Τα ανθυγιεινά τρόφιμα, μολυσμένα από βακτήρια, ιούς, παράσιτα ή βλαβερές χημικές ουσίες, ευθύνονται για περίπου 1,5 εκατομμύριο θανάτους ετησίως παγκοσμίως, με τα παιδιά κάτω των πέντε ετών να πλήττονται περισσότερο, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ).
«Η ασφάλεια των τροφίμων δεν είναι αφηρημένο ζήτημα: αφορά κάθε γεύμα, κάθε οικογένεια, κάθε μέρα», υπογραμμίζει ο γενικός διευθυντής του ΠΟΥ, Τέντρος Αντανόμ Γκεμπρεέσους, σε ανακοίνωση που δόθηκε στη δημοσιότητα ενόψει της διεθνούς ημέρας υγειονομικής ασφάλειας των τροφίμων.
Σύμφωνα με την ανάλυση του ΠΟΥ, που εξέτασε 42 κινδύνους σε 194 χώρες την περίοδο 2000-2021, περίπου 866 εκατομμύρια άνθρωποι νοσούν κάθε χρόνο εξαιτίας ανθυγιεινών τροφίμων, με 1,5 εκατομμύριο από αυτούς να χάνουν τη ζωή τους.
Τα μικρά παιδιά είναι ιδιαίτερα ευάλωτα, καθώς ο κίνδυνος μόλυνσης είναι σχεδόν τριπλάσιος σε σχέση με μεγαλύτερες ηλικίες. Παρά τη μείωση του συνολικού βάρους των ασθενειών από το 2000, παραμένουν έντονες περιφερειακές ανισότητες, με την Αφρική και τη νοτιοανατολική Ασία να καταγράφουν το 75% των κρουσμάτων και το 60% των θανάτων.
Οι βασικοί βιολογικοί και χημικοί κίνδυνοι
Η έκθεση σε βιολογικούς κινδύνους, όπως βακτήρια, ιοί και παράσιτα, προκάλεσε την πλειονότητα των ασθενειών (περίπου 860 εκατ. περιπτώσεις το 2021). Ωστόσο, οι χημικές ουσίες ευθύνονται για δυσανάλογα υψηλό ποσοστό θανάτων, με το ανόργανο αρσενικό (42%) και τον μόλυβδο (31%) να αποτελούν τις κυριότερες αιτίες.
Η έκθεση σε αυτές τις ουσίες αυξάνει σημαντικά τους κινδύνους εμφάνισης καρδιαγγειακών παθήσεων και καρκίνων, αναδεικνύοντας την ανάγκη για αυστηρότερους ελέγχους στην παραγωγή και τη διακίνηση τροφίμων.
Οικονομικές συνέπειες και προειδοποιήσεις
Η Γιούκι Μινάτο, στέλεχος του ΠΟΥ αρμόδιο για την υγειονομική ασφάλεια των τροφίμων, επισημαίνει ότι «οι ασθένειες που οφείλονται στην κατανάλωση ανθυγιεινών τροφίμων όχι μόνο επιμένουν, αλλά επιδεινώνονται εξαιτίας της κλιματικής αλλαγής και της αντοχής στα αντιμικροβιακά».
Πέρα από τη δημόσια υγεία, ο ΠΟΥ εκτιμά ότι οι ασθένειες που προκαλούνται από μολυσμένα τρόφιμα οδηγούν σε απώλειες παραγωγικότητας ύψους 647 δισ. δολαρίων ετησίως, επιβαρύνοντας σοβαρά τις οικονομίες παγκοσμίως.
«Τα ανθυγιεινά τρόφιμα αποτελούσαν πάντα μείζονα ανησυχία για τη δημόσια υγεία, όμως μέχρι τώρα δεν είχαμε συνολική εικόνα του κολοσσιαίου ανθρώπινου και οικονομικού κόστους τους. Αυτές οι νέες εκτιμήσεις αλλάζουν τα δεδομένα», σημειώνει ο Τέντρος Αντανόμ Γκεμπρεέσους.