Καθοριστικός αναδείχθηκε ο ρόλος των τεσσάρων συστημικών τραπεζών για τη σύσταση του Φορέα Απόκτησης και Επαναμίσθωσης Ακινήτων, οι οποίες ενίσχυσαν το σχήμα με ίδια κεφάλαια 100 εκατ. ευρώ, ώστε να προσελκύσουν ξένους επενδυτές.
Όπως δήλωσε η Θεώνη Αλαμπάση, Γενική Γραμματέας Χρηματοπιστωτικού Τομέα και Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους, στο Business Daily, «η ενίσχυση ύψους 100 εκατ. ευρώ από τις τράπεζες σαφέστατα κινητοποίησε το ενδιαφέρον των επενδυτών, καθώς βελτίωσε το IRR της επένδυσης».
Κατά τα προηγούμενα χρόνια, οι επενδυτές φαίνονταν απρόθυμοι να εμπλακούν στο έργο, επενδύοντας κεφάλαια στο Φορέα και για τη χρηματοδότησή του.
Η εικόνα άρχισε να αλλάζει όταν οι τράπεζες, Alpha Bank, Eurobank, Εθνική Τράπεζα και Τράπεζα Πειραιώς, μπήκαν στο σχήμα «εθελοντικά», παρέχοντας από 25 εκατ. ευρώ η καθεμία.
Ως αποτέλεσμα, η σύσταση του φορέα πλέον έχει μπει στην τελική ευθεία, έξι χρόνια μετά την αρχική νομοθέτηση, καθώς υποβλήθηκε μια δεσμευτική προσφορά, η οποία βρίσκεται σε φάση αξιολόγησης.
Σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα, την Παρασκευή θα αποσφραγιστεί ο φάκελος της προσφοράς και έπειτα από τις απαραίτητες συνεδριάσεις θα κριθεί αν πληροί τις προϋποθέσεις.
Σημειώνεται πως οι υποψήφιοι που εξέφρασαν ενδιαφέρον συμμετοχής, είτε μεμονωμένα είτε σε συνεργασία με άλλους οικονομικούς φορείς, είναι οι: Bain Capital Credit, Christofferson, Robb & co, Fortress Credit Corp., Resolute Cepal Greece.
Ο Φορέας Απόκτησης και Επαναμίσθωσης Ακινήτων έχει ορίζοντα ολοκλήρωσης το τέλος του φθινοπώρου, όπως έχει διαβεβαιώσει ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης, υπογραμμίζοντας πως «κανένας πολίτης που θα θέλει να προστατεύσει την πρώτη του κατοικία εξυπηρετώντας τις υποχρεώσεις του, δεν θα μείνει απροστάτευτος».
Ο Φορέας θα δώσει την ευκαιρία σε περίπου 15.000 νοικοκυριά που κινδυνεύουν να χάσουν την πρώτη κατοικία τους σε πλειστηριασμό να συνεχίσουν να μένουν σε αυτήν, πληρώνοντας χαμηλό ενοίκιο.
Ουσιαστικά, στόχος είναι να λειτουργήσει ως μια δικλείδα ασφαλείας ενάντια στην έξωση, χωρίς όμως να κλυδωνίζεται η κουλτούρα πληρωμών, ενώ παράλληλα προσφέρει στους συνεπείς οφειλέτες δυνατότητα επαναγοράς του ακινήτου.
Πώς θα λειτουργεί ο Φορέας Απόκτησης και Επαναμίσθωσης Ακινήτων
Όταν ξεκινήσει τη λειτουργία του, ο Φορέας Απόκτησης και Επαναμίσθωσης Ακινήτων θα αγοράζει την πρώτη κατοικία ευάλωτων οφειλετών που βγαίνει σε πλειστηριασμό και έπειτα του τη μισθώνει υποχρεωτικά για 12 χρόνια.
Με αυτόν τον τρόπο, ο οφειλέτης δεν χρειάζεται να αφήσει το σπίτι του, ενώ μετά το πέρας της μίσθωσης, ή και νωρίτερα, έχει τη δυνατότητα να επαναγοράσει την κατοικία του, εφόσον έχει ανακάμψει οικονομικά και ήταν συνεπής ως προς την καταβολή του μισθώματος.
Επιπροσθέτως, ο οφειλέτης θα λαμβάνει στεγαστικό επίδομα από το κράτος, που κυμαίνεται από 70 έως 210 ευρώ μηνιαίως, για όσο χρόνο μισθώνει το ακίνητο από τον Φορέα Ακινήτων, ώστε να διασφαλιστεί η συνεπής πληρωμή του ενοικίου.
Σημειώνεται πως ο Φορέας θα αποκτά το ακίνητο με έκπτωση 30% επί της εμπορικής του αξίας, γεγονός που μελλοντικά ωφελεί και τον δανειολήπτη, καθώς η τιμή επαναγοράς της κατοικίας θα είναι η τρέχουσα αγοραία αξία, μειωμένη κατά 30%.
Το ενοίκιο που θα πληρώνει ο δανειολήπτης στον Φορέα θα διαμορφώνεται σύμφωνα με το μέσο επιτόκιο στεγαστικού δανείου με κυμαινόμενο επιτόκιο, όπως αυτό δημοσιεύεται από την Τράπεζα της Ελλάδος, στο οποίο θα προστίθεται το περιθώριο που θα θέσει ο επενδυτής του Φορέα.
Το εν λόγω περιθώριο αναφέρεται στη δεσμευτική προσφορά που θα υποβάλει καθένας από τους υποψήφιους επενδυτές και θα διαδραματίσει κομβικό ρόλο στην επιλογή του Ανάδοχου.
Τέλος, το μίσθωμα θα αναθεωρείται ετησίως στην επέτειο της κατάρτισης της σύμβασης μίσθωσης.
Το ιστορικό του Φορέα Απόκτησης και Επαναμίσθωσης Ακινήτων
Η ιδέα για τη δημιουργία ενός Φορέα Απόκτησης και Επαναμίσθωσης Ακινήτων απέκτησε θεσμική υπόσταση όταν ενσωματώθηκε στον νέο Πτωχευτικό Νόμο 4738/2020.
Σκοπός της πρωτοβουλίας αυτής ήταν να προστατευτούν οι ευάλωτοι δανειολήπτες, που ακόμη και μετά τις ρυθμίσεις των στεγαστικών δανείων τους δεν μπορούσαν να το αποπληρώσουν και κινδύνευαν να χάσουν την πρώτη κατοικία τους.
Ωστόσο, η πολυπλοκότητα ενός τέτοιου μηχανισμού είχε ως αποτέλεσμα αλλεπάλληλες καθυστερήσεις που «τρέναραν» έξι χρόνια τη λειτουργία τους.
Ο λόγος είναι πως ο σχεδιασμός του σχήματος προαπαιτούσε τρία βασικά στοιχεία, να είναι ελκυστικό για τους επενδυτές προκειμένου να αναλάβουν τον Φορέα, να συμβαδίζει με τους κανονισμούς του τραπεζικού συστήματος και φυσικά να είναι πραγματικά προσβάσιμο στα ευάλωτα νοικοκυριά.