βοηθούν στη μελλοντική ψυχολογική ανάπτυξη της γυναίκας», τοποθέτηση που είχε καταδικαστεί από το υπουργείο Γυναικείων Υποθέσεων και φεμινιστικές οργανώσεις.
Η αποπομπή του Χοσέ Χερί
Ο νέος πρόεδρος ανέλαβε την επομένη της καθαίρεσης του Χοσέ Χερί, η οποία εγκρίθηκε με 75 ψήφους υπέρ, 24 κατά και τρεις αποχές. Ο κ. Χερί είχε δεχθεί επανειλημμένα αιτήματα αποπομπής, τόσο από την αριστερά όσο και από τη δεξιά, με κατηγορίες για «ανάρμοστη συμπεριφορά» και «έλλειψη καταλληλότητας» για το αξίωμα.
Η πτώση του επιταχύνθηκε από δύο προκαταρκτικές έρευνες της εισαγγελίας για «άσκηση αθέμιτης επιρροής έναντι ανταλλάγματος». Η πρώτη αφορά μυστική συνάντηση με κινέζο επιχειρηματία, ενώ η δεύτερη σχετίζεται με υποτιθέμενες παρεμβάσεις σε προσλήψεις εννέα γυναικών στην κυβέρνησή του και στο προεδρικό μέγαρο.
Σε μήνυμά του μέσω TikTok, ο Χοσέ Χερί δήλωσε ότι εγκαταλείπει την εξουσία με «καρδιά γεμάτη» και «ειρηνικά», υπογραμμίζοντας πως θα συνεχίσει την πολιτική του δράση στο κοινοβούλιο. «Δεν είναι απλό να επιλυθούν μέσα σε μερικούς μήνες όσα παραμένουν σε εκκρεμότητα για δεκαετίες», πρόσθεσε.
Η χρόνια πολιτική αστάθεια στο Περού
Ο Χοσέ Χερί, πολιτικός της δεξιάς, παρέμεινε στην προεδρία για λίγο περισσότερο από τέσσερις μήνες. Η αποπομπή του αντικατοπτρίζει τη συνεχιζόμενη πολιτική αστάθεια στο Περού, όπου η ισορροπία ισχύος μεταξύ ενός ισχυρού κοινοβουλίου και μιας συγκριτικά αδύναμης εκτελεστικής εξουσίας οδηγεί συχνά σε συγκρούσεις.
Από το 2016, τέσσερις από τους επτά προέδρους της χώρας καθαιρέθηκαν από το Κογκρέσο, ενώ δύο παραιτήθηκαν για να αποφύγουν την ίδια τύχη. Μόνο ένας ολοκλήρωσε την υπηρεσιακή του θητεία.
Πριν από τον Χερί, η Ντίνα Μπολουάρτε καθαιρέθηκε τον Οκτώβριο, έπειτα από κύμα κινητοποιήσεων λόγω αυξανόμενης εγκληματικότητας και έλλειψης ασφάλειας. Οι επερχόμενες εκλογές της 12ης Απριλίου αναμένεται να έχουν 30 υποψηφίους για την προεδρία — αριθμό-ρεκόρ — ενώ θα αναδειχθούν και τα μέλη του νέου διθάλαμου κοινοβουλίου, Βουλής και Γερουσίας.