Ερευνητές δημιούργησαν τον πρώτο λειτουργικό οισοφάγο σε εργαστήριο

Μια σημαντική επιστημονική εξέλιξη σημειώθηκε από ερευνητές του University College London και του βρετανικού παιδιατρικού νοσοκομείου Great Ormond Street Hospital (GOSH), οι οποίοι δημιούργησαν τον πρώτο οισοφάγο σε εργαστήριο. 

Το τεχνητό όργανο αντικατέστησε τμήμα του φυσικού οισοφάγου σε ζώα, αποκαθιστώντας πλήρως τη λειτουργία του.

Οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν οισοφάγο από χοίρο-δότη, καθώς η ανατομική του δομή προσομοιάζει σε μεγάλο βαθμό με εκείνη του ανθρώπου. 

Ο ιστός υποβλήθηκε σε διαδικασία αποκυτταροποίησης, ώστε να αφαιρεθούν όλα τα κύτταρα του δότη, διατηρώντας όμως ανέπαφο το δομικό ικρίωμα. Στη συνέχεια, τοποθετήθηκαν μυϊκά κύτταρα από χοίρο-λήπτη, τα οποία αναπτύχθηκαν και ενσωματώθηκαν επιτυχώς στον ιστό.

Σύμφωνα με τη μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «Nature Biotechnology», τα οκτώ ζώα-λήπτες επέζησαν τις πρώτες 30 κρίσιμες ημέρες μετά τη μεταμόσχευση. 

Έως και τον έκτο μήνα, τα μοσχεύματα είχαν αναπτύξει λειτουργικούς μύες, νεύρα και αιμοφόρα αγγεία, επιτρέποντας στον οισοφάγο να συστέλλεται και να μετακινεί την τροφή φυσιολογικά. 

Τα ζώα τρέφονταν κανονικά και αναπτύσσονταν με φυσιολογικό ρυθμό, ενώ τυχόν στενώσεις αντιμετωπίστηκαν επιτυχώς ενδοσκοπικά.

Η διαδικασία δεν απαίτησε ανοσοκαταστολή, καθώς το μόσχευμα δημιουργήθηκε με κύτταρα του ίδιου του λήπτη, επιτρέποντας στον ιστό να αναπτυχθεί μαζί του. 

Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί προοπτικές για εξατομικευμένες θεραπείες σε παιδιά με σοβαρές συγγενείς παθήσεις του οισοφάγου, όπως η ατρησία, όπου ο οισοφάγος δεν συνδέεται με το στομάχι και απαιτείται πολύπλοκη χειρουργική παρέμβαση.

Προοπτικές για εφαρμογή στην παιδιατρική ιατρική

Οι ερευνητές εκτιμούν ότι, όταν η τεχνολογία προσαρμοστεί για χρήση σε ανθρώπους, θα είναι δυνατό να αποθηκεύονται ικριώματα διαφορετικών μεγεθών από χοίρους-δότες, έτοιμα για εξατομίκευση ανάλογα με την ηλικία και τις ανάγκες κάθε παιδιού. 

Με τη λήψη κυττάρων από τον ίδιο τον ασθενή, θα μπορεί να δημιουργηθεί ένα μόσχευμα που θα αναπτύσσεται φυσιολογικά μαζί του.

Ο καθηγητής Πάολο Ντε Κόπι, καθηγητής Παιδοχειρουργικής στο University College London και σύμβουλος Παιδοχειρουργός στο GOSH, επισημαίνει ότι «ο οισοφάγος είναι ένα πραγματικά πολύπλοκο όργανο, χωρίς παροχή αίματος από τα δικά του αγγεία, επομένως δεν μπορεί να "μεταμοσχευθεί" με τον τρόπο που θα περίμενε κανείς». 

Όπως αναφέρει, η χρήση ζωικών μοντέλων που προσομοιάζουν την ανθρώπινη ανατομία είναι κρίσιμη για την ανάπτυξη εναλλακτικών λύσεων.

Ο ίδιος προσθέτει ότι «για περισσότερα από 50 χρόνια, οι καρδιακές βαλβίδες χοίρων χρησιμοποιούνται για την παράταση και τη διάσωση της ζωής ασθενών με καρδιακές παθήσεις». 

Τονίζει επίσης ότι η συγκεκριμένη τεχνολογία ανοίγει ένα νέο κεφάλαιο στην αναγεννητική ιατρική, καθώς αποδεικνύει πως ο ιστός χοίρου, αφού απογυμνωθεί από το κυτταρικό υλικό, μπορεί να αποτελέσει ικρίωμα για τη δημιουργία πλήρως βιοσυμβατού ανθρώπινου ιστού.

Η ερευνητική ομάδα εργάζεται πλέον στη βελτιστοποίηση της διαδικασίας, στη δημιουργία μεγαλύτερων μοσχευμάτων και στη διεξαγωγή πρόσθετων δοκιμών ασφάλειας, με στόχο την επόμενη φάση εφαρμογής της τεχνολογίας.