Έπειτα από περισσότερο από έναν μήνα εντάσεων και στοχευμένων δολοφονιών, η ηγεσία του Ιράν φαίνεται να υιοθετεί νέα επικοινωνιακή τακτική για να προβάλει εικόνα σταθερότητας και ελέγχου. Κορυφαίοι αξιωματούχοι, μεταξύ αυτών ο πρόεδρος και ο υπουργός Εξωτερικών, εμφανίζονται πλέον δημοσίως ανάμεσα σε μικρά πλήθη υποστηρικτών στους δρόμους της Τεχεράνης.
Τις τελευταίες ημέρες, οι δύο Ιρανοί αξιωματούχοι συναντήθηκαν με εκατοντάδες πολίτες στην καρδιά της πρωτεύουσας. Η κρατική τηλεόραση πρόβαλε πλάνα όπου ποζάρουν για σέλφι, συνομιλούν με πολίτες και ανταλλάσσουν χειραψίες με υποστηρικτές σε δημόσιους χώρους.
Αναλυτές εκτιμούν ότι οι εμφανίσεις αυτές αποτελούν μέρος μιας ευρύτερης προσπάθειας της θεοκρατικής ηγεσίας να προβάλει σθένος και αυτοπεποίθηση, τόσο εντός της χώρας όσο και διεθνώς. Στόχος είναι να σταλεί μήνυμα ότι η Ισλαμική Δημοκρατία παραμένει «ατάραχη» απέναντι στην αμερικανο-ισραηλινή εκστρατεία που στοχεύει στην «εξολόθρευσή» της.
Πηγή προσκείμενη στο σκληροπυρηνικό καθεστώς ανέφερε ότι οι δημόσιες εμφανίσεις αποσκοπούν στο να δείξουν πως η ηγεσία «εξακολουθεί να έχει τον έλεγχο και να παραμένει σε επαγρύπνηση» παρά τα πλήγματα που δέχεται.
Επιδείξεις σθένους εν μέσω πολέμου
Ο πόλεμος ΗΠΑ-Ισραήλ εναντίον του Ιράν ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου με τη δολοφονία του ανώτατου ηγέτη αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ και κορυφαίων στρατιωτικών διοικητών. Έκτοτε, συνεχίζονται επιδρομές που στοχοθετούν υψηλόβαθμα στελέχη του καθεστώτος.
Ο νέος ανώτατος ηγέτης, Μοτζταμπά Χαμενεΐ, δεν έχει πραγματοποιήσει καμία δημόσια εμφάνιση από την ανάληψη των καθηκόντων του στις 8 Μαρτίου. Παράλληλα, το όνομα του υπουργού Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί αφαιρέθηκε από τον κατάλογο δολοφονιών του Ισραήλ, στο πλαίσιο προσπαθειών διαμεσολάβησης για ειρηνευτικές συνομιλίες με τις ΗΠΑ.
Οι διαπραγματεύσεις ωστόσο έχουν παγώσει, με την Τεχεράνη να χαρακτηρίζει «μη ρεαλιστικές» τις αμερικανικές προτάσεις. Στο πλαίσιο αυτό, οι πρόσφατες δημόσιες εμφανίσεις του προέδρου Μασούντ Πεζεσκιάν και του Αραγτσί φαίνεται πως αποσκοπούν στην προβολή της αντοχής του καθεστώτος.
Νυχτερινές συγκεντρώσεις και κοινωνική κινητοποίηση
Παρά τις εκτεταμένες καταστροφές, η Τεχεράνη δείχνει ενθαρρυμένη από την επιβίωσή της μετά από εβδομάδες σφοδρών επιθέσεων. Παράλληλα, εξαπολύει πλήγματα εναντίον χωρών του Κόλπου και επιδεικνύει την ικανότητά της να ελέγχει το Στενό του Χορμούζ.
Με την παρότρυνση της θρησκευτικής ηγεσίας, υποστηρικτές της Ισλαμικής Δημοκρατίας βγαίνουν κάθε βράδυ στους δρόμους, γεμίζοντας πλατείες για να δείξουν αφοσίωση στην κυβέρνηση, παρά τους συνεχιζόμενους βομβαρδισμούς.
Ο Ομίντ Μεμάριαν, αναλυτής για το Ιράν στο think tank DAWN με έδρα την Ουάσιγκτον, σημειώνει ότι η συμμετοχή αξιωματούχων στις συγκεντρώσεις αποτελεί μέρος στρατηγικής ενίσχυσης του ηθικού των υποστηρικτών σε περίοδο κρίσης. Όπως εξηγεί, «εάν οι υποστηρικτές αποσυρθούν από τους δημόσιους χώρους, η δυνατότητα του συστήματος να προβάλει έλεγχο και αυτοπεποίθηση αποδυναμώνεται».
Ανθρώπινες ασπίδες και ανησυχίες για εκτελέσεις
Στην κρατική τηλεόραση, πολίτες εκφράζουν πίστη στην ηγεσία ή αντιτίθενται στους βομβαρδισμούς ανεξάρτητα από πολιτική τοποθέτηση. Πολλοί εξαρτώνται οικονομικά από το σύστημα, όπως δημόσιοι υπάλληλοι και φοιτητές.
Ο Χάντι Γκαέμι, επικεφαλής του Center for Human Rights in Iran, υποστηρίζει ότι το καθεστώς χρησιμοποιεί τα πιστά πλήθη ως «ανθρώπινες ασπίδες», αυξάνοντας το κόστος πιθανών επιθέσεων. Όπως επισημαίνει, «με το να βρίσκονται στη μέση μεγάλου πλήθους, οι αξιωματούχοι εξασφαλίζουν ότι τυχόν επιθέσεις θα προκαλέσουν θύματα και διεθνή κατακραυγή».
Την ίδια στιγμή, οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων προειδοποιούν για «εσπευσμένες εκτελέσεις» πολιτικών κρατουμένων, καθώς το Ιράν έχει ήδη προχωρήσει σε απαγχονισμούς επτά ατόμων κατά τη διάρκεια του πολέμου. Ο Γκαέμι τονίζει ότι πολλοί αντικυβερνητικοί διαδηλωτές «παραμένουν στα σπίτια τους μόλις πέσει το σκοτάδι» λόγω του φόβου από την έντονη παρουσία ενόπλων στους δρόμους.