Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε τη δημιουργία ενός νέου χρηματοδοτικού εργαλείου ύψους 115 εκατ. ευρώ, με στόχο την ταχεία ανάπτυξη αμυντικών τεχνολογιών αιχμής «σε χρόνο ρεκόρ».
Το πιλοτικό πρόγραμμα, με την ονομασία AGILE, απευθύνεται σε μικρομεσαίες επιχειρήσεις, νεοφυείς εταιρείες (start-ups) και ταχέως αναπτυσσόμενες επιχειρήσεις (scale-ups) που δραστηριοποιούνται στη «νέα άμυνα». Θα χρηματοδοτήσει τεχνολογίες όπως η τεχνητή νοημοσύνη, η κβαντική τεχνολογία και τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη.
Σύμφωνα με την Επιτροπή, ο πόλεμος στην Ουκρανία κατέδειξε την ανάγκη για συντομότερους κύκλους καινοτομίας, προκειμένου οι νέες αμυντικές τεχνολογίες να αναπτύσσονται, να δοκιμάζονται και να αξιοποιούνται επιχειρησιακά μέσα σε εβδομάδες ή μήνες, αντί για χρόνια.
«Ο πόλεμος στην Ουκρανία μας δίδαξε ότι, για να γίνει πιο ανταγωνιστική η ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία, πρέπει να γίνουμε ταχύτεροι στην καινοτομία», υπογράμμισε η Αντιπρόεδρος της Επιτροπής, αρμόδια για θέματα τεχνολογίας, Χένα Βιρκούνεν. Όπως ανέφερε, «το AGILE είναι το νέο χρηματοδοτικό μας εργαλείο ύψους 115 εκατ. ευρώ, με στόχο να προωθήσει τις αμυντικές τεχνολογίες αιχμής από το εργαστήριο και να τις φέρει στο πεδίο με ταχύτητα ρεκόρ».
Το πρόγραμμα προβλέπει ευέλικτη και ταχεία χρηματοδότηση, με στόχο η διαδικασία από την υποβολή αίτησης έως την έγκριση της επιχορήγησης να μην υπερβαίνει τους τέσσερις μήνες. Παράλληλα, επιδιώκει να επιταχύνει το χρονικό διάστημα από τη χρηματοδότηση έως τη χρήση των τεχνολογιών από τις ευρωπαϊκές ένοπλες δυνάμεις, τοποθετώντας τον ορίζοντα ολοκλήρωσης μεταξύ ενός και τριών ετών.
Το AGILE αναμένεται να στηρίξει 20 έως 30 έργα, καλύπτοντας έως και το 100% των επιλέξιμων δαπανών. Περιλαμβάνει επίσης τη δυνατότητα αναδρομικής κάλυψης εξόδων που πραγματοποιήθηκαν έως και τρεις μήνες πριν από τη λήξη της προθεσμίας υποβολής αιτήσεων.
Ο Επίτροπος Άμυνας Άντριους Κουμπίλιους σημείωσε ότι «σήμερα, περίπου το 70%-80% των αμυντικών προμηθειών στις χώρες της ΕΕ - ιδίως στις χώρες με τις μεγαλύτερες αμυντικές δαπάνες - κατευθύνεται κυρίως στους δέκα μεγαλύτερους αναδόχους του κλάδου». Τόνισε ότι «χρειαζόμαστε περισσότερες ανατρεπτικές και χαμηλού κόστους λύσεις για τις ένοπλες δυνάμεις μας» και πως δεν απαιτούνται μόνο έργα «υψηλής τεχνολογίας», αλλά και «λύσεις αρκετά καλές», που να επιτρέπουν μαζική παραγωγή. Όπως πρόσθεσε, με το πρόγραμμα AGILE «η Επιτροπή θα μπορεί να εγκρίνει επιχορηγήσεις από 1 έως 5 εκατ. ευρώ μέσα σε τέσσερις μήνες – μια ταχύτητα σχεδόν αδιανόητη για τη γραφειοκρατία της ΕΕ».
Η πρωτοβουλία εντάσσεται στη συνολική στρατηγική της ΕΕ για την ενίσχυση της αμυντικής ετοιμότητας, συμπληρώνοντας υπάρχοντα εργαλεία όπως το Ευρωπαϊκό Ταμείο Άμυνας (EDF) και τα προγράμματα καινοτομίας στον τομέα της άμυνας, EUDIS και HEDI.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα υποβάλει πρόταση κανονισμού στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, με στόχο το AGILE να τεθεί σε πλήρη λειτουργία στις αρχές του 2027.