Ομοσπονδιακός δικαστής έκρινε παράνομο και μη εφαρμόσιμο τον τερματισμό της κρατικής χρηματοδότησης προς τα δημόσια δίκτυα NPR και PBS, που είχε επιβάλει με εκτελεστικό διάταγμα ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ.
Την 1η Μαΐου 2025, ο αμερικανός πρόεδρος υπέγραψε διάταγμα με το οποίο έθετε τέλος στη «χρηματοδότηση του NPR και του PBS», κατηγορώντας τα δύο μέσα ότι διέδιδαν «προπαγάνδα της ριζοσπαστικής αριστεράς» με δημόσιους πόρους.
Το διάταγμα ακολούθησε ψηφοφορία στο Κογκρέσο τον Ιούλιο του 2025, που κατήργησε τη χρηματοδότηση ύψους 1,1 δισ. δολαρίων προς την Corporation for Public Broadcasting (CPB), η οποία αποτελούσε τον βασικό φορέα στήριξης των δύο οργανισμών.
Η δικαστική απόφαση και οι συνταγματικές αρχές
Μετά από προσφυγές των δημόσιων μέσων, ο δικαστής Ράντολφ Μος αποφάνθηκε ότι το διάταγμα παραβιάζει την πρώτη τροπολογία του αμερικανικού Συντάγματος, η οποία προστατεύει την ελευθερία της έκφρασης.
Στην απόφασή του σημείωσε ότι, αν και η κυβέρνηση έχει δικαίωμα να αποφασίζει τι θα χρηματοδοτεί, δεν μπορεί να κόβει κονδύλια σε ΜΜΕ λόγω των απόψεων που εκφράζουν. «Η πρώτη τροπολογία χαράσσει μια γραμμή που η κυβέρνηση δεν μπορεί να περάσει», τόνισε, υπογραμμίζοντας ότι δεν επιτρέπεται η χρήση της κρατικής εξουσίας για «τιμωρία ή φίμωση της έκφρασης».
Σύμφωνα με την ετυμηγορία, το μήνυμα του Ντόναλντ Τραμπ ήταν σαφές: η διακοπή χρηματοδότησης βασίστηκε στη δυσαρέσκεια του προέδρου για την κάλυψη των δύο δημόσιων δικτύων, την οποία θεωρούσε «προσκείμενη στην αριστερά».
Αντιδράσεις από τον Λευκό Οίκο και τα δημόσια μέσα
Η Άμπιγκεϊλ Τζάκσον, αναπληρώτρια εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου, χαρακτήρισε την απόφαση «γελοία» και τον δικαστή «ακτιβιστή που επιχειρεί να υπονομεύσει τον νόμο». Όπως ανέφερε, το NPR και το PBS «δεν έχουν κανένα δικαίωμα να λαμβάνουν δημόσια κεφάλαια».
Αντίθετα, η εκτελεστική πρόεδρος του NPR, Κάθριν Μάχερ, έκανε λόγο για «νίκη» που επιβεβαιώνει «τα δικαιώματα του ελεύθερου και ανεξάρτητου Τύπου». Τόνισε ότι «τα δημόσια μέσα ενημέρωσης υπάρχουν για να υπηρετούν το δημόσιο συμφέρον και όχι πολιτικά προγράμματα».
Εκπρόσωπος του PBS σημείωσε ότι το διάταγμα αποτελεί «εγχειριδιακή περίπτωση διάκρισης εξαιτίας απόψεων», επιβεβαιώνοντας τα επιχειρήματα που προέβαλαν τα μέσα στη δικαστική διαδικασία.
Η σημασία για το αμερικανικό μιντιακό τοπίο
Περισσότεροι από 40 εκατομμύρια Αμερικανοί ακούν εβδομαδιαία το NPR, ενώ 36 εκατομμύρια παρακολουθούν μηνιαία προγράμματα του PBS, σύμφωνα με εκτιμήσεις των ίδιων των οργανισμών.
Από την επιστροφή του στην εξουσία τον Ιανουάριο του 2025, ο Ντόναλντ Τραμπ έχει εντείνει την πίεση προς τα μέσα που θεωρεί εχθρικά, χρησιμοποιώντας πολιτικούς, οικονομικούς και νομικούς μηχανισμούς.